Tổng thống Trump phê chuẩn án tử hình bằng xử bắn với hung thủ xả súng ở Fort Hood

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê chuẩn án tử hình bằng hình thức xử bắn đối với Nidal Malik Hasan, cựu sĩ quan quân đội bị kết tội thực hiện vụ xả súng năm 2009 tại Fort Hood, căn cứ quân sự ở Texas. Động thái này, nếu được tiến hành, sẽ đánh dấu lần thi hành án tử hình đầu tiên của quân đội Mỹ kể từ năm 1961.

Theo phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trước đó đã đề xuất lệnh hành quyết Hasan và Trump đã phê chuẩn. Thời gian và ngày thi hành án sẽ do Bộ trưởng Lục quân Adam Telle, người đang giữ chức vụ quyền, ấn định. "Ngày phán xét cho Hasan cuối cùng đã đến", Parnell viết trên X.

Án tử hình và thi hành án trong quân đội Mỹ là điều hiếm khi xảy ra và cần sự phê chuẩn của tổng thống. Theo bộ luật tư pháp quân sự của Lục quân, tội giết người có chủ đích có thể bị kết án tử hình, nhưng quy trình thường nghiêm ngặt và kéo dài. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã thể hiện sự sẵn sàng hơn trong việc theo đuổi án tử hình cho các tội ác nghiêm trọng, kể cả đối với dân thường.

Vụ xả súng tại Fort Hood

Ngày 5/11/2009, Hasan, một thiếu tá quân y tâm thần sinh ra tại Mỹ, bước vào trung tâm tiếp đón của Fort Hood, hét lên "Allahu Akbar" (Thượng đế vĩ đại) và nổ súng vào các nhân viên đồng nghiệp đang chờ khám bệnh. Mười ba người thiệt mạng, trong đó có một binh sĩ mang thai, và 32 người khác bị thương trong 10 phút xả súng. Các nhà phân tích gọi đây là vụ xả súng tồi tệ nhất tại một căn cứ quân sự Mỹ nhắm vào các thành viên lực lượng vũ trang. Hasan bị bắn nhiều phát sau khi hai sĩ quan khống chế anh ta và hiện bị liệt từ thắt lưng trở xuống.

Quá trình xét xử

Hasan ngay lập tức bị đưa ra tòa án quân sự, và các công tố viên quân đội ngay từ đầu đã yêu cầu án tử hình. Tuy nhiên, quá trình này kéo dài nhiều năm ngay cả sau khi anh ta bị kết tội, phần lớn vì quân đội Mỹ không ưa án tử hình.

Trong phiên tòa, Hasan tự bào chữa và thừa nhận hành vi tấn công, nói rằng anh ta cố gắng ngăn chặn việc triển khai quân tới Afghanistan và việc giết hại đồng đạo Hồi. Anh ta dự kiến được triển khai vài tuần sau đó. Các cuộc điều tra cho thấy Hasan đã trao đổi email với học giả người Mỹ gốc Yemen Anwar al-Awlaki, người bị cáo buộc có liên hệ với al-Qaeda, trước vụ xả súng. Anh ta cũng nhiều lần bày tỏ phản đối các cuộc chiến của Mỹ ở Iraq và Afghanistan với đồng nghiệp và về cách đối xử với người Hồi giáo trong quân đội. Hasan hầu như không nỗ lực tự bào chữa, và các luật sư được chỉ định cho rằng lời khai của anh ta đã hỗ trợ phía đối lập.

Hasan bị buộc tội và kết án 13 tội giết người có chủ đích vào năm 2013, và bồi thẩm đoàn đề nghị mức án tử hình. Một điểm gây tranh cãi là Hasan bị buộc tội "bạo lực nơi làm việc" vì bộ luật tư pháp quân sự không đề cập đến tội "khủng bố".

Phán quyết còn bị trì hoãn bởi các kháng cáo bắt buộc theo quy định của quân đội, không phải do Hasan yêu cầu. Năm 2020, Tòa án Phúc thẩm Hình sự Lục quân Mỹ giữ nguyên án tử hình đối với Hasan, và năm 2023, Tòa án Phúc thẩm Lực lượng Vũ trang Mỹ cũng làm điều tương tự. Tháng 3/2025, Tòa án Tối cao Mỹ bác đơn yêu cầu xem xét tư pháp bắt buộc.

Tháng 9/2025, Hegseth tuyên bố đang tìm kiếm sự phê chuẩn của tổng thống cho việc hành quyết Hasan. Vào thời điểm đó, không có báo cáo nào cho thấy Hegseth đặc biệt yêu cầu xử bắn. Tổng thống có thẩm quyền tối cao trong việc chỉ định phương thức thi hành án. Các hình thức khác có thể là tiêm thuốc độc hoặc treo cổ, mà quân đội Mỹ đã từng sử dụng trong quá khứ.

Bước tiếp theo

Dù sự phê chuẩn của Trump sẽ khởi động một loạt bước chuẩn bị cho việc hành quyết, Hasan vẫn có thể trì hoãn quá trình này trong nhiều năm bằng kháng cáo lên hệ thống tòa án liên bang dân sự. Tuy nhiên, điều đó có thể khó xảy ra vì Hasan đã không nỗ lực tự bào chữa trong phiên tòa.

Hasan hiện bị giam tại Trại giam Kỷ luật Mỹ ở Fort Leavenworth, Kansas, nơi ba người đàn ông khác cũng đã ở tử hình quân đội trong nhiều năm. Trong số đó có Hasan Akbar, bị kết tội hai tội giết người sau khi tấn công đồng đội tại một căn cứ ở Kuwait năm 2003, trong cuộc xâm lược Iraq. Người khác là kẻ giết người hàng loạt và hiếp dâm Ronald Gray, bị kết tội bốn tội giết người và tám tội hiếp dâm năm 2008. Ông ta được phê chuẩn hành quyết cùng năm dưới thời Tổng thống George W. Bush, nhưng quá trình bị một thẩm phán đình chỉ. Timothy Hennis, cựu trung sĩ, bị kết tội giết ba người năm 2010 và cũng đang chờ tử hình.

Lần thi hành án tử hình quân đội cuối cùng diễn ra năm 1961, khi cựu binh John Bennett bị treo cổ vì tội hiếp dâm một bé gái 11 tuổi.