Tổng thống Mỹ ký luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, chấm dứt đóng cửa một phần chính phủ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành dự luật cấp ngân sách trở lại cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) sau khi Hạ viện thông qua đề xuất đã được Thượng viện phê chuẩn trước đó. Bỏ phiếu bằng giọng nói diễn ra hôm thứ Năm đã chấm dứt tình trạng đóng cửa một phần chính phủ kéo dài 11 tuần, khiến nhiều nhân viên liên bang không được trả lương.

Dự luật không bao gồm kinh phí cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) hay Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP). Tuy hai cơ quan này vẫn có đủ ngân sách từ các luật đã được phê duyệt trước đây, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, đảng Cộng hòa, ban đầu phản đối vì lý do loại trừ này. Tuy nhiên, ông đã đưa dự luật ra bỏ phiếu sau khi Tổng thống Trump bày tỏ ủng hộ.

Bộ trưởng DHS Markwayne Mullin hoan nghênh việc thông qua dự luật và đổ lỗi cho đảng Dân chủ về việc đóng cửa. “Cần nói rõ, việc đóng cửa của đảng Dân chủ LẼ RA KHÔNG BAO GIỜ xảy ra”, ông viết trên X. “Gửi tới những nhân viên yêu nước tuyệt vời đã tiếp tục bảo vệ đất nước mỗi ngày mà không có bảo đảm tiền lương—cảm ơn các bạn. Tổng thống Trump và tôi rất biết ơn khi được sát cánh cùng các bạn để làm cho nước Mỹ an toàn trở lại.”

Việc đóng cửa một phần khiến nhiều bộ phận trong DHS hoạt động cầm chừng, dẫn đến hàng dài tại các sân bay khi nhiều nhân viên Cục An ninh Giao thông (TSA) phải làm việc không lương. Tình trạng này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn hoạt động của Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA), cơ quan ứng phó thiên tai và thuộc DHS.

Nghị sĩ đảng Dân chủ Zoe Lofgren coi việc thông qua dự luật là “tin tốt”. “Tôi vui mừng vì chúng ta giờ đây đang cấp kinh phí cho các cơ quan tuân thủ pháp luật trong DHS, như TSA và FEMA”, bà nói. “Giờ đây Quốc hội cần tập trung kiềm chế ICE và CBP, buộc họ tuân theo cùng tiêu chuẩn mà mọi cảnh sát ở Mỹ phải tuân thủ.”

Bế tắc ngân sách bắt nguồn một phần từ chiến dịch trấn áp di trú liên bang tại Minnesota, dẫn đến thiệt mạng của hai công dân Mỹ hồi tháng Giêng. Ngày 4/2, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Quốc hội đưa ra danh sách yêu cầu cải tổ ICE, bao gồm cấm nhân viên ICE đeo mặt nạ che danh tính, cấm phân biệt chủng tộc và chấm dứt truy quét di trú tại các “địa điểm nhạy cảm” như trường học, nhà thờ. Đảng Dân chủ đe dọa sẽ không bỏ phiếu cho bất kỳ dự luật cấp ngân sách DHS nào nếu không có các cải cách “thông thường” này. Đảng Cộng hòa bác bỏ, cho là vô lý.

Đảng Cộng hòa kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, nhưng quy tắt lập pháp tại Thượng viện gọi là filibuster yêu cầu phải đạt ngưỡng 60 phiếu để thông qua luật quan trọng. Việc đóng cửa DHS bắt đầu từ ngày 14/2.

Thượng viện tháng Ba đã thông qua dự luật ngân sách DHS loại trừ ICE như một thỏa hiệp, nhưng bị Chủ tịch Hạ viện Johnson giữ lại hơn một tháng. Hiện nay, các thượng nghị sĩ Cộng hòa đang tìm cách đảm bảo kinh phí cho ICE và DHS thông qua quy trình ngân sách phức tạp gọi là hòa giải (reconciliation), có thể vượt qua filibuster. Tổng thống Trump đã kêu gọi đảng của mình loại bỏ hoàn toàn filibuster—một động thái rủi ro có thể mang lợi cho đảng Dân chủ nếu họ giành lại quyền kiểm soát Thượng viện.

Hiến pháp Mỹ trao cho Quốc hội quyền phê duyệt và phân bổ tiền cho chính phủ liên bang. Khi các nhà lập pháp không thông qua dự luật ngân sách, nguồn tài trợ bị đứt đoạn và chính phủ lâm vào tình trạng đóng cửa, thường dẫn đến gián đoạn dịch vụ và nhân viên không được trả lương. Trong những năm gần đây, cả đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ từng dùng việc cấp ngân sách chính phủ và đóng cửa làm công cụ gây sức ép để giành nhượng bộ từ đối phương.