Tennessee thông qua bản đồ bầu cử mới giữa làn sóng tái phân chia khu vực bầu cử tại Mỹ

Ngày 5/5, cơ quan lập pháp bang Tennessee do đảng Cộng hòa chi phối cùng Thống đốc bang đã phê duyệt bản đồ bầu cử Quốc hội mới trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Bản đồ này chia cắt khu vực duy nhất của bang có đa số cử tri là người da màu.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh làn sóng tái phân chia khu vực bầu cử đang lan rộng trên khắp nước Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, vốn sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Hạ viện và Thượng viện Mỹ.

Thông thường, việc tái phân chia khu vực bầu cử diễn ra sau cuộc điều tra dân số 10 năm một lần. Tuy nhiên, một số cơ quan lập pháp bang đã tìm cách vẽ lại bản đồ giữa thập kỷ để tạo thêm các khu vực có lợi cho đảng của họ.

Chiến dịch này bắt đầu khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi cơ quan lập pháp bang Texas do đảng Cộng hòa kiểm soát vẽ lại bản đồ để tạo thêm 5 khu vực có lợi cho đảng Cộng hòa. Sau đó, các cơ quan lập pháp do đảng Cộng hòa và Dân chủ kiểm soát ở Missouri, California, Utah, Ohio, North Carolina, Virginia và Texas cũng làm theo.

Chiến dịch này được đẩy mạnh sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuần trước ra phán quyết rằng một điều khoản của Đạo luật Quyền Bỏ phiếu năm 1973, vốn ngăn chặn việc làm suy yếu quyền bầu cử của các nhóm thiểu số, là vi hiến.

Theo phán quyết này, các bên khiếu kiện phải chứng minh rằng bản đồ được vẽ ra nhằm mục đích tước quyền bầu cử của cử tri thiểu số một cách có chủ ý, một tiêu chuẩn mà các nhóm bảo vệ quyền bầu cử cho là gần như không thể vượt qua.

Bản đồ mới của Tennessee chia khu vực Hạ viện duy nhất do đảng Dân chủ nắm giữ, vốn tập trung tại thành phố Memphis với đa số dân da màu. Cử tri da màu tại Mỹ trong lịch sử thường nghiêng về đảng Dân chủ.

Các nghị sĩ đối lập cho rằng bản đồ mới được vẽ ra có chủ đích nhằm làm suy yếu quyền lực bầu cử của người da màu trên toàn bộ 9 khu vực bầu cử Quốc hội của Tennessee.

Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Justin Pearson, đại diện bang Tennessee, tuyên bố: “Những bản đồ này là công cụ phân biệt chủng tộc của chế độ thượng tôn người da trắng, theo lệnh của kẻ phân biệt chủng tộc quyền lực nhất nước Mỹ, Donald J Trump”.

Những người biểu tình giương cao các biểu ngữ tố cáo việc tái phân chia khu vực bầu cử là nỗ lực “Jim Crow”, ám chỉ các luật phân biệt chủng tộc từng áp đặt sự chia rẽ tại nhiều bang và thành phố miền nam nước Mỹ trong thế kỷ 19 và 20.

Chủ tịch Hạ viện bang Tennessee, nghị sĩ Cộng hòa Cameron Sexton, khẳng định các khu vực bầu cử mới được vẽ dựa trên dân số và chính trị, chứ không phải dữ liệu chủng tộc.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Tennessee John Stevens cho biết các nhà lập pháp trên khắp nước Mỹ thường xuyên vẽ bản đồ Quốc hội để có lợi cho đảng của họ, một quy trình được gọi là “gerrymandering” (vẽ bản đồ gian lận).

Ông nói: “Dự luật này đại diện cho nỗ lực của Tennessee nhằm tối đa hóa lợi thế đảng phái của chúng tôi”.

Hiện chưa rõ liệu có thêm bang nào sẽ vẽ lại bản đồ Quốc hội trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không. Louisiana đã tạm dừng bầu cử sơ bộ Hạ viện sau phán quyết của Tòa án Tối cao để tiến hành tái phân chia khu vực. Alabama cũng đang tìm cách vẽ lại bản đồ trước cuộc bầu cử tháng 11.

Đảng Cộng hòa hiện đã giành được nhiều ghế hơn đảng Dân chủ trong làn sóng tái phân chia khu vực bầu cử. Điều này được dự báo sẽ khiến cuộc chiến giành quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ trở nên khó khăn hơn, mặc dù các nhà dự báo bầu cử vẫn đánh giá phần lớn trong số 435 khu vực bầu cử Hạ viện trên toàn quốc hiện nghiêng về đảng Dân chủ, tạo ra một cuộc đua khó khăn cho đảng Cộng hòa.