Tòa phúc thẩm Mỹ cho phép hàng loạt vụ kiện mạng xã hội gây nghiện với trẻ em được tiếp tục

Một tòa phúc thẩm liên bang tại Mỹ đã cho phép hàng nghìn vụ kiện chống lại Meta, Google, TikTok, Snapchat và các công ty mạng xã hội khác được tiếp tục, với cáo buộc rằng các công ty này thiết kế sản phẩm gây nghiện gây hại cho trẻ em. Quyết định này bác bỏ đơn yêu cầu ban đầu của các công ty nhằm chặn các vụ kiện trước khi xét xử.

Tòa phúc thẩm số 9 tại San Francisco phán quyết rằng đơn kháng cáo của các công ty được đệ trình quá sớm, vì hầu hết các vụ kháng cáo chỉ được nộp sau khi vụ án kết thúc bằng phán quyết hoặc bản án. Các công ty lập luận rằng Mục 230 của Đạo luật về Chuẩn mực Truyền thông, vốn bảo vệ các nền tảng trực tuyến khỏi trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do người dùng tạo và đăng tải, cũng bảo vệ họ khỏi các cáo buộc không cảnh báo công chúng về thiết kế gây nghiện của các nền tảng. Tuy nhiên, tòa án không đồng tình, cho rằng Mục 230 chỉ cung cấp quyền bào chữa trước trách nhiệm pháp lý, không phải quyền miễn trừ hoàn toàn khỏi việc bị kiện, do đó đơn kháng cáo là vội vàng.

Tòa án cũng bác yêu cầu của Meta về việc hoãn phiên tòa dự kiến bắt đầu vào thứ Tư. Vụ kiện này do 29 tổng chưởng lý bang khởi xướng, cáo buộc Meta thu thập và sử dụng dữ liệu trẻ em một cách bất hợp pháp, đồng thời thiết kế các nền tảng để giữ chân người dùng trẻ tuổi, gây hiểu lầm cho công chúng về mức độ an toàn của các sản phẩm này.

Phán quyết được đưa ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang áp dụng các biện pháp xử lý đối với các nền tảng mạng xã hội bị cáo buộc có thiết kế gây hại trực tiếp đến sức khỏe của trẻ em và thanh thiếu niên, bao gồm cả hành vi tự làm hại bản thân và rối loạn ăn uống. Pháp có kế hoạch cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và cấm điện thoại di động tại các trường trung học từ tháng tới. Australia cũng đã áp dụng lệnh cấm và Anh dự kiến thực hiện vào năm tới.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chỉ ra mạng xã hội là một yếu tố góp phần vào bạo lực giới trẻ và cho thấy mong muốn Pháp theo gương Australia, quốc gia đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Luật này yêu cầu các nền tảng mạng xã hội lớn phải chặn người dùng dưới 16 tuổi, với mức phạt lên tới 49,5 triệu đô la Australia (khoảng 35 triệu USD) đối với các công ty không tuân thủ.

Cuối tháng 5 vừa qua, Thủ tướng Anh khi đó là Keir Starmer đã cam kết có hành động “quyết đoán” để xử lý tác động của mạng xã hội đối với giới trẻ Anh. Điều này diễn ra sau khi các gia đình, những người khẳng định con cái họ tử vong do mạng xã hội, cùng các nhà vận động tập trung trước Phố Downing để yêu cầu các ông lớn công nghệ chịu trách nhiệm.

Các vụ kiện tại Mỹ, do các bang, thành phố, khu học chánh và các gia đình cá nhân đệ trình, cáo buộc các công ty cố tình xây dựng sản phẩm gây nghiện đã thúc đẩy sự gia tăng trầm cảm, lo âu và khủng hoảng sức khỏe tâm thần rộng lớn hơn ở giới trẻ. Các vụ án được xử lý tập trung trước Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers tại Oakland, California, nơi các nguyên đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, phạt tiền và khôi phục quyền lợi.

Trước đó, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles đã kết luận Meta và Google cẩu thả trong vụ kiện đầu tiên thuộc loại này được đưa ra xét xử, trao 6 triệu USD cho một phụ nữ 20 tuổi nói rằng cô bị nghiện Instagram và YouTube từ khi còn nhỏ. Meta cũng thua cả hai giai đoạn của một vụ kiện tại New Mexico, với việc bồi thẩm đoàn yêu cầu bồi thường 375 triệu USD về các tuyên bố an toàn gây hiểu lầm, sau đó thẩm phán áp thêm khoản phạt 567 triệu USD khi xác định công ty đã tạo ra mối phiền toái công cộng.

Cả Meta và Google đều phủ nhận hành vi sai trái và tuyên bố sẽ kháng cáo.