Tổng thống Mỹ Trump hoãn 'cuộc tấn công theo kế hoạch' vào Iran, viện dẫn các cuộc đàm phán nghiêm túc

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/5 tuyên bố sẽ hoãn một “cuộc tấn công theo kế hoạch” nhằm vào Iran sau khi các nhà lãnh đạo Trung Đông yêu cầu. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết quyết định thay đổi này được đưa ra khi “các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra”.

“Một thỏa thuận sẽ được thực hiện, điều mà Hoa Kỳ cũng như tất cả các quốc gia Trung Đông và xa hơn nữa sẽ rất chấp nhận”, ông Trump viết.

Tổng thống Mỹ dẫn lý do sự can thiệp của Tiểu vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã khiến ông thay đổi quyết định. Ông cũng cho biết đã chỉ thị cho Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Daniel Caine và Quân đội Mỹ “không tiến hành cuộc tấn công theo kế hoạch vào Iran vào ngày mai”.

Tuy nhiên, ông Trump nhấn mạnh đã “chỉ thị cho họ sẵn sàng tiến hành một cuộc tấn công toàn diện, quy mô lớn vào Iran ngay lập tức, trong trường hợp không đạt được một thỏa thuận chấp nhận được”.

Trước đó một ngày, ông Trump đã đe dọa rằng “đồng hồ đang điểm” cho các quan chức Iran để đạt được thỏa thuận, nếu không “sẽ chẳng còn gì của họ”. Pakistan đã đóng vai trò trung gian hòa giải kể từ khi Mỹ cùng Israel tấn công Iran vào ngày 28/2.

Ông Trump lập luận rằng chiến tranh là cần thiết để ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, dù Tehran phủ nhận điều này. Trong bài đăng ngày 18/5, ông Trump nhắc lại vũ khí hạt nhân là “ranh giới đỏ”, đồng thời khẳng định thỏa thuận sẽ bao gồm “KHÔNG CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN CHO IRAN”.

Chính quyền Trump cũng tìm cách hạn chế khả năng làm giàu uranium của Iran, cắt đứt quan hệ của Tehran với các đồng minh khu vực, và phá bỏ kho vũ khí tên lửa cùng hải quân Iran. Tuy nhiên, Iran coi các yêu cầu này là quá đáng và kêu gọi giải phóng tài sản bị đóng băng cũng như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.

Kiểm soát eo biển Hormuz cũng là điểm mấu chốt khi Iran ngăn chặn thương mại qua tuyến đường thủy quan trọng này, và Mỹ đáp trả bằng phong tỏa hải quân.

Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội rằng chính phủ của ông sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia. “Đối thoại không có nghĩa là đầu hàng”, ông Pezeshkian nói. “Cộng hòa Hồi giáo Iran bước vào đối thoại với phẩm giá, thẩm quyền và bảo vệ quyền lợi của dân tộc, và sẽ không lùi bước trước bất kỳ quyền hợp pháp nào của người dân và đất nước”.

Iran và Mỹ từng đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8/4, sau hàng loạt lời đe dọa từ ông Trump. Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn mong manh và cả hai bên đều cáo buộc nhau vi phạm. Cuối tháng 4, ông Trump đã rút đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner khỏi đàm phán do bất mãn với tiến trình.

Chiến tranh với Iran cũng trở thành gánh nặng chính trị đối với ông Trump, khi Đảng Cộng hòa phải đối mặt với cuộc cạnh tranh gay gắt trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Một cuộc thăm dò của The New York Times cho thấy 64% người trưởng thành tại Mỹ cho rằng việc tham chiến với Iran là quyết định sai lầm. Theo các quan chức Lầu Năm Góc, chiến tranh đã tiêu tốn ít nhất 29 tỷ USD, và một số chuyên gia ước tính con số có thể cao hơn nhiều.

Phóng viên Al Jazeera tại Tehran, Almigdad Alruhaid, nhận xét rằng tuyên bố của ông Trump không làm thay đổi lập trường của giới lãnh đạo Iran. “Họ thể hiện sự thách thức thay vì nhượng bộ trước những lời lẽ này của Donald Trump. Họ cũng nhấn mạnh về sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau. Kiểu ngôn ngữ này không được chấp nhận ở đây”.

Một số nhà phân tích cho rằng thông điệp mới nhất của ông Trump nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh như Qatar, Saudi Arabia và UAE, những nước đang hứng chịu hỏa lực tên lửa từ cuộc chiến. Dania Thafer, Giám đốc điều hành Diễn đàn Vùng Vịnh Quốc tế, cho biết các nước này hy vọng tránh leo thang xung đột. “Điều họ muốn là một giải pháp cho cuộc khủng hoảng mà họ đang đối mặt”, bà nói. Từ góc nhìn của các quốc gia vùng Vịnh, ưu tiên không phải là vấn đề hạt nhân mà là việc mở lại eo biển Hormuz và giải quyết chương trình tên lửa của Iran vốn đã phóng hàng nghìn tên lửa vào họ.