Thủ tướng Canada Mark Carney đã thông báo một cuộc thi dành cho các công ty kiến trúc hàng đầu của Canada nhằm hồi sinh dinh thự 24 Sussex, tòa nhà 35 phòng nhìn ra thành phố Ottawa, vốn đã bị bỏ hoang vì xuống cấp nghiêm trọng. Phát biểu bên ngoài dinh thự vào ngày 28/3, ông Carney cho biết cuộc thi sẽ do Viện Kiến trúc Hoàng gia Canada tổ chức, với một hội đồng giám khảo độc lập gồm các chuyên gia về kiến trúc, bảo tồn di sản và thiết kế, và thiết kế chiến thắng sẽ được công bố vào ngày 1/7/2027, nhân dịp Quốc khánh Canada.
Dinh thự 24 Sussex, ban đầu có tên là Gorffwysfa (từ tiếng Wales có nghĩa là 'nơi bình yên'), đã là nơi ở của 11 đời thủ tướng Canada kể từ khi chính phủ tiếp quản vào năm 1951. Tuy nhiên, tình trạng hư hỏng đã kéo dài nhiều thập kỷ. Cựu Thủ tướng Jean Chrétien từng phải đưa các phóng viên đến chứng kiến cảnh phải dùng xô hứng nước mưa rò rỉ qua mái nhà. Mãi đến sau khi một cơn bão thổi bay các phần mái, ông mới có được sửa chữa cần thiết.
“Trong nhiều năm, sự lơ là đã khiến dinh thự chính thức của thủ tướng bị nấm mốc, cửa sổ nứt, hệ thống ống nước hỏng và hệ thống điện được coi là nguy cơ hỏa hoạn”, báo Guardian dẫn lời ông Carney. Đến năm 2023, Ủy ban Thủ đô Quốc gia (NCC), cơ quan bảo tồn các tòa nhà di sản ở Ottawa, đã phải đóng cửa dinh thự vì hàng loạt nguy cơ mất an toàn. Năm 2024, NCC cho biết đã loại bỏ amiăng, nấm mốc, chì và xác chuột, để lại tòa nhà trống rỗng với chi phí ước tính khoảng 40 triệu đô la Canada để cải tạo và nâng cấp hoàn toàn. Ông Carney cho rằng khó ước tính chi phí cuối cùng vì phụ thuộc nhiều vào thiết kế.
“Đây là biểu tượng của chức vụ công của người đứng đầu chính phủ liên bang và các truyền thống dân chủ. Nhưng nó đã không được chăm sóc với sự tôn trọng xứng đáng”, ông Carney nói. “Bây giờ nó đang trong tình trạng nguy kịch.”
Kể từ khi tòa nhà không thể ở được, cựu Thủ tướng Justin Trudeau và gia đình đã chọn sống tại Rideau Cottage, một tòa nhà 158 năm tuổi vốn dành cho thư ký của Toàn quyền. Ông Carney tiếp tục truyền thống đó, hiện đang ở tại Rideau Cottage. Ông khẳng định sẽ không bao giờ sống ở 24 Sussex vì thời gian tái thiết kéo dài, không phù hợp với nhiệm kỳ chính trị.
“Chúng tôi là những người quản lý tạm thời”, ông nói. “Chúng tôi không sở hữu chúng. Chúng tôi phục vụ để phục vụ người dân Canada và chúng tôi có trách nhiệm để lại mọi thứ tốt hơn so với khi chúng tôi tìm thấy.”
Kiến trúc sư huyền thoại Moshe Safdie, người đã thiết kế nhiều công trình nổi tiếng nhất của Canada, sẽ chủ trì hội đồng giám khảo đánh giá các bản thiết kế. “Đây là một địa điểm phi thường với tiềm năng phi thường”, Safdie nói. “Một điều gì đó tuyệt vời có thể được phát triển ở đây.”
