Tòa Kenya sắp tuyên án vụ 'giáo phái ngày tận thế' liên quan 191 tội giết người

Tòa án tại thành phố Mombasa, Kenya, dự kiến tuyên phán quyết trong phiên xét xử mục sư tự xưng Paul Mackenzie và các đồng phạm, những người bị cáo buộc liên quan đến cái chết của 191 người, trong đó có 190 trẻ em. Đây là phán quyết đầu tiên trong vụ án được giới truyền thông gọi là vụ "giáo phái ngày tận thế".

Theo cáo trạng, Mackenzie và một số tín đồ bị buộc tội giết người sau khi giáo phái của ông bị nghi ép trẻ em nhịn đói để "gặp Chúa Giêsu". Bị cáo và các đồng phạm đều phủ nhận cáo buộc, đồng thời bác bỏ các tội danh khác trong những vụ án liên quan, gồm khủng bố, cực đoan hóa và ngăn trẻ em đến trường.

Mackenzie là ai?

Paul Mackenzie từng là người đứng đầu Good News International Ministries, một giáo phái mang thông điệp ngày tận thế do ông và vợ thành lập năm 2003 tại thành phố ven biển Malindi, miền đông nam Kenya. Trước đó, ông hành nghề lái taxi tại Nairobi.

Giáo hội này thu hút hàng nghìn tín đồ qua nhiều chi nhánh tại Kenya, cùng những người theo dõi các bài giảng gay gắt của Mackenzie phát trên kênh truyền hình Times TV của giáo hội. Theo các nguồn tin, ông từng thuyết phục tín đồ rằng mình có thể trò chuyện với Chúa; một số người được cho là đã bán tài sản để quyên góp cho giáo hội.

Mackenzie rao giảng các thuyết âm mưu về ngày tận thế, coi giáo dục là "tà ác" và cấm trẻ em đến trường. Ông cấm tín đồ dùng thuốc vì cho rằng điều đó trái với "giáo lý", đồng thời khuyến khích họ đốt giấy khai sinh và giấy tờ tùy thân kỹ thuật số. Các bài giảng của ông cũng mang tính bài phương Tây, trong đó có việc lên án Mỹ, Liên Hợp Quốc và cả Giáo hội Công giáo.

Giới chức Kenya bắt đầu để mắt tới cơ sở của Mackenzie từ cuối thập niên 2010. Sau khi giáo hội và đài truyền hình của ông bị buộc đóng cửa năm 2019, Mackenzie chuyển đến rừng Shakahola ở hạt Kilifi, cách Malindi khoảng 70 km. Một số tín đồ đã di chuyển theo ông đến sinh sống trong những ngôi nhà đất giữa khu rừng rộng lớn.

Mackenzie bị cáo buộc điều gì?

Năm 2023, nhà chức trách nhận được tin báo từ một người đàn ông có vợ và con gái cũng đã chuyển đến khu rừng hẻo lánh này. Quá trình điều tra của cảnh sát đã dẫn tới phát hiện các ngôi mộ tập thể nông trong rừng, được cho là liên quan đến nhóm giáo phái.

Cơ quan chức năng cũng tìm thấy hàng chục thành viên còn sống sót trong tình trạng suy kiệt. Một số người khai với cảnh sát rằng Mackenzie đã ra lệnh cho họ nhịn đói cho đến khi "gặp Chúa Giêsu".

Phần lớn thi thể được khai quật là trẻ em. Theo nhà chức trách, một số nạn nhân còn tử vong do bị siết cổ hoặc chấn thương do vật tù, và một số người cố gắng rời khỏi giáo phái đã bị tấn công. Những người khác được phát hiện với tay chân bị trói.

Tổng cộng 429 trường hợp tử vong được ghi nhận, bao gồm nhiều người chết sau đó tại bệnh viện. Hàng trăm người vẫn được xem là mất tích.

Theo lời những người sống sót, Mackenzie không bị cho là đã tự nhịn đói. Họ cho biết theo lệnh của ông, trẻ em phải nhịn đói trước, tiếp đến là phụ nữ chưa kết hôn, nam giới và cuối cùng là các lãnh đạo giáo hội.

Nhà chức trách cáo buộc Mackenzie kích động một chiến dịch nhịn đói tập thể dẫn đến các ca tử vong. Tháng 1/2024, ông bị truy tố 191 tội giết người và giáo hội của ông bị xác định là "nhóm tội phạm có tổ chức".

Diễn biến vụ án đến nay

Mackenzie cùng 34 người khác, trong đó có các lãnh đạo khác của giáo hội, đã bị bắt và bị buộc tội giết người cùng các tội danh liên quan đến khủng bố. Enos Amanya Ngala, cựu trưởng bộ phận an ninh của Mackenzie, là một trong các bị cáo nhưng đã nhận tội theo thỏa thuận và đồng ý làm chứng cho bên công tố.

Tại một phiên điều trần năm 2024 ở Tòa án Tối cao Kenya, tòa đã đề nghị phía công tố giảm số tội danh xuống còn 12 để đẩy nhanh tiến trình. Mackenzie và các đồng phạm phủ nhận mọi cáo buộc.

Ban đầu, giới chức cũng đưa 65 nạn nhân được giải cứu ra tòa với cáo buộc âm mưu tự tử, tội danh có mức án hai năm tù tại Kenya. Một tòa án ở Mombasa sau đó yêu cầu họ được tạm giữ tại một trung tâm cứu hộ và theo dõi, sau khi nhiều người được cho là đã từ chối thức ăn.

Trong thời gian ở tù, Mackenzie bị cáo buộc liên quan đến thêm 52 trường hợp tử vong sau khi giới chức cho rằng ông đã dụ thêm nạn nhân đến chỗ chết bằng cách viết thư từ trong phòng giam.