Thủ tướng Canada Carney: Mỹ phải 'nghiêm túc' nếu muốn đàm phán thương mại

Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 2/9 đã lên tiếng chỉ trích Mỹ vì cách tiếp cận 'hời hợt' trong cuộc tranh chấp thương mại đang diễn ra giữa hai nước. Phát biểu với báo giới tại Ottawa, ông Carney cho rằng các cuộc đàm phán chỉ có thể tiến triển khi Washington thực sự nghiêm túc.

'Khi người Mỹ ngừng làm meme, ngừng nói xấu và ngừng cố tỏ ra mạnh mẽ, rồi bắt đầu nghiêm túc trong các cuộc thảo luận, chúng tôi có thể đối thoại', ông Carney nói. 'Điều đó không mang tính xây dựng, nhưng đó là nền dân chủ của họ'.

Tuyên bố của lãnh đạo đảng Tự do được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Canada, hai nước vốn có quan hệ gắn bó lịch sử, lại bùng phát. Kể từ khi trở lại nắm quyền năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã áp đặt hàng loạt thuế quan lên hàng hóa Canada, dẫn đến các biện pháp đáp trả.

Vòng thuế quan mới nhất được áp dụng vào ngày 22/8 sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên đổ vỡ. Mỹ đã áp thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Đáp lại, Canada tuyên bố sẽ áp thuế tương đương lên hàng hóa Mỹ, bắt đầu từ ngày 8/9.

Sau thất bại của các cuộc đàm phán, ông Carney đổ lỗi cho những yêu sách phút chót của Mỹ. Ông cáo buộc chính quyền Trump tìm cách hạn chế khả năng ký kết các thỏa thuận thương mại của Canada với các nước khác, cũng như yêu cầu sửa đổi luật bảo vệ tiếng Pháp và văn hóa của Canada. Ông cũng cho rằng đội ngũ của Trump đã cố gắng thúc đẩy một thỏa thuận bất đối xứng gây tổn hại cho các ngành công nghiệp của Canada.

'Canada là một quốc gia có chủ quyền. Chúng tôi sẽ ký kết các hiệp định thương mại tự do với những quốc gia mà chúng tôi muốn', ông Carney nói với phóng viên ngày 2/9. 'Tất nhiên, chúng tôi sẽ không chấp nhận những điều khoản đó'.

Chiến tranh thương mại đã thúc đẩy làn sóng chủ nghĩa dân tộc tại Canada. Một cuộc khảo sát của công ty nghiên cứu Abacus Data vào tháng 6 cho thấy niềm tự hào dân tộc của người Canada đã tăng 12 điểm trong hai năm, lên 77% trong năm nay.

Ông Carney đang phải đối mặt với áp lực không được nhượng bộ trước yêu cầu của Mỹ. Ngoài việc áp thuế cao, chính quyền Trump còn gây sức ép buộc Canada từ bỏ chủ quyền và trở thành 'bang thứ 51' của Mỹ. Ông Trump cũng thực hiện các hành động mang tính biểu tượng nhằm khẳng định quyền lực của Mỹ. Ngày 27/8, tổng thống Mỹ đã ký sắc lệnh hành pháp yêu cầu các cơ quan liên bang gọi hồ Ontario là 'Hồ America'.

'Canada là một trong những nước tồi tệ nhất thế giới để giao dịch', ông Trump nói về Canada trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh gần đây. Các quan chức cấp cao khác trong chính quyền Trump cũng lên tiếng chê bai Canada.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trả lời CNBC rằng nền kinh tế Canada không đủ sức đối phó với cuộc chiến thương mại với Mỹ và đổ lỗi cho ông Carney làm leo thang tình hình. 'Tôi không nghĩ bạn có thể ăn miếng trả miếng với người lớn gấp 13 lần bạn', Bessent nói hôm 1/9. Ông cũng chỉ trích ông Carney: 'Ông ấy lên nắm quyền với chương trình nghị sự chống Mỹ, chống Trump. Ông ấy đã thua 20 điểm trong các cuộc thăm dò. Rồi ông ấy bắt đầu việc này. Thật đáng tiếc khi ông ấy không làm điều tốt nhất cho người dân Canada'.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đăng một bức ảnh hai nữ học viên quân sự Canada trên mạng xã hội, dường như nhằm chế nhạo lực lượng vũ trang nước này. Hegseth, cựu người dẫn chương trình truyền hình, thường xuyên chỉ trích các nỗ lực đưa phụ nữ, người LGBTQ và người thiểu số vào quân đội là sự phân tâm 'giả thức tỉnh' khỏi sứ mệnh cốt lõi của quân đội Mỹ.

Khi các phóng viên hỏi ông Carney về những thông điệp này, ông đáp rằng những bình luận đó đang 'hạ thấp' vị thế của các quan chức Mỹ. 'Kế hoạch của chúng tôi luôn là đứng lên vì Canada, trước hết và trên hết, ngay tại quê nhà', ông Carney nói.