Trump đến G7, ca ngợi thỏa thuận Iran và tham vọng hòa bình Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ca ngợi thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran, đồng thời cho biết ông sẽ tìm cách chấm dứt xung đột ở Ukraine và Lebanon, khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) tại Pháp.

Nhà lãnh đạo Mỹ đến thành phố Evian-les-Bains vào thứ Hai trong bối cảnh các đối tác G7 ngày càng tỏ ra thận trọng trước những động thái chính sách đối ngoại khó lường của Washington. Nhiều nước bày tỏ nhẹ nhõm trước thỏa thuận có thể giúp kết thúc xung đột ở Iran, song không khí bị ảnh hưởng bởi các mối lo mới, như việc Mỹ doa áp thuế nhằm vào Pháp, những phát biểu nghi ngờ về NATO và viện trợ quân sự, cảnh báo về vấn đề nhập cư, cùng các nỗ lực làm gia tăng chia rẽ chính trị.

Ngay sau khi tới nơi, ông Trump đã gặp Tổng thống nước chủ nhà Emmanuel Macron. Ông tự hào về thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ với Iran được công bố hôm Chủ nhật, đồng thời cho rằng Mỹ cuối cùng đã bước sang trang mới trong quan hệ với đối thủ lâu năm.

“Tôi nghĩ rất nhiều điều tuyệt vời sắp xảy ra ở Trung Đông ngay bây giờ, và rất quan trọng là giá dầu đang giảm mạnh, còn thị trường chứng khoán đang tăng vọt như tên lửa hôm nay”, ông Trump nói. “Thỏa thuận Iran chúng tôi đạt được sẽ mang lại nhiều thành công cho thế giới”.

Với thỏa thuận đã ký kết kết thúc xung đột, ông Trump tỏ rõ sự tự tin khi bước vào các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo G7, trong đó có một số người từng chỉ trích gay gắt cách ông quản lý cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động hồi cuối tháng Hai. Tổng thống Mỹ từng đối đầu với ông Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni vì không tham khảo ý kiến của họ trước quyết định phát động chiến tranh. Ông Trump cũng đáp trả bằng cách chỉ trích các đồng minh NATO vì không tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ.

Theo nhiều nguồn tin, Pháp, Anh và Đức đã đề nghị giúp bảo vệ Eo biển Hormuz, nơi theo thỏa thuận Iran sẽ mở cửa trở lại. Tuy nhiên, ông Trump nói với ông Macron rằng một số tàu đã qua eo biển mà không phải trả phí. “Tôi không nghĩ chúng ta cần nhiều sự giúp đỡ” vì eo biển “sẽ được mở”, ông nói, rồi thêm: “Nhưng tôi nghĩ việc có một hai tàu từ vài quốc gia đậu ở đây cũng không tệ. Pháp sẽ là quốc gia tuyệt vời để làm việc đó”.

Sau thỏa thuận Iran, ông Trump cho biết sẽ chuyển hướng sang tìm cách đạt hòa bình giữa Ukraine và Nga, đồng thời chấm dứt giao tranh ở Lebanon. “Chúng tôi đã có cuộc trao đổi rất tốt ngày hôm qua với Tổng thống Zelenskyy và Tổng thống Putin, và tôi nghĩ có thể chúng ta sẽ làm được điều gì đó. Tôi thực sự nghĩ vậy. Tôi nghĩ cả hai đều sẵn sàng”, ông nói.

Theo một quan chức Ukraine giấu tên thông tin với AP, Tổng thống Zelenskyy đã đề nghị gặp ông Putin cùng ông Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu tại G7, nhưng Điện Kremlin không phản hồi. Ông Putin đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã vì tội ác chiến tranh; Pháp với tư cách thành viên ICC có nghĩa vụ bắt giữ ông. Mỹ và Nga đều phản đối tòa án này.

Hệ lụy từ các cuộc chiến ở Đông Âu và Trung Đông chỉ là một trong nhiều vấn đề mà các nhà lãnh đạo G7 sẽ thảo luận tại hội nghị kéo dài đến thứ Tư. Họ cũng sẽ tìm kiếm tiếng nói chung về mất cân bằng kinh tế toàn cầu, trí tuệ nhân tạo, cũng như sự thống trị và kiểm soát của Trung Quốc đối với thị trường đất hiếm dùng trong sản xuất thiết bị điện tử hàng ngày.