Trump nói Hải quân Mỹ hành động 'như cướp biển' khi phong tỏa Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Hải quân nước này đang hành động 'như cướp biển' khi mô tả chiến dịch tịch thu tàu chở dầu trong bối cảnh phong tỏa các cảng của Iran.

Phát biểu tại một cuộc mít tinh ở Florida hôm thứ Sáu (1/5), ông Trump nói: 'Chúng tôi đổ bộ lên tàu và chiếm nó. Chúng tôi lấy hàng hóa, lấy dầu. Đó là một công việc kinh doanh rất có lợi nhuận.'

Ông nói thêm trước sự cổ vũ của đám đông: 'Chúng tôi như những tên cướp biển vậy. Nhưng chúng tôi không đùa đâu.'

Sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28/2, Tehran đã trả đũa bằng các cuộc tấn công vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ. Iran cũng phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng chiếm 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu.

Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực từ ngày 8/4, nhưng chỉ vài ngày sau, ngày 13/4, ông Trump áp đặt lệnh phong tỏa các cảng Iran và eo biển Hormuz, trong khi các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian vẫn tiếp diễn.

Ông Trump cho biết ông 'không hài lòng' với đề xuất hòa bình mới nhất của Iran nhằm kết thúc chiến tranh. Ông nói không chắc liệu có đạt được thỏa thuận hay không, đồng thời cảnh báo sẽ 'thổi bay họ' nếu đàm phán thất bại.

Phóng viên Resul Serdar của Al Jazeera từ Tehran đưa tin, Bộ chỉ huy quân sự Iran đã ra tuyên bố cho rằng khả năng chiến tranh tái diễn là 'rất lớn vì các bằng chứng cho thấy Mỹ không cam kết' với bất kỳ thỏa thuận nào.

'Đó là đánh giá và phản ứng ở Tehran. Người Iran tin rằng họ đã thể hiện đủ sự linh hoạt trước chiến tranh, trong các cuộc đàm phán ở Islamabad và trong thời gian ngừng bắn,' ông Serdar nói.

'Nhưng họ nói rằng họ chưa thấy cách tiếp cận tương tự từ phía Mỹ, bởi mỗi lần Iran nới lỏng yêu cầu, thì người Mỹ lại trở nên hung hăng hơn.'

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei viết trên mạng xã hội X rằng người Mỹ có 'quyền không thể chối cãi và nghĩa vụ thiêng liêng' để yêu cầu chính quyền Trump chịu trách nhiệm về 'cuộc chiến tranh do Mỹ-Israel lựa chọn' chống lại Iran. Cuộc chiến là 'một hành động xâm lược rõ ràng, vô cớ', và công chúng Mỹ nên chất vấn chính phủ về 'việc phát động cuộc chiến bất hợp pháp này chống lại quốc gia Iran và tất cả những tội ác đã gây ra'. Ông Baghaei cũng đăng video Thượng nghị sĩ Mỹ Kirsten Gillibrand phát biểu tại một phiên điều trần gần đây: 'Chúng tôi không có bất kỳ bằng chứng nào cho thấy Iran có ý định tấn công nước này theo bất kỳ cách nào.'

Ông Trump phải đối mặt với hạn chót ngày 1/5 theo Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh 1973 để xin Quốc hội Mỹ cho phép tiến hành chiến tranh với Iran. Nghị quyết này quy định Quốc hội phải tuyên bố chiến tranh hoặc cho phép sử dụng vũ lực chống lại nước khác trong vòng 60 ngày, hiện nhiều khả năng sẽ hết hạn mà không có hành động nào.

Ông Douglas Silliman, cựu đại sứ Mỹ tại Kuwait và Iraq, nói với Al Jazeera rằng ông Trump muốn làm suy yếu thẩm quyền pháp lý của Quốc hội trong vấn đề chiến tranh. 'Theo cách tôi đọc luật, trong vòng 60 ngày kể từ khi xung đột có sự tham gia của lực lượng Mỹ bắt đầu, tổng thống phải đến Quốc hội để tiếp tục. Vấn đề là luật chưa bao giờ được thực thi đầy đủ và chính quyền đang định nghĩa lại dòng thời gian của cuộc chiến để nói rằng họ không cần làm điều này. Tôi nghĩ họ sẽ tiếp tục tìm lý do để không tiếp cận Quốc hội cho đến khi buộc phải làm.'

Ông Silliman cho biết ông Trump 'không muốn bị coi là đang xin phép cho việc gì đó mà ông tin là mình có thể làm tự quyết. Ông cho rằng với tư cách tổng tư lệnh, toàn bộ đạo luật này và khái niệm phải đến Quốc hội là vi hiến. Tôi nghĩ các nghị sĩ, kể cả phe Cộng hòa, sẽ không đồng ý. Nhưng một lần nữa, điều này lại phụ thuộc vào việc tổng thống có coi đây là chiến thắng cho mình hay không.'