Thượng viện Mỹ thông qua gói ngân sách 70 tỷ USD cho ICE - CBP

Thượng viện Hoa Kỳ vừa thông qua dự luật do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy nhằm cấp thêm 70 tỷ USD cho chiến dịch thực thi di trú gây tranh cãi của ông. Dự luật được thông qua vào sáng sớm thứ Sáu (giờ địa phương) sau một phiên họp kéo dài với hàng loạt đề xuất sửa đổi - được gọi là 'vote-a-rama'.

Khoản ngân sách bổ sung này sẽ được chuyển cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Cơ quan Tuần tra Biên giới và Hải quan (CBP) trong suốt nhiệm kỳ của ông Trump, bổ sung vào khoản tiền khổng lồ mà hai cơ quan này đã nhận được từ dự luật thuế được thông qua năm ngoái.

Việc thông qua dự luật tại Thượng viện - nơi đảng Cộng hòa chiếm 53 ghế trong tổng số 100 ghế - diễn ra sau nhiều tháng trì hoãn do sự phản đối mạnh mẽ từ đảng Dân chủ. Các nghị sĩ đảng Dân chủ kiên quyết không đồng ý cấp thêm kinh phí cho các cơ quan đứng sau chiến dịch trục xuất hàng loạt của ông Trump.

Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi đảng Dân chủ sử dụng thủ tục 'vote-a-rama' để đưa ra hàng loạt đề xuất sửa đổi nhằm gây áp lực chính trị lên các nghị sĩ đảng Cộng hòa. Một trong những đề xuất đáng chú ý là sửa đổi nhằm ngăn chặn quỹ 'chống vũ khí hóa' gây tranh cãi mà Bộ Tư pháp Mỹ từng công bố rồi sau đó rút lại.

Chặng đường tiếp theo

Dự luật hiện được chuyển sang Hạ viện, nơi đảng Cộng hòa cũng chiếm đa số mong manh (217 ghế so với 212 ghế của đảng Dân chủ). Theo lãnh đạo đảng Cộng hòa, Hạ viện dự kiến sẽ xem xét dự luật vào tuần tới và nhiều khả năng sẽ thông qua.

Mặc dù ông Trump đang phải đối mặt với sự bất mãn ngày càng tăng từ một số thành viên trong đảng, đặc biệt về cách xử lý cuộc chiến với Iran, yêu cầu tài trợ an ninh cho phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng và quỹ 'chống vũ khí hóa' của Bộ Tư pháp, nhưng ngân sách cho thực thi di trú vẫn nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ đảng Cộng hòa.

Nguyên nhân kéo dài

Đảng Dân chủ tập hợp phản đối việc cấp thêm ngân sách cho các cơ quan thực thi di trú kể từ tháng 1, sau vụ hai công dân Mỹ thiệt mạng bởi nhân viên ICE và CBP tại Minneapolis, Minnesota.

Một dự luật thuế do ông Trump hậu thuẫn thông qua năm 2025 đã phân bổ 170 tỷ USD cho các cơ quan liên bang - bao gồm ICE và CBP - để hỗ trợ chiến dịch trục xuất hàng loạt của tổng thống, vốn đang ngày càng mất lòng dân theo các cuộc thăm dò.

Sự bế tắc dẫn đến việc Bộ An ninh Nội địa phải đóng cửa trong 76 ngày, kết thúc vào cuối tháng 4 khi Quốc hội thông qua dự luật tài trợ một phần.

Đảng Dân chủ tiếp tục từ chối cấp thêm ngân sách cho ICE và CBP, buộc các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện phải sử dụng thủ tục lập pháp phức tạp để vượt qua ngưỡng 60 phiếu cần thiết nhằm chống lại chiến thuật 'filibuster' (nói dài để ngăn bỏ phiếu). Thủ tục này - gọi là 'hòa giải ngân sách' - đã mở đường cho 'vote-a-rama' kéo dài hàng giờ.

Quỹ 'chống vũ khí hóa' thất bại

Đảng Dân chủ đã tận dụng phiên họp ngày thứ Năm để gây sức ép về quỹ 'chống vũ khí hóa' của ông Trump. Bộ Tư pháp công bố kế hoạch này vào tháng 5, nói rằng được tài trợ từ khoản dàn xếp giữa Trump và Sở Thuế vụ (IRS), với số tiền tượng trưng 1,776 tỷ USD - ám chỉ năm 1776, thời điểm ký Tuyên ngôn Độc lập Mỹ.

Ông Trump tuyên bố những người cho rằng họ là nạn nhân của các vụ truy tố liên bang vì động cơ chính trị có thể nộp đơn xin bồi thường từ quỹ này, bao gồm cả những người ủng hộ ông bị kết tội xông vào Điện Capitol ngày 6/1/2021.

Đảng Dân chủ gọi đây là 'quỹ đen' cho các đồng minh của Trump. Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng phản đối kế hoạch mà Bộ Tư pháp cho biết đã từ bỏ.

Ba nghị sĩ Cộng hòa đã cùng đảng Dân chủ ủng hộ đề xuất sửa đổi nhằm chặn quỹ này, trong khi sáu nghị sĩ Cộng hòa khác ủng hộ đề xuất của Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa) nhằm chặn kế hoạch và chuyển mục đích sử dụng tiền. Cả hai đề xuất đều thất bại. Ba đề xuất khác liên quan đến phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng của ông Trump cũng không được thông qua.