Tòa án Tối cao Mỹ ủng hộ Trump trong cuộc chiến chống nhập cư
maanvissingh / The Guardian
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra ba phán quyết mang tính bước ngoặt trong tuần, trao cho chính quyền Tổng thống Donald Trump quyền lực gần như tuyệt đối trong việc thực thi chính sách nhập cư cứng rắn. Các quyết định này cho phép chấm dứt quyền bảo vệ tạm thời (TPS) đối với hàng trăm nghìn người Haiti và Syria, đồng thời mở đường cho việc từ chối người xin tị nạn ngay tại biên giới và trục xuất thường trú nhân hợp pháp.
Trong một loạt phán quyết quan trọng, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã đứng về phía Tổng thống Donald Trump, trao cho chính quyền quyền lực rộng rãi trong việc thực thi chính sách nhập cư cứng rắn.
Hôm thứ Năm (25/6/2026), tòa án đã cho phép chính quyền Trump chấm dứt các biện pháp bảo vệ nhân đạo (TPS) đã cho phép người dân Haiti và Syria sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ hơn một thập kỷ. Cùng ngày, tòa cũng thông qua việc từ chối người xin tị nạn tại biên giới Mỹ - Mexico, cho phép nhân viên biên phòng chặn họ ngay cả khi chưa kịp đặt chân lên đất Mỹ.
Trước đó, hôm thứ Ba (23/6/2026), tòa án đã trao quyền rộng rãi cho nhân viên biên giới trong việc trục xuất những người có thẻ xanh (thường trú nhân hợp pháp) nếu họ bị buộc tội phạm tội “đồi bại đạo đức”.
Trong mỗi trường hợp này, đa số bảo thủ 6-3 tại tòa án tối cao đã trao cho chính quyền quyền lực rộng rãi để vượt qua hoặc lựa chọn thực thi luật nhập cư theo ý muốn.
Phán quyết chấm dứt TPS (Tình trạng bảo vệ tạm thời) cho hàng trăm nghìn người đang gây ra nhiều tranh cãi. Thẩm phán Samuel Alito lập luận rằng các tuyên bố của Trump coi Haiti là “đất nước tồi tệ” và người Haiti “đang đầu độc dòng máu” của nước Mỹ không chứng minh được chính sách này mang tính phân biệt chủng tộc. Ông viện dẫn rằng chính quyền đã chấm dứt TPS cho tất cả các quốc gia đến hạn xem xét, bao gồm các nước Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông và châu Á.
Tuy nhiên, ngay sau phán quyết, cố vấn hàng đầu Stephen Miller đã xuất hiện trên Fox News với những phát biểu gây tranh cãi, cho rằng nước Mỹ không nên chấp nhận người nhập cư từ “các quốc gia chưa từng có liên hệ với phương Tây, chưa bao giờ phát triển động cơ đốt trong hay máy bay, tivi, radio hay internet”. Miller cũng nói rõ rằng chính quyền đang hướng tới việc quay trở lại chính sách nhập cư bài ngoại của những năm 1920.
Kể từ khi nhậm chức, chính quyền Trump đã tạm dừng hầu hết các chương trình tị nạn ngoại trừ người da trắng Nam Phi, đồng thời tìm cách định hình lại hệ thống tị nạn để ưu tiên người nói tiếng Anh và người châu Âu da trắng. Một chính sách khác đã bị thẩm phán liên bang bác bỏ, theo đó dừng xử lý đơn xin nhập cư từ 39 quốc gia chủ yếu ở châu Phi và Trung Đông.
Với sự chấp thuận của tòa án tối cao, chính quyền có thể tái áp dụng chính sách “đo lường” (metering) tại biên giới phía nam, cho phép nhân viên đứng tại đường biên giới Mỹ - Mexico và chặn người di cư xin tị nạn.
Các phán quyết này không chỉ đóng cửa biên giới với người nhập cư mới mà còn tìm cách loại bỏ những người đã sống và làm việc tại Mỹ trong nhiều năm. José Palma, điều phối viên của Liên minh TPS Quốc gia, phát biểu: “Đừng để ai nói với bạn rằng chính quyền này chỉ nhắm vào người nhập cư không giấy tờ. Bằng cách cố gắng giết chết TPS, họ đang tấn công những người đang sống và làm việc hợp pháp ở đây, nộp phí và thuế, tuân thủ mọi quy tắc. Họ đang 'hủy giấy tờ' của người dân.”
Ước tính có khoảng 350.000 người Haiti và 4.000 người Syria có thể mất quyền bảo vệ, những người đã chạy trốn khỏi bất ổn chính trị, sụp đổ kinh tế và nội chiến. Viles Dorsainvil, đồng sáng lập Trung tâm Hỗ trợ Haiti và là người sở hữu TPS gốc Haiti, chia sẻ: “Các gia đình đã bắt đầu hỏi chúng tôi những câu hỏi mà chúng tôi không thể trả lời. Đó là ngày buồn nhất trong cuộc đời tôi.”
Các nhà hoạt động hiện đang kêu gọi Quốc hội mở rộng biện pháp bảo vệ cho người Haiti, Syria và các nhóm người di cư khác. Ahilan Arulanantham, luật sư của các nguyên đơn Syria trong vụ kiện, cho rằng kết luận của tòa án không chỉ đáng lo ngại cho các vụ án nhập cư mà còn cho tình trạng công lý chủng tộc ở đất nước này một cách rộng rãi hơn.
Tòa án tối cao cũng sắp đưa ra phán quyết về việc Trump có thể từ chối quyền công dân theo nơi sinh (birthright citizenship) đối với hàng nghìn người sinh ra tại Mỹ từ cha mẹ là khách tạm thời hoặc người nhập cư không giấy tờ hay không.
