Tối cao Pháp viện Mỹ cho phép Trump thực thi sắc lệnh hạn chế bỏ phiếu qua thư

Tối cao Pháp viện Mỹ ngày 22/9 đã ra phán quyết cho phép Tổng thống Donald Trump tiếp tục thực thi sắc lệnh hành pháp hạn chế bỏ phiếu qua thư, dù vẫn chưa rõ chính quyền có thể áp dụng được bao nhiêu thay đổi trước kỳ bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.

Quyết định được đưa ra với tỷ lệ 6-3, trong đó ba thẩm phán theo khuynh hướng tự do bày tỏ quan điểm bất đồng. Phán quyết dường như vẫn để ngỏ khả năng các vụ kiện tiếp theo có thể tiếp tục làm chậm tiến độ thực thi sắc lệnh của ông Trump.

Trước đó, Bộ Bưu chính Mỹ đã công bố kế hoạch triển khai sắc lệnh vào tuần trước, nhưng thời gian để áp dụng những thay đổi lớn đang trở nên eo hẹp khi một số bang bắt đầu gửi phiếu bầu qua thư cho cử tri chỉ trong vài tuần tới.

Bỏ phiếu qua thư từ lâu đã là mục tiêu công kích ưa thích của ông Trump. Ông từng nhiều lần tuyên bố phương thức này dễ phát sinh gian lận, bất chấp bằng chứng rõ ràng ngược lại và việc chính ông cũng từng sử dụng hình thức bỏ phiếu này.

Sắc lệnh hành pháp được ông Trump ký hồi tháng 3 yêu cầu chính quyền lập danh sách cử tri đủ điều kiện và chỉ đạo Bộ Bưu chính chỉ giao phiếu bầu qua thư cho những người có tên trong danh sách này.

Giới chức đảng Dân chủ tại 23 bang và Đặc khu Columbia đã khởi kiện nhằm ngăn chặn sắc lệnh. Họ lập luận rằng Hiến pháp Mỹ trao quyền tổ chức bầu cử cho các bang và Quốc hội, đồng thời cảnh báo những thay đổi của ông Trump có thể dẫn đến hỗn loạn và lạm dụng đảng phái.

“Hậu quả của việc cho phép những thay đổi mang tính cải cách lớn như vậy có hiệu lực sát kỳ bầu cử mùa thu này sẽ là cực kỳ nghiêm trọng”, luật sư đại diện các bang viết trong đơn kiện. Hàng chục quan chức bầu cử bang và địa phương cũng lên tiếng đề nghị các thẩm phán giữ nguyên lệnh phong tỏa khi công tác chuẩn bị bầu cử đang được tiến hành.

Một thẩm phán liên bang tại bang Massachusetts trước đó đã ra lệnh chặn kế hoạch này đối với kỳ bầu cử giữa kỳ tại các bang liên quan, và tòa án cấp phúc thẩm đã giữ nguyên phán quyết. Sau đó, thẩm phán này tiếp tục ban hành lệnh chặn thứ hai trên phạm vi toàn quốc.

Chính quyền Trump đã kháng cáo lên Tối cao Pháp viện vào cuối tháng 7 với lý do các bang kiện quá sớm và viện dẫn một phán quyết khác tại Washington cho phép sắc lệnh được triển khai. Tòa phúc thẩm tại Washington cũng ủng hộ quyết định này, nhưng vẫn để ngỏ khả năng hành động pháp lý trong tương lai.

Các luật sư liên bang cho rằng lệnh chặn tại Massachusetts “ngăn cản chính phủ hoàn thiện và triển khai các chính sách mà Tổng thống đề xuất nhằm tăng cường tính toàn vẹn bầu cử cho cuộc bầu cử liên bang vào tháng 11”. Một nhóm khoảng 12 bang nghiêng về đảng Cộng hòa đã ủng hộ chính quyền liên bang trong vụ kháng cáo, nói rằng các bang sẽ có tiếng nói trong danh sách cử tri cuối cùng.

Trước đó, Tối cao Pháp viện từng ra phán quyết chống lại các lập luận của phe ủng hộ ông Trump về phiếu bầu qua thư. Hồi tháng 6, tòa án phán quyết các bang có thể đếm phiếu đến sau ngày bầu cử. Vụ kiện đó được xét xử sau quá trình tranh luận đầy đủ, thay vì theo thủ tục khẩn cấp như vụ việc hiện tại.

Ông Trump, người từng đưa ra nhiều tuyên bố sai sự thật về gian lận lan rộng trong các cuộc bầu cử Mỹ, bao gồm cả thất bại trước ông Joe Biden năm 2020, đã thúc ép Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua gói cải cách hạn chế bỏ phiếu mang tên Đạo luật SAVE America. Ông cũng nhiều lần thúc đẩy thông qua luật yêu cầu bằng chứng quốc tịch khi đi bỏ phiếu. Tình trạng người không phải công dân đi bỏ phiếu đã được chứng minh là rất hiếm và bị coi là trọng tội có thể bị trục xuất.

Bỏ phiếu qua thư ngày càng phổ biến với cử tri của cả hai đảng. Theo dữ liệu liên bang, khoảng 30% số phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 được bỏ bằng hình thức này. Quy trình này cũng được đánh giá là an toàn. Một nghiên cứu của Viện Brookings năm 2025 cho thấy chỉ có khoảng 4 vụ gian lận trên mỗi 10 triệu phiếu bầu qua thư.