Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã quyết định tạm hoãn một cuộc tấn công theo kế hoạch nhằm vào Iran sau khi các nhà lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và UAE đề nghị ông hoãn lại vì “các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra”. Thông tin được đăng tải trên Truth Social hôm thứ Hai (18/5).
Trước đó, Trump từng đe dọa Iran “thời gian đang cạn dần” sau các vụ tấn công bằng drone nhằm vào UAE và Saudi Arabia. Tuy nhiên, trong bài đăng sau đó, ông nói rằng đã chỉ thị cho Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Tướng Dan Caine và quân đội Mỹ không tiến hành cuộc tấn công dự kiến vào thứ Ba (19/5). Ông cũng yêu cầu lực lượng này “sẵn sàng tiến hành một cuộc tấn công toàn diện, quy mô lớn vào Iran bất cứ lúc nào nếu không đạt được thỏa thuận chấp nhận được”.
Cùng ngày, Iran đã gửi một kế hoạch hòa bình sửa đổi gồm 14 điểm để chấm dứt chiến tranh, theo hãng tin bán chính thức Tasnim. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết phản hồi của Tehran đối với đề xuất trước đó của Mỹ đã được “chuyển đến phía Mỹ thông qua trung gian Pakistan”.
Các yêu cầu của Iran trong kế hoạch mới bao gồm giải phóng các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tehran cũng từng yêu cầu bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, chấm dứt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, và ngừng giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon.
Một trong những điểm mấu chốt chính giữa hai bên là kho dự trữ uranium làm giàu của Iran. Iran được cho là có khoảng 440 kg uranium làm giàu ở mức 60%, trong khi ngưỡng 90% là cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Mỹ yêu cầu Iran giao nộp số uranium này, nhưng Tehran chỉ sẵn sàng xem xét chuyển giao cho bên thứ ba. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận đã thảo luận với các quan chức Nga về đề xuất lưu trữ uranium tại Nga, và Iran có thể xem xét đề xuất này vào “thời điểm thích hợp”.
Một bất đồng khác là eo biển Hormuz – tuyến đường biển hẹp kết nối các nhà sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh với đại dương. Kể từ đầu tháng 3, Iran đã hạn chế tàu thuyền qua lại eo biển này. Trong các đề xuất trước đó, Iran từng đề cập đến việc thu phí đối với tàu thuyền muốn đi qua. Mỹ đã nhiều lần bác bỏ khả năng này và áp đặt phong tỏa hải quân đối với các tàu ra vào cảng Iran từ tháng Tư.
Mặc dù lệnh ngừng bắn tạm thời bắt đầu từ ngày 8/4 – sáu tuần sau khi chiến tranh nổ ra – và các cuộc giao tranh vũ trang phần lớn đã lắng xuống, một thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa đạt được. Trump từng tuyên bố lệnh ngừng bắn “đang sống nhờ máy thở” vào tuần trước. Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng drone gần đây nhằm vào UAE và Saudi Arabia làm dấy lên lo ngại về khả năng leo thang quân sự mới ở Vùng Vịnh trong khi các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài.
