Thủ tướng Canada Mark Carney đã lên tiếng chỉ trích chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, kêu gọi giới chức Washington “bắt đầu nghiêm túc” trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa hai nước ngày càng leo thang.
Chỉ vài ngày trước khi Canada dự kiến áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ, Thủ tướng Carney đã chỉ trích các quan chức Mỹ vì những lời lẽ xúc phạm nhằm vào đất nước ông. “Điều đó không xứng với chức vụ của họ”, ông nói.
“Khi người Mỹ ngừng làm meme, ngừng châm chọc, ngừng cố tỏ ra cứng rắn và bắt đầu nghiêm túc trong các cuộc thảo luận, chúng tôi có thể trao đổi”, ông Carney nói về vấn đề thương mại.
Trước đó, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo chính phủ liên bang Mỹ đổi tên hồ Ontario thành hồ America – động thái bị người dân Canada bác bỏ.
Trong khi đó, trưởng đoàn đàm phán thương mại cấp cao nhất của Mỹ đã hạ thấp những tác động có thể gây thiệt hại của cuộc chiến thương mại với Canada, tuyên bố rằng vấn đề này “là tình trạng khẩn cấp của họ hơn là của chúng ta”.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer lập luận rằng Canada dễ bị tổn thương hơn sau khi các cuộc đàm phán đổ vỡ, tạo tiền đề cho việc áp thuế quy mô lớn giữa hai nước láng giềng. Ông nói với Politico: “Hiện không có cuộc đàm phán thương mại nào đang diễ ra”.
Bình luận này được đưa ra chỉ hơn một tuần sau khi các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Canada sụp đổ. Mỹ đã áp thuế 50% đối với 20 tỷ USD hàng hóa Canada.
Canada, đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, đã tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa đối với 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ bắt đầu từ ngày 8/9. Người dân Mỹ có thể phải chịu áp lực lớn từ thuế quan của ông Trump và các biện pháp đáp trả của Canada, bao gồm đối với các mặt hàng thiết yếu hàng ngày.
Ông Greer dường như đổ lỗi cho các quan chức Canada về việc leo thang chiến tranh thương mại, nói với Politico: “Không rõ Canada có muốn đạt được thỏa thuận hay không”. Ông nói thêm: “Nếu Canada cho rằng việc cấm và ngăn chặn hàng hóa và dịch vụ của Mỹ là phù hợp, thì rõ ràng Mỹ cũng nên xem xét điều tương tự”.
Theo ông Greer, những yêu cầu không thể chấp nhận từ Canada bao gồm việc giảm thuế đối với xe tải hạng nặng, và chính những yêu cầu này đã khiến các cuộc đàm phán thương mại đổ vỡ.
Về phía Canada, các quan chức nước này cho rằng sự sụp đổ của các cuộc đàm phán xuất phát từ bất đồng trong Nhà Trắng về việc ai điều hành các cuộc đàm phán thương mại. Thủ tướng Mark Carney cũng từng nói rằng các nhà đàm phán Mỹ coi tiếng Pháp ở Canada là một “điều gây khó chịu”, nhưng nhấn mạnh: “Ở Quebec, đây là quyền lợi”.
Tổng thống Trump đã lập luận trong những tuần gần đây rằng Canada “muốn có lợi ích” của việc trở thành một bang của Mỹ mà không phải là một bang – một mối bận tâm của ông – khi ông công kích các nhà lãnh đạo Canada. “Họ cũng đã áp thuế rất lớn đối với nông dân của chúng ta trong nhiều năm”, ông Trump tuyên bố. “Không thể chấp nhận được nữa!!!”
Ông Greer cho rằng các cuộc đàm phán đổ vỡ sau khi có sự hiểu lầm về những gì được và không được đưa ra bàn thảo. “Điều đó có mang tính chính trị không? Tôi không biết”, ông nói với Politico. “Nó có hợp lý về mặt kinh tế không? … Tôi không chắc điều đó có ý nghĩa kinh tế nhiều đến mức nào, bởi vì lựa chọn không phải giữa thuế quan hiện tại và thương mại miễn thuế. Giống như, đó là điều đó. Những lựa chọn đó không tồn tại”.
