Thẩm phán Mỹ ra phán quyết chống lại nỗ lực trục xuất sinh viên ủng hộ Palestine của chính quyền Trump

Một thẩm phán liên bang Mỹ đã ra phán quyết rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump vi phạm quyền hiến định của sinh viên quốc tế khi tìm cách trừng phạt họ vì chỉ trích cuộc chiến của Israel tại Gaza.

Hôm thứ Sáu (giờ địa phương), tại California, Thẩm phán quận Noel Wise chỉ trích Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) sau khi các cơ quan này tìm cách trục xuất những người không phải công dân vì phát ngôn được bảo vệ.

“Nói một cách đơn giản, ở Mỹ, quyền tự do ngôn luận thuộc về người dân. Đó không phải là thứ mà chính phủ có thể tước đoạt”, Wise nói trong phán quyết dài 90 trang của mình.

Bà Wise, người được bổ nhiệm dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, nói thêm rằng ở Mỹ, việc lên tiếng về chính phủ và các nhà lãnh đạo là minh chứng cho sự lành mạnh của nền dân chủ nước này.

Phán quyết tập trung vào việc chính quyền Trump thứ hai thu hồi thị thực và giam giữ sinh viên quốc tế đang học tại Mỹ sau khi họ tham gia các hoạt động ủng hộ Palestine.

Các vụ giam giữ bắt đầu với sinh viên tốt nghiệp Đại học Columbia Mahmoud Khalil vào tháng 3/2025. Columbia từng là tâm điểm của phong trào biểu tình sinh viên, và Khalil, một nghiên cứu sinh và là thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ, nổi lên như một nhà đàm phán chính cho các nhóm sinh viên.

Khalil, người đang chống lại việc bị trục xuất trong một vụ kiện riêng, đã ca ngợi phán quyết hôm thứ Bảy trên mạng xã hội.

“Không ai nên sợ hãi khi lên tiếng vì Palestine”, Khalil viết trên X.

Các vụ bắt giữ như trường hợp của Khalil là cơ sở cho vụ kiện chống lại Bộ trưởng Ngoại giao Marco Rubio, một trong các bị đơn trong vụ án. Vào tháng 8/2025, tờ báo sinh viên độc lập của Đại học Stanford, Stanford Daily, đã nộp đơn khiếu nại cáo buộc rằng một số phóng viên không phải công dân của họ đã chọn không đưa tin về các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine do hành động của chính quyền.

Hai nguyên đơn giấu tên cũng tham gia vụ kiện, xác định là người nước ngoài không có tiền án. Họ cho biết họ cũng cảm thấy cần phải tự kiểm duyệt vì lo sợ mất thị thực sinh viên.

Tuy nhiên, chính quyền Trump đã viện dẫn Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch để biện minh cho các nỗ lực trục xuất của mình.

Một phần của đạo luật này quy định rằng Bộ trưởng Ngoại giao có thể “loại trừ” người nước ngoài khỏi đất nước nếu sự hiện diện của họ có thể gây ra “hậu quả chính sách đối ngoại nghiêm trọng tiềm tàng cho Hoa Kỳ”.

Nhưng các nhà phê bình cho rằng tiêu chuẩn này phần lớn chưa được kiểm chứng tại tòa án và không thể thay thế Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp, vốn bảo vệ quyền tự do ngôn luận.

Trong phán quyết của mình, thẩm phán Wise chỉ trích Rubio về việc thực thi chính sách thu hồi thị thực mà bà mô tả là “không có tiêu chuẩn”.

“Hồ sơ cho thấy một khuôn mẫu rõ ràng trong các hành động thực thi mà chính phủ đã thực hiện để thu hồi thị thực của người không phải công dân kể từ tháng 3/2025”, thẩm phán viết. “Bộ trưởng thu hồi thị thực khi người không phải công dân chỉ trích chính phủ hoặc các mục tiêu hay những người mà chính phủ ủng hộ. Điều này thể hiện sự thực thi phân biệt đối xử nghiêm trọng”.

Conor Fitzpatrick, luật sư tại tổ chức phi lợi nhuận Foundation for Individual Rights and Free Expression (FIRE), đơn vị đệ đơn kiện, hoan nghênh phán quyết này như một thắng lợi cho quyền Tu chính án thứ nhất.

“Phán quyết hôm nay chứng minh rằng tự do ngôn luận không phải là đặc quyền, mà là quyền bất khả xâm phạm của mọi người”, Fitzpatrick nói trong một tuyên bố.

Chính quyền Trump cũng vấp phải những thất bại khác trong chiến dịch trục xuất sinh viên của mình. Vào tháng 9/2025, một thẩm phán liên bang ở Massachusetts đã ra phán quyết rằng các quan chức Mỹ vi phạm Tu chính án thứ nhất khi cố gắng giam giữ và trục xuất sinh viên và học giả không phải công dân vì hoạt động ủng hộ Palestine. Vụ việc do một liên minh các nhóm giáo dục khởi kiện, lập luận rằng chính sách trục xuất đã tạo ra “bầu không khí đàn áp và sợ hãi trong khuôn viên trường đại học”.