Bất cứ khi nào một tiếng vo ve trầm như ong vò vẽ xé tan sự tĩnh lặng của ngôi nhà gỗ nhỏ ở Tibu, vùng Catatumbo thuộc Colombia, Sandra Montoya lại cứng đờ người. Theo phản xạ, chị ôm chặt đứa con trai nhỏ.
Âm thanh ấy luôn phát ra từ một quả đồi nhỏ phía sau nhà, nằm giữa cảnh quan xanh rì của những dòng sông uốn lượn dọc biên giới Colombia-Venezuela. “Tôi luôn nghe thấy chúng trước khi nhìn thấy, nếu có thể thấy chúng,” Montoya nói. “Thường chỉ là những chấm đen lờ mờ ở phía xa, đôi khi lao thẳng về phía chúng tôi.”
Drone – một số mang theo chất nổ – liên tục bay lượn trên bầu trời Catatumbo, khu vực lâu nay vốn là điểm nóng giao tranh giữa các nhóm vũ trang đối địch và lực lượng chính phủ.
Tiếng vo ve đầy đe dọa khiến đứa con trai 5 tuổi của Montoya chạy vội vào nhà vệ sinh – nơi duy nhất trong căn nhà gỗ được xây bằng bê tông kiên cố – để trốn. “Drone có thể phá hủy mọi thứ ở đây,” chị nói, xin được giấu tên vì lo ngại an ninh. “Nhưng tôi buộc phải nói với thằng bé điều gì đó. Làm sao một đứa trẻ 5 tuổi lại phải sống trong nỗi sợ hãi như vậy?”
Theo Bộ Quốc phòng Colombia, nước này ghi nhận 8.395 vụ tấn công bằng drone có vũ trang trong năm 2025, trong đó 333 vụ “hiệu quả” khi trúng mục tiêu. Con số này tăng 445% so với năm 2024, khi chỉ có 61 vụ tấn công hiệu quả được ghi nhận.
Giới chuyên gia cảnh báo tình trạng này phản ánh xu hướng toàn cầu khi drone ngày càng được sử dụng trong xung đột, đe dọa an toàn dân thường. Tại Tibu hồi tháng 5/2025, một bé trai 12 tuổi và mẹ em đã thiệt mạng khi một quả bom từ drone rơi xuống nhà trong lúc giao tranh giữa các nhóm vũ trang.
Catatumbo, dọc biên giới Venezuela, là tâm điểm của bạo lực drone nhưng không phải vùng duy nhất. Tháng trước, ba binh sĩ thiệt mạng sau một vụ tấn công bằng drone của nhóm vũ trang tại Narino, tây nam nước này. Tổng cộng trong năm 2025, 20 người thiệt mạng và 297 người bị thương do drone, theo Bộ Quốc phòng.
