Liên minh cầm quyền của Israel đã đệ trình đề xuất tổ chức bầu cử sớm, sau khi xảy ra rạn nứt liên tục với các đồng minh trong chính phủ về vấn đề nhập ngũ của người Do Thái cực chính thống (Haredi). Nếu đề xuất được thông qua tại Quốc hội (Knesset) vào tuần tới, một cuộc tổng tuyển cử dự kiến sẽ diễn ra trong vòng 90 ngày, nhiều khả năng vào tuần thứ ba của tháng 8, sớm hơn hai tháng so với thời điểm kết thúc nhiệm kỳ hiện tại vào ngày 27/10.
Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ tháng 7/2025, khi các đảng cực chính thống Shas và United Torah Judaism (UTJ) rút khỏi liên minh. Họ yêu cầu chính phủ phải thông qua dự luật miễn nghĩa vụ quân sự cho cộng đồng Haredi. Các đảng này tiếp tục ủng hộ chính phủ trong các cuộc bỏ phiếu quan trọng, nhưng một phái của UTJ do Degel Hatorah lãnh đạo đã yêu cầu giải tán chính phủ. Lãnh tụ tinh thần của đảng, Giáo sĩ Dov Lando, tuyên bố ông đã mất niềm tin vào Thủ tướng Netanyahu.
“Từ nay, chúng tôi chỉ làm những gì tốt cho Do Thái giáo Haredi và thế giới yeshiva (trường tôn giáo). Chúng tôi phải hành động để giải tán Quốc hội càng sớm càng tốt. Khái niệm về một ‘khối’ không còn tồn tại với chúng tôi nữa,” Giáo sĩ Lando nói với các nghị sĩ UTJ.
Lịch sử vấn đề miễn nghĩa vụ quân sự
Kể từ khi Israel thành lập năm 1948, nam giới Haredi theo học toàn thời gian tại các cơ sở tôn giáo được miễn nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Israel đã phán quyết sự miễn trừ này là bất hợp pháp vào năm 1998. Năm 2024, tòa án lại ra lệnh yêu cầu chính phủ bắt đầu tuyển mộ người Haredi. Đáp lại, quân đội đã phát hành khoảng 24.000 lệnh nhập ngũ, nhưng đến nay chỉ có khoảng 1.200 người tuân thủ.
Quan điểm xã hội và những thách thức
Việc từ chối nhập ngũ của người Haredi thường dựa trên niềm tin tôn giáo và mong muốn bảo tồn lối sống tập trung vào nghiên cứu Torah. Họ cho rằng việc này là trụ cột tinh thần cho Israel. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò cho thấy khoảng 80% người Israel ủng hộ việc bắt buộc nhập ngũ hoặc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với người Haredi từ chối. Viện Dân chủ Israel khảo sát năm ngoái cho thấy 85% người Israel ủng hộ các biện pháp trừng phạt, bao gồm chấm dứt trợ cấp nhà nước cho các sinh viên tôn giáo.
Áp lực an ninh sau các chiến dịch quân sự
Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại và Quốc phòng của Quốc hội hôm Chủ nhật, Tham mưu trưởng quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, cảnh báo gánh nặng hiện tại đối với lực lượng chính quy và dự bị là không thể duy trì.
“Tôi không giải quyết các quy trình chính trị hay lập pháp. Tôi phải đối phó với một cuộc chiến nhiều mặt trận và đánh bại kẻ thù. Để tiếp tục làm điều đó, IDF cần thêm nhiều binh sĩ ngay lập tức,” Trung tướng Zamir nói. Ông nhấn mạnh việc tuyển mộ người Haredi là “nhu cầu sống còn” để duy trì các chiến dịch quân sự. Giới chỉ huy quân đội cho rằng thiếu hụt quân số có thể dẫn đến thương vong dân sự gia tăng trong khu vực.
