Tổng thống Trump yêu cầu truy tố lãnh đạo phe Dân chủ vì tội kích động bạo lực

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/5/2026 đã kêu gọi khởi tố hình sự đối với lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries với tội danh kích động bạo lực. Động thái này đánh dấu bước leo thang mới trong nỗ lực của ông Trump nhằm sử dụng hệ thống tư pháp để chống lại các đối thủ chính trị.

Trên mạng xã hội, ông Trump chia sẻ một bài đăng nhằm liên hệ phát ngôn trước đây của ông Jeffries với vụ xả súng tại buổi dạ tiệc của Hội Phóng viên Nhà Trắng hồi tháng trước. Các công tố viên cho rằng vụ việc nhằm vào tổng thống. “Tên điên này, Hakeem 'IQ thấp' Jeffries, đáng lẽ phải bị buộc tội KÍCH ĐỘNG BẠO LỰC! Phe Cấp tiến thực sự muốn hủy hoại đất nước chúng ta”, ông Trump viết.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng hồi năm 2025, tổng thống Mỹ đã thúc đẩy thành công các cáo buộc hình sự đối với một số đối thủ chính trị, bao gồm Tổng chưởng lý New York Letitia James và cựu Giám đốc FBI James Comey.

Bài đăng của ông Trump hôm thứ Năm cho thấy hình ảnh ông Jeffries đứng cạnh một tấm áp phích có dòng chữ “Maximum warfare everywhere all the time” (tạm dịch: Chiến tranh tối đa ở mọi nơi, mọi lúc) bên cạnh ảnh nghi phạm vụ xả súng tại buổi dạ tiệc báo chí đang tiến đến trạm kiểm soát an ninh.

Tuy nhiên, phát ngôn và tấm áp phích của ông Jeffries không liên quan đến bạo lực chính trị. Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện khi đó đang đề cập đến cuộc chiến đảng phái về vấn đề phân chia lại khu vực bầu cử (redistricting) sau khi cử tri bang Virginia thông qua bản đồ bầu cử có lợi cho đảng Dân chủ.

Cuộc chiến về vẽ lại bản đồ bầu cử

Trong cuộc họp báo ngày 22/4, ông Jeffries ca ngợi kết quả bỏ phiếu tại Virginia và cáo buộc đảng Cộng hòa phát động một cuộc chiến gerrymandering (vẽ lại địa giới khu vực bầu cử để có lợi cho một đảng). Ông Trump trước đó đã công khai gây áp lực buộc các quan chức đảng Cộng hòa ở các bang vẽ bản đồ bầu cử Hạ viện nhằm tăng cơ hội duy trì quyền kiểm soát Hạ viện cho đảng này trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ông Jeffries cam kết đảng Dân chủ sẽ đáp trả tại các bang họ kiểm soát, như đã làm ở Virginia và California, đồng thời phản đối các bản đồ do đảng Cộng hòa vẽ. “Chúng ta đang ở trong thời đại chiến tranh tối đa, ở mọi nơi, mọi lúc”, ông nói với các phóng viên. “Và chúng ta sẽ tiếp tục gây áp lực lên đảng Cộng hòa tại mọi bang trên toàn liên bang, để đảm bảo cuối cùng sẽ có một bản đồ quốc gia công bằng”.

Ba ngày sau phát ngôn của lãnh đạo đảng Dân chủ, một nghi phạm đã cố gắng lao qua trạm kiểm soát an ninh tại buổi dạ tiệc báo chí Nhà Trắng. Các công tố viên cho rằng đây là âm mưu ám sát ông Trump.

Các thành viên đảng Cộng hòa lập tức chỉ trích câu nói “chiến tranh” của ông Jeffries, cho rằng đó là ngôn từ bạo lực. Tuy nhiên, tuần trước, vị nghị sĩ đảng Dân chủ tuyên bố vẫn giữ nguyên quan điểm bất chấp sự chỉ trích từ cái mà ông gọi là “phe Cộng hòa giả tạo”. “Các ông có thể tiếp tục chỉ trích tôi. Tôi không quan tâm đến sự chỉ trích của các ông”, ông Jeffries nói.

Đáng chú ý, câu nói “chiến tranh tối đa” của ông Jeffries có thể được vay mượn từ chính đảng Cộng hòa. Một bài báo của New York Times về vấn đề gerrymandering hồi năm ngoái từng dẫn lời một nguồn thân cận với tổng thống mô tả chiến lược chính trị của Nhà Trắng là “chiến tranh tối đa, ở mọi nơi, mọi lúc”.

Sự cạnh tranh Trump-Jeffries

Lời kêu gọi truy tố ông Jeffries của ông Trump được đưa ra sau khi các công tố viên liên bang giành được bản cáo trạng của đại bồi thẩm đoàn đối với cựu Giám đốc FBI James Comey về cáo buộc đe dọa giết tổng thống. Năm ngoái, ông Trump từng đăng thông điệp gây áp lực lên cựu Tổng chưởng lý Pam Bondi để thúc đẩy truy tố Comey và Tổng chưởng lý New York Letitia James cùng nhiều người khác.

Các cáo buộc trước đó về tội nói dối Quốc hội đối với Comey đã bị bác bỏ; một thẩm phán cũng bác bỏ cáo buộc gian lận đối với James, phán quyết rằng công tố viên đặc biệt trong cả hai vụ án đã được bổ nhiệm bất hợp pháp.

Mặc dù Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ bảo đảm quyền tự do ngôn luận, luật pháp cấm các mối đe dọa chết người. Việc “yêu cầu, ra lệnh, xúi giục hoặc cố gắng thuyết phục” người khác phạm tội cũng là hành vi phạm tội. Tuy nhiên, việc truy tố cá nhân vì tội kích động dựa trên những tuyên bố chung chung được cho là rất khó khăn.

Các nhà phê bình cáo buộc ông Trump – người từng tự đối mặt với các cáo buộc hình sự sau nhiệm kỳ đầu tiên vì những cáo buộc cố gắng lật đổ cuộc bầu cử năm 2020, xử lý sai tài liệu mật của chính phủ và trả tiền bất hợp pháp cho một nữ diễn viên phim người lớn – đã vũ khí hóa hệ thống tư pháp.

Ông Hakeem Jeffries là mục tiêu thường xuyên trong các cuộc tấn công của ông Trump. Tuần trước, tổng thống Mỹ gọi vị nghị sĩ da màu này là “côn đồ” và “mối nguy hiểm” cho đất nước. Trùng với ngày lễ Cinco de Mayo của Mexico hôm 5/5, Nhà Trắng đã đăng một meme chế ảnh ông Jeffries và lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer đội mũ sombrero kèm dòng chữ “Tôi yêu người nhập cư bất hợp pháp”. Ông Schumer đáp trả bằng hình ảnh thật ông Trump chụp cùng tội phạm tình dục quá cố Jeffrey Epstein với chiếc mũ tương tự được ghép vào ảnh.