Ngày 5/6, Thẩm phán liên bang Mỹ James Patrick Hanlon ra phán quyết yêu cầu trả tự do cho ông Salah Sarsour, chủ tịch Hiệp hội Hồi giáo Milwaukee, bang Wisconsin. Ông Sarsour, 53 tuổi, là thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ, bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt giữ ngày 31/3 và chuyển tới trung tâm giam giữ ở bang Indiana.
Trong phán quyết, Thẩm phán Hanlon cho rằng ông Sarsour đã đưa ra bằng chứng “có cơ sở vững chắc” rằng việc bị bắt giữ là nhằm trả đũa vì những phát ngôn ủng hộ Palestine, vốn được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ. Theo thẩm phán, điều này có thể khiến việc giam giữ trở nên bất hợp pháp. Ông cũng bác bỏ lập luận của chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng việc ủng hộ Palestine đi ngược lại lợi ích chính sách đối ngoại của Mỹ.
“Việc viện dẫn các mối quan ngại về đối ngoại không tự động thay thế các quyền theo Tu chính án thứ nhất”, Thẩm phán Hanlon, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm năm 2018, viết trong phán quyết.
Sau phán quyết vài giờ, ông Sarsour được trả tự do. Ông cho biết đã giảm khoảng 13,6 kg trong gần 80 ngày bị giam giữ vì mắc bệnh tiểu đường loại 2. “Tôi rất nhẹ nhõm khi được trở về với gia đình. Suốt 80 ngày, tôi không thể bước ra ngoài hay hít thở không khí trong lành”, ông Sarsour nói. “Trải nghiệm này nhắc nhở tất cả chúng ta rằng phải chiến đấu vì quyền được lên tiếng cho những người bị bịt miệng. Tôi sẽ không bao giờ ngừng nói vì Palestine và nhân loại, dù ở bất cứ đâu.”
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) trước đó gọi ông Sarsour là “tội phạm và khủng bố”, cáo buộc ông khai man trong đơn xin thẻ xanh vì không tiết lộ từng bị kết án tại tòa án quân sự Israel với các tội danh ném đá và bom xăng vào lực lượng Israel. Ông Sarsour lớn lên ở Bờ Tây, phủ nhận các cáo buộc. Các nhóm nhân quyền cho rằng các cáo buộc kiểu này thường nhắm vào người Palestine và hệ thống tòa án quân sự Israel kết án gần như 100% trường hợp, đôi khi dựa trên lời thú tội có được bằng tra tấn.
Trong phán quyết, Thẩm phán Hanlon cũng đặt câu hỏi tại sao chính quyền Trump lại đột ngột coi ông Sarsour là mối đe dọa sau hơn 30 năm sinh sống tại Mỹ. Ông ra lệnh đưa Sarsour trở về Wisconsin để ở nhà trong thời gian vụ việc được xử lý tiếp.
Kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, Tổng thống Trump đẩy mạnh trục xuất hàng loạt người nhập cư và đàn áp các tiếng nói ủng hộ Palestine, cáo buộc họ bài Do Thái. Chính quyền Trump dựa trên một điều khoản trong Đạo luật Di trú và Quốc tịch cho phép Bộ trưởng Ngoại giao “loại trừ” công dân nước ngoài có thể gây ra “hậu quả chính sách đối ngoại nghiêm trọng”. Mahmoud Khalil, một nhà hoạt động ủng hộ Palestine tại Đại học Columbia, cũng từng bị bắt theo điều khoản này vào tháng 3/2025, được thả vào tháng 6 nhưng vẫn đối mặt nguy cơ trục xuất. Trên mạng xã hội ngày 5/6, Khalil hoan nghênh việc trả tự do cho ông Sarsour, gọi đây là chiến thắng cho quyền tự do ngôn luận.
