Trong bài phát biểu tại Dublin (Ireland) ngày 7/6, Thủ tướng Canada Mark Carney đã kêu gọi sự đoàn kết giữa Canada và Liên minh châu Âu (EU) trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) diễn ra tại Pháp từ ngày 15 đến 17/6.
Phát biểu tại sự kiện ra mắt chuỗi bài giảng De Chastelain tại Đại học Trinity, ông Carney nhấn mạnh thế giới đang ở một bước ngoặt quan trọng và kêu gọi các quốc gia mà ông gọi là 'cường quốc trung gian' đoàn kết để tìm kiếm sức mạnh tập thể.
'Ireland và Canada đang điều hướng một sự đứt gãy toàn cầu, không phải một sự chuyển đổi yên tĩnh,' ông Carney nói. 'Trật tự dựa trên luật lệ của thế giới thời hậu Chiến tranh Lạnh đang sụp đổ. Các thể chế đa phương đã suy yếu. Hội nhập kinh tế, thứ từng mang lại lợi ích cho chúng ta, đang bị vũ khí hóa. Hệ thống thương mại quốc tế mà chúng ta dựa vào trong nhiều thập kỷ đang bị đe dọa.'
Mặc dù không nêu đích danh quốc gia nào, bài phát biểu của ông Carney diễn ra trong bối cảnh quan hệ Canada-Mỹ căng thẳng lịch sử. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần kêu gọi Canada trở thành 'tiểu bang thứ 51' và áp thuế quan để gây sức ép về thương mại, nhập cư.
Ông Carney kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các 'cường quốc trung gian', đặc biệt là với EU - khu vực đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Mỹ. Ông nhấn mạnh: 'Canada, Ireland và châu Âu đang ngày càng dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa từ xa. Và tôi cho rằng, giữa sự thay đổi và gián đoạn này, Canada, Ireland và châu Âu có thể đóng vai trò then chốt, mạnh mẽ và có mục đích: một lực lượng vì điều tốt đẹp.'
Ông Carney so sánh sức mạnh của liên minh Canada-EU với các nền kinh tế lớn nhất thế giới: 'Cùng nhau, chúng ta mạnh mẽ. Dân số kết hợp lớn gấp đôi Hoa Kỳ. Ngân sách quốc phòng tập thể gấp đôi Trung Quốc.'
Kể từ khi trở thành Thủ tướng Canada năm 2025, ông Carney đã thúc đẩy tăng cường liên kết với châu Âu. Tháng 5, ông là nhà lãnh đạo ngoài châu Âu đầu tiên tham gia Hội nghị Cộng đồng Chính trị châu Âu. Tháng 2, Canada gia nhập Công cụ SAFE của châu Âu, chương trình cho vay mua thiết bị quốc phòng.
Ông Carney cũng bày tỏ mong muốn EU tăng cường liên kết với Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương, tạo ra khối thương mại hơn 1,5 tỷ người. 'Các quốc gia đầu tư vào năng lực của chính mình và hợp tác với các đồng minh cùng chí hướng sẽ nhân lên sức mạnh của họ,' ông nói.
