Trump dọa ‘chiếm đảo Kharg’ và ‘đánh Iran rất mạnh’ trong đêm

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/6 đã đăng tải trên mạng xã hội Truth Social tuyên bố Mỹ sẽ “đánh Iran rất mạnh vào tối nay” và “trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chiếm đảo Kharg cùng các điểm cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác”.

Phát biểu trên được đưa ra sau khi Mỹ và Iran trao đổi các cuộc tấn công kéo dài hai ngày, làm rung chuyển các cuộc đàm phán nhằm đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài. Theo kênh Al Jazeera, các tuyên bố này cho thấy Mỹ sẵn sàng quay trở lại chiến tranh toàn diện, dù trong những tuần gần đây ông Trump liên tục xen kẽ giữa lời đe dọa hiếu chiến và các động thái ngoại giao.

Trong bài đăng, ông Trump viết: “Nước Mỹ sẽ đánh Iran (nước có hải quân, không quân, radar, phòng không và mọi hình thức phòng thủ, cùng với hầu hết khả năng tấn công, đều đã BIẾN MẤT!) RẤT MẠNH VÀO TỐI NAY. Trong tương lai không xa, chúng ta sẽ chiếm đảo Kharg và các điểm cơ sở hạ tầng dầu mỏ khác, và nắm toàn quyền kiểm soát thị trường dầu khí của họ.”

Đảo Kharg, nơi được mệnh danh là “Trái tim của đế chế dầu mỏ Iran” do xử lý 90% lượng xuất khẩu dầu thô của nước này, từ lâu đã nằm dưới sự kiểm soát quân sự nghiêm ngặt. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News sau đó, ông Trump thừa nhận việc chiếm đảo Kharg luôn là “ưu tiên” của ông, nhưng bày tỏ nghi ngờ về khả năng Mỹ sẵn sàng triển khai bộ binh tại Iran: “Tôi không biết nước Mỹ có đủ can đảm cho việc đó hay không.”

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố các cuộc không kích mới nhất của Mỹ khiến lệnh ngừng bắn đang có hiệu lực “trở nên vô nghĩa”. Ông Kazem Gharibabadi, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, mô tả các cuộc tấn công là “sự vô hiệu hóa hoàn toàn và rộng rãi lệnh ngừng bắn”.

Theo truyền thông Iran, các cuộc tấn công gần đây của Mỹ nhằm vào thành phố cảng Bandar Abbas, đảo Qeshm, các thị trấn phía nam Sirik, Minab và Karaj ở phía tây Tehran. Về phía Iran, nước này đã tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan. Ông Trump cũng cáo buộc Iran bắn rơi một trực thăng Mỹ tại eo biển Hormuz hôm 10/6.

Sau đợt không kích mới, Iran tuyên bố phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch và là đòn bẩy then chốt của Tehran trong xung đột. Các quan chức Mỹ suốt nhiều tuần qua vẫn tín hiệu rằng một thỏa thuận đang đến gần, nhưng ít đưa ra chi tiết cụ thể về những bế tắc liên quan tới chương trình hạt nhân Iran, kiểm soát eo biển Hormuz hay giải phóng các quỹ đóng băng của Iran.

Các nhà phân tích cho rằng chính quyền Trump bị giới hạn bởi mục tiêu chính trị: đạt được một thỏa thuận với các điều khoản tốt hơn so với Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA) năm 2015. Ông Trump đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018 và, kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào năm 2025, đã hai lần tấn công Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này vẫn đang diễn ra.

Ngày 12/6, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố bất kỳ thiệt hại nào Iran “gây ra cho các đồng minh của chúng tôi ở vùng Vịnh sẽ được thanh toán bằng các quỹ trích từ” tài sản đóng băng của Iran, ước tính tổng cộng khoảng 100 tỷ USD trên toàn cầu.

Phóng viên Kimberly Halkett của Al Jazeera tại Washington, DC nhận định ông Trump dường như đang sử dụng áp lực quân sự và ngôn ngữ kích động để cố gắng đẩy Iran tới bàn đàm phán. “Điều rõ ràng là Tổng thống Mỹ tiếp tục pha trộn các mối đe dọa công khai với những gì ông tin là vẫn có thể làm được, đó là ngoại giao dưới họng súng,” bà Halkett nói.

Ông Abas Aslani, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông (Iran), nhận định chính quyền Trump “muốn leo thang để tạo đòn bẩy trên bàn đàm phán, gây áp lực buộc Tehran phải nhượng bộ mà họ chưa từng làm trong quá khứ”. Về phía Tehran, ưu tiên là “khôi phục khả năng răn đe” trước các cuộc tấn công bổ sung vào nước này.

Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo quân đội đã vô hiệu hóa ba tàu chở dầu tại vịnh Oman trong khuôn khổ phong tỏa các cảng biển Iran. Ấn Độ đã kêu gọi Mỹ ngừng các cuộc tấn công hôm 12/6, cho biết ba thủy thủ Ấn Độ đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ vào một tàu thuyền.