Thẩm phán ICJ Navi Pillay đoạt giải Nobel Hòa bình vì thúc đẩy luật quốc tế

Bà Navanethem “Navi” Pillay, cựu cao ủy nhân quyền Liên Hợp Quốc và hiện là thẩm phán Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), đã được trao giải Nobel Hòa bình. Thông báo được ủy ban Nobel Na Uy đưa ra hôm nay, ghi nhận những nỗ lực của bà trong việc thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế.

Bà Pillay, 85 tuổi, quê ở Nam Phi. Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy, ông Jørgen Watne Frydnes, cho biết bà được vinh danh vì những đóng góp cho hòa bình và luật quốc tế.

Theo ủy ban, “một sợi chỉ xuyên suốt chạy từ những ngày đầu bà bảo vệ Nelson Mandela và những người chống chủ nghĩa apartheid cho đến vai trò thẩm phán trong một số vụ án quốc tế quan trọng nhất của thời đại chúng ta”.

Ủy ban nhấn mạnh: “Vào thời điểm số cuộc chiến và xung đột đang gia tăng, khi các thẩm phán và thể chế luật quốc tế bị tấn công về chính trị, ủy ban Nobel muốn gửi đi lời nhắc nhở rằng khả năng giải quyết xung đột không dùng vũ lực hay bạo lực phụ thuộc vào pháp quyền quốc tế. Một hệ thống pháp lý quốc tế nơi tội phạm chiến tranh bị buộc phải chịu trách nhiệm và nạn nhân của sự lạm dụng thấy công lý được thực thi là điều kiện tiên quyết cho một thế giới hòa bình”.

Bà Pillay từng đứng đầu Ủy ban Điều tra Quốc tế độc lập của Liên Hợp Quốc. Ủy ban này không đại diện cho tổ chức toàn cầu và năm ngoái đã kết luận rằng tội ác diệt chủng đang diễn ra ở Gaza. Vào thời điểm đó, bà Pillay nói với hãng tin AFP rằng nhóm của bà đã chia sẻ “hàng nghìn thông tin” với các công tố viên tại Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).

Liên Hợp Quốc đánh giá việc trao giải Nobel Hòa bình cho bà Pillay làm nổi bật tầm quan trọng của nhân quyền quốc tế. Phát ngôn viên cơ quan nhân quyền Liên Hợp Quốc, bà Shabia Mantoo, nói: “Thật tuyệt vời khi thấy giải thưởng này được trao cho Navi Pillay, cựu cao ủy nhân quyền. Đây là minh chứng cho nhu cầu và giá trị của nhân quyền trên thế giới, hơn bao giờ hết”.

Ủy ban Nobel có trụ sở tại Oslo cho biết đã nhận được đề cử cho 287 ứng viên trong năm nay, trong đó hơn một phần tư là các tổ chức. Các chuyên gia nhận định ủy ban thường tập trung vào tính bền vững của hòa bình, thúc đẩy tình hữu nghị quốc tế và công việc âm thầm của các thể chế củng cố những mục tiêu đó.

Năm ngoái, lãnh đạo phe đối lập Venezuela María Corina Machado đã đoạt giải Nobel Hòa bình vì cuộc đấu tranh nhằm đạt được chuyển đổi dân chủ ở quốc gia Nam Mỹ này. Bà được công nhận là người phụ nữ “giữ ngọn lửa dân chủ cháy sáng giữa bóng tối đang lan rộng”. Sau đó, bà Machado đã trao huy chương Nobel của mình cho Donald Trump, ngay sau khi Mỹ lật đổ tổng thống Venezuela lúc bấy giờ là Nicolás Maduro. Tuy nhiên, đây phần lớn là cử chỉ mang tính biểu tượng: ủy ban Nobel cho biết vinh dự này không thể chuyển nhượng.

Theo quy định, đề cử có thể được thực hiện bởi một nhóm người và tổ chức được chọn, bao gồm nguyên thủ quốc gia hoặc chính trị gia cấp quốc gia, giáo sư đại học, giám đốc viện nghiên cứu chính sách đối ngoại, người từng đoạt giải Nobel và thành viên Ủy ban Nobel Na Uy.

Bốn giải Nobel năm nay đã được công bố trước đó trong tuần. Giải Y học thuộc về ba nhà khoa học với công trình dẫn đến một công cụ sử dụng ánh sáng để giúp làm sáng tỏ cách thức hoạt động của não bộ. Giải Vật lý ghi nhận nỗ lực của một nhà khoa học nhằm làm rõ một nhóm hiếm các hạt neutrino. Giải Hóa học vinh danh hai nhà khoa học vì đã làm sáng tỏ những hình ảnh phản chiếu bí ẩn trong phân tử, một phát hiện đã được sử dụng để phát triển vô số loại thuốc.

Chi tiết sẽ được cập nhật thêm…