Tối cao pháp viện Mỹ bác bỏ bản đồ bầu cử Louisiana, làm suy yếu Đạo luật Quyền Bầu cử

Tối cao pháp viện Hoa Kỳ ngày 29/4 đã ra phán quyết bác bỏ bản đồ bầu cử của bang Louisiana, vốn được thiết kế để tạo ra hai khu vực bầu cử có đa số cử tri da màu. Tòa án cho rằng bản đồ này vi hiến, đồng thời đưa ra cách giải thích mới mang tính bước ngoặt đối với Đạo luật Quyền Bầu cử (Voting Rights Act) năm 1965.

Theo phán quyết với tỷ lệ 6-3, các thẩm phán bảo thủ của tòa án tối cao cho rằng quy trình vạch ranh giới khu vực bầu cử số 6 của Louisiana do Dân biểu đảng Dân chủ Cleo Fields đại diện đã 'dựa quá nhiều vào yếu tố chủng tộc'. Chánh án John Roberts mô tả khu vực này như một 'con rắn' dài hơn 320 km, nối liền các thành phố Shreveport, Alexandria, Lafayette và Baton Rouge.

Người viết phán quyết, Thẩm phán Samuel Alito, tuyên bố: 'Bản đồ đó là một sự gian lận bầu cử vi hiến'. Phán quyết được đưa ra giữa bối cảnh cuộc chiến tranh giành quyền phân chia lại khu vực bầu cử Quốc hội (redistricting) đang diễn ra khốc liệt trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới.

Làm suy yếu Điều khoản 2 của Đạo luật

Điều khoản 2 của Đạo luật Quyền Bầu cử vốn cấm các hoạt động hoặc thủ tục bỏ phiếu mang tính phân biệt chủng tộc. Trong nhiều thập kỷ, các nguyên đơn có thể thắng kiện nếu chứng minh được bản đồ bầu cử có tác động phân biệt chủng tộc theo 'tiêu chuẩn kết quả'. Tuy nhiên, phán quyết mới của Tối cao pháp viện đã thay đổi điều này.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, tòa án đã áp dụng 'tiêu chuẩn ý đồ' thay vì 'tiêu chuẩn kết quả'. Cụ thể, Thẩm phán Alito lập luận rằng trọng tâm của Điều khoản 2 phải là thực thi lệnh cấm phân biệt chủng tộc có chủ ý theo Tu chính án thứ 15 của Hiến pháp Mỹ.

Thẩm phán Elena Kagan, người đưa ra ý kiến bất đồng, cảnh báo phán quyết này sẽ biến Đạo luật Quyền Bầu cử thành 'một văn bản gần như vô hiệu' và dự báo những hậu quả 'nghiêm trọng'. Bà viết: 'Theo cách nhìn mới của tòa án về Điều khoản 2, một bang có thể, mà không phải chịu hậu quả pháp lý, làm suy yếu một cách có hệ thống quyền lực bầu cử của các công dân thiểu số'.

Phản ứng và hệ lụy

Tổng thống Donald Trump ca ngợi phán quyết là 'một chiến thắng lớn cho sự bảo vệ bình đẳng trước pháp luật'. Cựu Tổng thống Barack Obama cảnh báo phán quyết sẽ cho phép các cơ quan lập pháp tiểu bang 'cố tình làm suy yếu sức mạnh bầu cử của các nhóm thiểu số'.

Thống đốc bang Louisiana, Jeff Landry, cho biết ông có kế hoạch hoãn cuộc bầu cử sơ bộ vào tháng 5 để chờ cơ quan lập pháp bang vẽ lại bản đồ bầu cử mới. Với quyết định này, Louisiana sẽ chỉ còn một khu vực bầu cử có đa số là người da màu, thay vì hai như trước.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng tác động của phán quyết có thể sẽ rõ rệt hơn vào năm 2028, nhưng ngay lập tức, các bang do đảng Cộng hòa kiểm soát có thể tìm cách vẽ lại bản đồ bầu cử để làm suy yếu các ghế Hạ viện vốn được coi là an toàn cho đảng Dân chủ.