Tổng thống đắc cử Colombia hứa hẹn nối lại quan hệ với Israel

Tổng thống đắc cử Colombia Abelardo de la Espriella đã cam kết khôi phục quan hệ ngoại giao với Israel, vốn bị cắt đứt dưới thời chính quyền tổng thống sắp mãn nhiệm Gustavo Petro do những chỉ trích về chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza.

Ngày 25/6, ông de la Espriella — chính trị gia tân binh theo đường lối cánh hữu, người chiến thắng trong cuộc bầu cử vòng hai hôm 21/6 — xác nhận đã nhận được cuộc điện đàm chúc mừng từ Ngoại trưởng Israel Gideon Saar. Trên mạng xã hội, ông viết: “Cảm ơn người bạn thân mến. Colombia sẽ khôi phục và củng cố mối quan hệ với Nhà nước Israel như chưa từng có. Israel có thể tin tưởng vào Colombia như một người bạn trung thành và một đồng minh vững chắc. Cầu Chúa phù hộ cho hai dân tộc chúng ta.”

Về phần mình, Ngoại trưởng Saar gọi ông de la Espriella là “người bạn thực sự của người dân Do Thái và Nhà nước Israel”, đồng thời bày tỏ hy vọng liên minh Israel-Colombia sẽ “mạnh mẽ hơn bao giờ hết”.

Những phát biểu này báo hiệu sự đảo chiều trong chính sách đối ngoại của Colombia. Trong bốn năm qua, chính quyền của Tổng thống Gustavo Petro, nhà lãnh đạo cánh tả đầu tiên trong lịch sử nước này, đã liên tục chỉ trích Israel và đồng minh thân cận là Mỹ về các hành vi vi phạm nhân quyền, đặc biệt sau khi chiến tranh Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023.

Ông Petro là một trong những nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên cáo buộc Israel diệt chủng tại Gaza. Tháng 11/2023, ông viết: “Đó gọi là diệt chủng. Họ đang làm điều đó để đẩy người Palestine ra khỏi Gaza và chiếm lãnh thổ cho mình.” Khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel khi đó là Yoav Gallant gọi người Palestine là “động vật”, ông Petro so sánh phát ngôn này với luận điệu thù hận của Đức Quốc xã. Israel đáp trả bằng việc ngừng xuất khẩu thiết bị an ninh sang Colombia và tố cáo phát ngôn của ông Petro là bài Do Thái.

Hơn 73.000 người Palestine được cho là đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh Gaza bắt đầu. Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc kết luận các phương pháp của Israel “phù hợp với tội diệt chủng”, trong khi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) phát lệnh bắt ông Gallant và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vì tội ác chiến tranh, bao gồm sử dụng nạn đói làm vũ khí.

Quan hệ Israel-Colombia xấu đi nhanh chóng. Chính quyền Petro rút đại sứ khỏi Israel năm 2023, cắt đứt quan hệ ngoại giao tháng 5/2024, trục xuất các nhà ngoại giao Israel và chấm dứt hiệp định thương mại tự do vào tháng 10/2025. Israel từng là nhà cung cấp thiết bị quân sự, tên lửa và vũ khí chủ lực cho Colombia. Kể từ khi xuất khẩu chấm dứt, nhà sản xuất quân sự quốc doanh Indumil phải tự phát triển súng trường cỡ lớn, dự kiến sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026.

Những chỉ trích của ông Petro cũng làm căng thẳng thêm quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump, vốn đã nhiều bất đồng về chính sách ma túy và nhập cư. Tháng 9/2025, sau khi chỉ trích chính sách của Trump tại Liên Hợp Quốc, ông Petro tham gia một cuộc biểu tình ủng hộ Palestine ở New York. Chính quyền Trump ngay lập tức thu hồi thị thực nhập cảnh Mỹ của ông, gọi hành động của ông là “liều lĩnh và gây kích động”.

Chiến thắng của ông de la Espriella mở ra một bước ngoặt. Ông giành chiến thắng sít sao với 49,66% phiếu bầu so với 48,7% của Thượng nghị sĩ cánh tả Ivan Cepeda — người thừa nhận thất bại hôm 24/6, chỉ cách nhau 250.830 phiếu. Đảng của ông, Người Bảo vệ Tổ quốc, tái khẳng định cam kết hàn gắn liên minh với các chính quyền cánh hữu ở Israel và Mỹ. Theo tuyên bố của đảng, ông de la Espriella “bày tỏ sẵn sàng thúc đẩy tăng cường liên minh Colombia-Mỹ dựa trên các giá trị chung về tự do, dân chủ và thịnh vượng”. Lễ nhậm chức dự kiến diễn ra vào tháng 8 tới.