Tổng thống Mali Goita kiêm chức Bộ trưởng Quốc phòng sau vụ ám sát người tiền nhiệm
Al Jazeera
Tổng thống Mali, Đại tướng Assimi Goita, tự bổ nhiệm mình làm Bộ trưởng Quốc phòng sau vụ ám sát người tiền nhiệm Sadio Camara trong cuộc tấn công phối hợp giữa al-Qaeda và phe ly khai Tuareg hồi cuối tháng 4. Các nhóm nổi dậy đã chiếm thị trấn chiến lược Kidal, đánh dấu đợt tấn công lớn nhất tại Tây Phi trong gần 15 năm. Bất ổn tại Mali leo thang khi chính quyền quân sự đối mặt với khủng hoảng an ninh kéo dài từ năm 2012.
Đài truyền hình quốc gia Mali ORTM ngày 5/5 đưa tin, Tổng thống kiêm lãnh đạo chính quyền quân sự Assimi Goita đã đảm nhận thêm chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng, thay thế cho ông Sadio Camara – người thiệt mạng trong cuộc tấn công quy mô lớn của các nhóm nổi dậy hồi cuối tháng 4.
Theo sắc lệnh tổng thống, ông Goita sẽ tiếp tục giữ cương vị nguyên thủ quốc gia song song với vai trò mới. Người giữ chức Tham mưu trưởng quân đội trước đây, tướng Oumar Diarra, được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Trước đó, hôm 30/4, một loạt cuộc tấn công phối hợp giữa nhóm vũ trang liên quan đến al-Qaeda (JNIM) và phe ly khai Tuareg (FLA) đã nhằm vào các căn cứ của chính quyền quân sự ở miền bắc Mali. Trong số 23 người thiệt mạng có Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara, người bị một vụ đánh bom xe hơi nhắm vào dinh thự riêng. Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) xác nhận có thường dân và trẻ em thương vong.
Các tay súng đã chiếm được thị trấn chiến lược Kidal ở phía bắc – được đánh giá là cuộc tấn công lớn nhất tại quốc gia Tây Phi này trong gần 15 năm qua. JNIM và FLA hiện kiểm soát Kidal và nhắm tới các thành phố Gao, Menaka và Timbuktu nhằm thành lập nhà nước tự trị Azawad.
Mali rơi vào khủng hoảng an ninh từ năm 2012. JNIM kiểm soát nhiều vùng nông thôn rộng lớn, đặc biệt ở phía bắc và trung tâm, đồng thời có các tế bào hoạt động quanh thủ đô. Nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (ISIS) tại tỉnh Sahel cũng kiểm soát các khu vực quanh thành phố Menaka. Về phía phe ly khai, Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) đấu tranh đòi độc lập và thường phối hợp với JNIM trong các chiến dịch chống quân đội chính phủ.
Chính quyền quân sự của tướng Goita lên nắm quyền sau các cuộc đảo chính năm 2020 và 2021, cam kết khôi phục an ninh nhưng đến nay vẫn bế tắc. Họ cắt đứt quan hệ với Pháp, trục xuất lực lượng Pháp và phái bộ gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc. Tháng 7/2025, chính quyền quân sự trao cho ông Goita nhiệm kỳ tổng thống 5 năm, có thể gia hạn “không giới hạn số lần” mà không cần bầu cử.
Trong khi đó, nhóm Wagner của Nga – vốn hỗ trợ quân đội Mali từ năm 2021 – tuyên bố hoàn thành sứ mệnh từ tháng 6/2025 và chuyển thành Quân đoàn châu Phi trực thuộc Bộ Quốc phòng Nga. Sau các cuộc tấn công tháng 4, phe nổi dậy tuyên bố phong tỏa thủ đô Bamako nhằm trả đũa “sự ủng hộ quân đội của người dân”, nhưng theo hãng tin AFP, lệnh phong tỏa chỉ có hiệu quả một phần.
