Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp thành lập Học viện Không gian Mỹ đầu tiên của nước này. Thông báo bất ngờ được đưa ra hôm thứ Sáu trong một sự kiện vinh danh phi hành đoàn Artemis II gồm bốn người tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Texas.
Phát biểu trước các phi hành gia và nhân viên NASA, ông Trump mô tả cơ sở đào tạo này là “một vấn đề lớn” và sẽ thuộc “hàng đầu”. Ông nói: “Tôi sẽ ký sắc lệnh hành pháp để bắt đầu quá trình thành lập một học viện quốc gia mới. Nó được gọi là Học viện Không gian Mỹ”.
Tổng thống Mỹ so sánh học viện không gian với các học viện dịch vụ danh tiếng khác của Mỹ, như Học viện Hải quân ở Annapolis, Maryland, và Học viện Quân sự ở West Point, New York. Các trường này, tương tự như đại học, chuẩn bị cho một số thanh niên trở thành sĩ quan trong các lực lượng quân đội.
Sắc lệnh cũng thành lập một ủy ban tổng thống mới có nhiệm vụ “tư vấn và hỗ trợ” ông Trump trong việc thành lập học viện. Ủy ban này do quản trị viên NASA Jared Isaacman đứng đầu, gồm các quan chức cấp cao của chính quyền như Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Không quân Troy Meink và giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng Russ Vought.
Tổng thống cho biết sinh viên tốt nghiệp học viện mới sẽ phục vụ Lực lượng Không gian Mỹ, NASA và ngành hàng không dân dụng. “Nó sẽ thu hút, đào tạo và cho ra những người giỏi nhất của đất nước chúng ta”, ông nói thêm.
Không gian là ưu tiên quan trọng trong hai nhiệm kỳ của ông Trump tại Nhà Trắng. Tháng 12/2019, ông đã ký thành luật thành lập Lực lượng Không gian, đánh dấu sự ra đời của lực lượng quân đội thứ sáu của Mỹ. Khi đó, ông nói: “Có những mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia của chúng ta. Lực lượng Không gian sẽ giúp chúng ta răn đe xâm lược và kiểm soát vùng cao cuối cùng”.
Tại buổi lễ thứ Sáu, ông Trump đã trao Huân chương Danh dự Không gian của Quốc hội cho bốn thành viên phi hành đoàn Artemis II: các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen. Đây là vinh dự dân sự cao nhất của Mỹ cho thành tích bay vào vũ trụ.
Tháng 4, phi hành đoàn Artemis II đã bay quanh phía xa của Mặt Trăng, đưa con người đi xa hơn bao giờ hết vào không gian. Nhiệm vụ này là bước quan trọng trong kế hoạch của chính quyền ông Trump nhằm đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng vào năm 2028.
Tại sự kiện, phi hành đoàn Artemis II cũng tặng ông Trump một món quà: áo khoác bay màu xanh có logo NASA. Phi hành gia Glover nói: “Thưa Tổng thống, khi chúng tôi ở văn phòng của ngài và ngài đã rất niềm nở, chúng tôi đã đề cập đến việc tặng ngài một trong những chiếc áo khoác bay màu xanh này. Và hôm nay chúng tôi mang áo của ngài đến”.
Tương lai của chương trình thăm dò Artemis vẫn chưa rõ ràng. Tháng 5, một tên lửa Blue Origin không người lái đã phát nổ tại bệ phóng ở Cape Canaveral, Florida, gây hư hại cho khu vực, đặt ra câu hỏi về sự sẵn sàng của NASA cho các nhiệm vụ sắp tới.
Nhiệm vụ Artemis III ban đầu dự kiến đưa con người trở lại Mặt Trăng. Nhưng tháng 2, NASA đã hủy kế hoạch đó, thay vào đó thông báo Artemis III sẽ tập trung vào các cuộc diễn tập trên quỹ đạo Trái Đất để đảm bảo an toàn cho các sứ mệnh Mặt Trăng trong tương lai. Nhiệm vụ sẽ thực hành ghép nối với mô hình tàu đổ bộ Mặt Trăng từ các công ty tư nhân Blue Origin và SpaceX. Tháng 6, NASA đã công bố các thành viên phi hành đoàn mới cho nhiệm vụ Artemis III kéo dài hai tuần, dự kiến vào năm tới.
