Trẻ em chiếm một nửa số ca mắc đậu mùa khỉ tại Guinea-Bissau khi dịch lan rộng
Eromo Egbejule
Guinea-Bissau ghi nhận hơn một nửa số ca mắc đậu mùa khỉ (mpox) là trẻ em, với 16 em dưới 4 tuổi, gần hai tháng sau khi quốc gia Tây Phi này tuyên bố dịch. Unicef cảnh báo hệ thống giám sát y tế mong manh có thể khiến virus lây lan không được phát hiện, đe dọa nhiều trẻ em hơn.
Hơn một nửa số ca mắc bệnh đậu mùa khỉ (mpox) được ghi nhận tại Guinea-Bissau là trẻ em, theo chính quyền địa phương, gần hai tháng sau khi quốc gia này tuyên bố dịch bệnh.
Đợt bùng phát dịch quốc gia được công bố vào ngày 4/7, chỉ hơn một tuần sau khi một phụ nữ 27 tuổi trở thành ca mắc đậu mùa khỉ đầu tiên được xác nhận tại quốc gia Tây Phi này. Kể từ đó, có 7 ca xác nhận và 46 ca nghi mắc. Một nửa trong số các bệnh nhân này là trẻ em, với 16 em dưới 4 tuổi.
Trong một tuyên bố hôm thứ Năm, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (Unicef) cảnh báo rằng do hệ thống giám sát y tế của quốc gia này còn mong manh, virus có thể đang lây lan mà không được phát hiện, khiến nhiều trẻ em gặp nguy hiểm hơn.
Bà Sandra Martins, Phó đại diện của Unicef tại Guinea-Bissau, cho biết: "Đây là lần đầu tiên các ca mắc đậu mùa khỉ được ghi nhận tại Guinea-Bissau, khiến ngay cả một đợt bùng phát nhỏ cũng trở thành sự kiện y tế công cộng lớn."
Đậu mùa khỉ là bệnh virus truyền nhiễm có thể lây truyền qua tiếp xúc gần. Đã có hơn 2.000 ca tử vong liên quan đến đậu mùa khỉ trong hàng chục nghìn ca mắc được ghi nhận ở khu vực Đông, Trung và Tây Phi kể từ tháng 1/2024.
Các nhân viên y tế cho biết các biến thể Clade phù hợp với virus đang lưu hành ở các quốc gia láng giềng, đồng nghĩa với việc nguy cơ lây truyền xuyên biên giới trong khu vực vẫn còn cao. Phần lớn các ca xác nhận tập trung tại khu vực tự trị Bissau, nơi có thủ đô, trong khi một ca ở khu vực Biombo gần đó. Chưa có ca tử vong nào được ghi nhận cho đến nay.
Tiến sĩ Magda Robalo, cựu Bộ trưởng Y tế từng dẫn dắt ứng phó với Covid-19 của đất nước, cho biết để khắc phục "những khoảng trống lớn nhất trong hệ thống y tế hiện nay", cần ưu tiên tăng cường giám sát và củng cố năng lực tuyến đầu.
"Dù số ca còn nhỏ, nhưng các ca mắc mới xuất hiện liên tục trong nhiều tuần, điều đó có nghĩa là sự lây truyền vẫn đang diễn ra", bà Robalo, người đồng sáng lập Viện Y tế Toàn cầu và Phát triển, cựu Giám đốc phụ trách bệnh truyền nhiễm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nói.
Dịch bệnh xảy ra trong bối cảnh đất nước đang vật lộn với những thách thức về cơ sở hạ tầng và hậu quả của việc quân đội đình chỉ cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng 11 năm ngoái, lực lượng này hiện vẫn nắm quyền. Chẳng hạn, thủ đô Bissau đã mất điện suốt cả ngày thứ Năm do thiếu xăng dầu từ cuối tuần.
Nhiều phòng thí nghiệm y tế công cộng trong khu vực thiếu trang thiết bị để đối phó với dịch bệnh, nhưng có kiến thức thể chế từ việc xử lý các cuộc khủng hoảng khác.
Tại Guinea-Bissau cũng không khác, nhưng có thêm cảm giác cấp bách khi các trường tiểu học dự kiến mở cửa trở lại trên toàn quốc vào tháng 9. Sau khi dịch được công bố, các nhân viên y tế cộng đồng đã ngay lập tức bắt đầu chiến dịch nâng cao nhận thức từng nhà bằng loa phóng thanh và tờ rơi dịch thuật, với sự hỗ trợ của Bộ Y tế và các tổ chức quốc tế.
Những sáng kiến cơ sở này được xem là quan trọng để xây dựng niềm tin của công chúng vào ngành y tế công cộng. Đầu năm nay, quốc gia này đã đình chỉ một nghiên cứu gây tranh cãi do Mỹ tài trợ về vắc-xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh, với lý do lo ngại về đạo đức và sai sót trong quy trình. Quyết định này được nhiều người trên khắp lục địa hoan nghênh và làm nổi bật sự nhạy cảm xung quanh các can thiệp y tế khẩn cấp.