Tòa án Brazil yêu cầu Meta chứng minh đối xử công bằng với Lula và Bolsonaro

Tòa án bầu cử tối cao Brazil (TSE) đã tăng gấp đôi mức phạt hàng ngày đối với công ty truyền thông xã hội Meta (trụ sở tại Mỹ), với lý do công ty không tuân thủ lệnh về cách hiển thị nội dung chính trị trên các nền tảng của mình.

Hôm thứ Hai, TSE đã cho Meta 24 giờ để chứng minh rằng họ không ưu ái ứng cử viên tổng thống này hơn ứng cử viên kia trong nguồn cấp nội dung. Quyết định được đưa ra chưa đầy một tuần trước khi người dân Brazil bỏ phiếu trong vòng bầu cử tổng thống thứ hai, giữa đương kim Tổng thống cánh tả Luiz Inacio Lula da Silva và Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro.

“Việc tiếp tục không tuân thủ, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử vòng hai, cho thấy mức phạt đã áp dụng là không đủ,” một thẩm phán TSE cho biết trong lệnh ngày thứ Hai.

Theo lệnh này, mức phạt đối với hành vi không tuân thủ cũng được tăng từ 500.000 real Brazil (100.000 USD) lên 1 triệu real (200.000 USD).

Lệnh của tòa án là phản hồi đối với đơn khiếu nại từ chiến dịch tranh cử của Lula, cáo buộc Meta đã ngăn cản hồ sơ của ông được quảng bá đầy đủ trên Instagram và không hiển thị trong kết quả tìm kiếm. Chiến dịch của ông cũng lập luận rằng các bài đăng của những người ủng hộ Lula bị người kiểm duyệt gỡ bỏ một cách không cân xứng, trong khi nội dung quảng bá cho đối thủ hoặc đặt câu hỏi về tính toàn vẹn của bầu cử lại được cho phép.

Các nhóm xã hội dân sự và giám sát quyền kỹ thuật số đã ủng hộ những cáo buộc này, cho rằng Facebook, Instagram và WhatsApp – ba nền tảng do Meta điều hành – đã chặn nội dung từ nhà lãnh đạo cánh tả trong khi đẩy mạnh các bài đăng quảng bá cho Bolsonaro.

Meta phủ nhận việc ưu ái bất kỳ ứng cử viên nào trên nền tảng của mình, mặc dù thừa nhận một số quảng cáo tranh cử của Lula đã tạm thời bị gỡ do lỗi kỹ thuật.

Lula và Bolsonaro sẽ đối đầu trong vòng bỏ phiếu cuối cùng vào Chủ nhật. Bolsonaro, con trai của một cựu tổng thống đang bị giam giữ, đã thể hiện tốt hơn nhiều so với dự đoán của giới phân tích trong vòng bỏ phiếu đầu tiên ngày 4 tháng 10. Ông giành được 47% số phiếu, so với 45% của Lula. Tuy nhiên, cả hai đều không vượt qua ngưỡng 50% cần thiết để tránh vòng bầu cử thứ hai. Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy hai người gần như ngang bằng trước cuộc bỏ phiếu ngày Chủ nhật.

Thiên vị trên mạng xã hội đã trở thành điểm tranh cãi ở cả hai phía chính trường Brazil. Đầu tháng này, chiến dịch của Lula đã ra mắt một trang web để ghi nhận khiếu nại từ những người ủng hộ về việc hoạt động của họ bị hạn chế một cách bất công trên Meta và các nền tảng mạng xã hội khác.

Một số nhóm quyền kỹ thuật số, như tổ chức phi lợi nhuận CTRL+Z, đã công bố kết quả cho thấy Meta có thể đã giúp Bolsonaro có sự hiện diện quá lớn trên các nền tảng của mình, vốn được nhiều người Brazil sử dụng làm nguồn tin tức chính.

“Công dân Brazil có quyền biết tại sao tài khoản của họ bị cấm, tại sao bài đăng của họ biến mất, tại sao tài khoản của họ mất phạm vi tiếp cận và tại sao họ bị ngăn bình luận, đăng lại và lưu nội dung,” CTRL+Z viết trên trang web của mình. “Meta không thể là thẩm phán vô hình của cuộc tranh luận bầu cử Brazil.”

Hôm thứ Sáu, tờ báo Brazil Folha de S Paulo đưa tin đã xem xét các tin nhắn nội bộ giữa nhân viên Meta, trong đó họ thừa nhận biết về việc đối xử không nhất quán với sự hiện diện trên mạng xã hội của Lula và Bolsonaro.

Các chiến dịch chính trị ở Brazil đã tăng mạnh chi tiêu cho các nền tảng mạng xã hội như Facebook và Instagram, vượt qua các kênh truyền thống như truyền hình hay quảng cáo đường phố trong các cuộc bầu cử gần đây, theo Daniela da Silva, giám đốc điều hành của CTRL+Z. Theo dữ liệu do Tòa án bầu cử tối cao thu thập, Facebook đã nhận hơn 200 triệu real (40 triệu USD) doanh thu trong cuộc bầu cử thành phố năm 2024, đứng đầu trong các nhà cung cấp quảng cáo cho chu kỳ đó.

Bất chấp doanh thu đó, da Silva nói rằng Meta và các công ty khác không coi trọng trách nhiệm của họ đối với tính công bằng của bầu cử. “Đây là những công ty rất quyền lực và giàu có, và họ có khả năng làm nhiều hơn những gì họ đang làm,” bà nói với Al Jazeera.

Hơn 100 nhóm xã hội dân sự, bao gồm Greenpeace International, Global Witness và Oxfam Brazil, đã cùng CTRL+Z ký một lá thư kêu gọi chính quyền Brazil thực thi các quy định nhằm kiềm chế Meta. Họ cũng thúc đẩy công ty này làm tốt hơn việc loại bỏ deepfake và thông tin sai lệch, đồng thời cung cấp các quy tắc rõ ràng về cách kiểm duyệt nội dung.

“Chúng tôi muốn sự minh bạch về tiêu chí kiểm duyệt, một kênh xem xét của con người và phản hồi kịp thời để bảo vệ cuộc bầu cử,” nhóm này cho biết trên trang web của mình.