Thủ tướng Ấn Độ Modi tha thứ cho sinh viên lăng mạ ông trong cuộc biểu tình 'con gián'

New Delhi, Ấn Độ – Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã lên tiếng tha thứ cho các sinh viên từng dùng lời lẽ thô tục lăng mạ ông trong các cuộc biểu tình hồi tháng trước. Ông mô tả họ là “những đứa trẻ bị lừa dối” và cần được chỉ dẫn theo “con đường đúng đắn” thay vì bị truy tố hay trừng phạt.

Cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất trong nhiệm kỳ thứ ba của ông Modi bắt nguồn từ phong trào biểu tình “Con gián” do giới trẻ dẫn dắt, nổi lên từ tháng 5 sau khi một kỳ thi quan trọng bị hủy do lộ đề, buộc hơn 2 triệu thí sinh phải thi lại vào tháng sau đó.

Phong trào “Đảng Con gián” – tên tự đặt của người biểu tình, ám chỉ việc Chánh án Tòa án Tối cao gọi thanh niên thất nghiệp và các nhà hoạt động là “con gián” – ban đầu chỉ là chiến dịch trên mạng xã hội kêu gọi cải cách giáo dục qua các meme lan truyền. Nhưng sau đó, phong trào đã phát triển thành một cuộc vận động quần chúng, thu hút hàng chục nghìn người ủng hộ tại thủ đô New Delhi và truyền cảm hứng cho các cuộc biểu tình tương tự ở nhiều thành phố trên cả nước.

Các cuộc biểu tình chấm dứt sau khi chính phủ của ông Modi đồng ý đáp ứng mọi yêu cầu của người biểu tình, bao gồm việc từ chức của Bộ trưởng Giáo dục, và cam kết không theo đuổi vụ kiện hình sự nào đối với những người biểu tình. Tuy nhiên, bất chấp lời đảm bảo của ông Modi, chính quyền các bang do đảng Bharatiya Janata (BJP) của ông kiểm soát vẫn lập hồ sơ vụ kiện chống lại hàng trăm người biểu tình sau khi một số người xô xát với lực lượng an ninh và hô khẩu hiệu xúc phạm thủ tướng.

Những người ủng hộ chính trị dân tộc chủ nghĩa Hindu cực đoan của ông Modi đã công khai danh tính các nữ sinh viên biểu tình, kể cả tuổi teen, trên mạng xã hội, kèm theo những lời đe dọa hiếp dâm và giết người, đồng thời yêu cầu chính quyền địa phương khởi tố họ.

“Đây là những đứa trẻ bị lừa dối. Chỉ dẫn cho chúng con đường đúng đắn là nhiệm vụ của chúng ta. Trừng phạt chúng, bắt chúng phải hầu tòa, hay gây áp lực xã hội sẽ không thay đổi được tình hình”, ông Modi nói trong video đăng trên mạng xã hội cuối tuần qua. Ông cho biết những lời lẽ “kinh tởm” nhắm vào ông và người mẹ quá cố của mình trong cuộc biểu tình.

“Đó là một cú sốc văn hóa khi thấy các con gái của chúng ta lại dùng những ngôn từ như vậy”, ông nói thêm. “Tôi muốn tha thứ cho họ”.

Căng thẳng giữa người biểu tình và lực lượng chính phủ đã bùng phát ở nhiều nơi trong tháng trước, trong đó có New Delhi, khi những người cố gắng tuần hành đến quốc hội bị chặn lại bằng hơi cay, súng bắn đạn cao su và dùi cui.

“Ông Modi im lặng trước sự tàn bạo đối với sinh viên ở thủ đô rồi lại lên Instagram để tự xem mình là nạn nhân”, Radhika Kumar, sinh viên 21 tuổi tại Đại học Delhi, nói với Al Jazeera. “Những người ủng hộ chính phủ này đã lạm dụng phụ nữ trên mạng suốt nhiều năm qua, đe dọa khiến họ im lặng. Giờ đây, thủ tướng của chúng tôi lại đang giảng đạo đức cho chúng tôi”.

Phong trào này cho biết hôm thứ Hai rằng “hàng trăm” sinh viên đã bị bắt ở nhiều bang khác nhau, vi phạm cam kết của chính phủ về việc hủy bỏ các vụ kiện chống lại người biểu tình.

Phe đối lập đang gây sức ép buộc chính phủ sa thải Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah, người thân cận của ông Modi phụ trách an ninh trật tự tại Delhi, vì cuộc trấn áp sinh viên. Các cuộc biểu tình cũng khiến chính phủ của ông Modi đưa ra dự luật sửa đổi luật quản lý kỳ thi công chúng, đề xuất tăng mức án tù và tiền phạt đối với những người làm lộ đề thi.

Tại thành phố Hyderabad, phía nam Ấn Độ, cảnh sát cũng lập hồ sơ vụ kiện đối với giám đốc Meta Ấn Độ, Arun Srinivas, liên quan đến các video đăng trên nền tảng Facebook của công ty này mô tả ông Modi một cách “lăng mạ”, cảnh sát cấp cao cho biết hôm thứ Sáu. Một phát ngôn viên của Meta cho biết: “Chúng tôi liên hệ với các cơ quan liên quan và hợp tác để giải quyết vấn đề”. Kể từ tháng 2, các nền tảng phải gỡ nội dung vi phạm pháp luật do tòa án hoặc chính phủ xác định trong vòng 3 giờ, thay vì 36 giờ như trước.