Tổng biên tập tờ Stars and Stripes từ chức vì mâu thuẫn với Lầu Năm Góc

Max D Lederer Jr, tổng biên tập kỳ cựu của tờ báo quân đội Mỹ Stars and Stripes, đã thông báo nghỉ hưu trong một bản ghi nhớ gửi nhân viên hôm 20/8, giữa lúc xảy ra bất đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ về định hướng của tờ báo.

Trong bản ghi nhớ, ông Lederer cho biết triết lý lãnh đạo cũng như cách hiểu của ông về giá trị và sứ mệnh của Stars and Stripes khác về cơ bản với định hướng mà lãnh đạo Bộ Quốc phòng đặt ra cho tổ chức này. Ông xác nhận quyết định từ chức trong một cuộc phỏng vấn với chính tờ báo mình đứng đầu.

Sự ra đi của ông Lederer diễn ra không lâu sau khi Stars and Stripes cùng một số tờ báo quân đội khác đăng tải loạt bài điều tra về khủng hoảng sức khỏe tâm thần của thủy thủ trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang triển khai tại vùng Vịnh. Tờ báo này cũng từng nhiều lần va chạm với chính quyền Trump kể từ khi ông nhậm chức nhiệm kỳ hai vào tháng 1 vừa qua.

Stars and Stripes là nhật báo thành lập năm 1861, chuyên đưa tin về quân nhân Mỹ và gia đình họ, với khoảng 1,4 triệu độc giả mỗi ngày, chủ yếu qua nền tảng trực tuyến. Về mặt cơ cấu, tờ báo hoạt động dưới Cơ quan Truyền thông Quốc phòng (DMA), trực thuộc Lầu Năm Góc. Khoảng hai phần ba ngân sách của tờ báo đến từ Lầu Năm Góc, phần còn lại từ phát hành và quảng cáo, nhưng tòa soạn luôn khẳng định theo đuổi sự độc lập biên tập.

Sự khác biệt quan điểm giữa hai bên ngày càng lộ rõ sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Lầu Năm Góc cáo buộc Stars and Stripes đăng tải nội dung “đánh lạc hướng kiểu woke”, làm xói mòn tinh thần binh sĩ. Hồi tháng 1, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố cải tổ tờ báo để “hiện đại hóa hoạt động, tái định hướng nội dung tránh xa những thứ gây xao nhãng”, nhưng không nêu ví dụ cụ thể bài viết nào bị coi là “woke”. Trước đó, tờ The Washington Post đưa tin các ứng viên xin việc tại Stars and Stripes đã bị hỏi về khả năng ủng hộ chính sách của chính quyền Trump.

Căng thẳng gia tăng hơn nữa từ đầu tháng này, khi Stars and Stripes cùng Military Times và Navy Times đưa tin về tình trạng kiệt sức của hơn 5.000 thủy thủ trên tàu USS Abraham Lincoln. Con tàu rời cảng nhà San Diego từ ngày 21/11/2025 để triển khai kéo dài tới chín tháng ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Trung Đông, tham gia chiến dịch bảo vệ hàng hải và phong tỏa tại eo biển Hormuz trong bối cảnh chiến tranh Mỹ - Israel với Iran. Tàu chỉ có một lần cập cảng kéo dài hai ngày vào tháng 12/2025.

Thân nhân thủy thủ phản ánh tình trạng thiếu lương thực, nhà vệ sinh và vòi tắm hỏng hóc, gây lo ngại về vệ sinh và sức khỏe. Một người vợ của thủy thủ kể với Navy Times rằng chồng cô đã từng định nhảy khỏi tàu giữa lúc triển khai kéo dài, điều kiện làm việc tồi tệ và áp lực tâm lý ngày càng lớn, mô tả anh đang trong tình trạng “kiệt sức trầm trọng”.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal gửi thư cho Bộ trưởng Hegseth hôm 20/8, nêu rõ tàu sân bay này đã “liên tục hoạt động trên biển trong gần bảy tháng”, phá kỷ lục triển khai không cập cảng trước đó của một tàu sân bay Mỹ. Ông nhấn mạnh các báo cáo này cần được quan tâm ngay lập tức, đồng thời đặt câu hỏi liệu Hải quân có thể duy trì nhịp độ tác chiến như hiện tại khi chính quyền liên tục đưa lực lượng vào các cuộc xung đột và ngày càng phụ thuộc vào tàu sân bay.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ, đã lên tàu USS Abraham Lincoln tuần trước và viết trên mạng xã hội rằng trong số 11 tàu sân bay đang hoạt động, tàu Lincoln hiện có số ca liên quan đến sức khỏe tâm thần thuộc nhóm thấp nhất.

Mâu thuẫn giữa Stars and Stripes và Lầu Năm Góc không phải mới. Năm 2009, tờ báo phanh phui việc quân đội ký hợp đồng 1,5 triệu USD với công ty quan hệ công chúng The Rendon Group để phân tích bài viết của phóng viên tác nghiệp cùng quân đội và xếp loại theo hướng “tích cực”, “trung lập” hay “tiêu cực” với mục tiêu quân sự. Hợp đồng bị hủy ngay sau đó.

Năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Lầu Năm Góc từng tìm cách cắt ngân sách của Stars and Stripes nhưng ông Trump cam kết trên mạng xã hội sẽ không cắt giảm kinh phí, khiến lệnh đóng cửa bị thu hồi. Hồi tháng 4 vừa qua, Lầu Năm Góc sa thải Jacqueline Smith, người đại diện độc giả độc lập của tờ báo, sau khi bà công khai cảnh báo giới chức quốc phòng đang “cố kiểm soát” tòa soạn.

Ông Lederer, người giữ vị trí tổng biên tập Stars and Stripes từ năm 2007, chính thức nghỉ hưu từ ngày 30/9.