Tên lửa Kheibar Shekan (nghĩa là Castle Breaker trong tiếng Ba Tư) của Iran đang trở thành một trong những vũ khí được nhắc đến nhiều nhất trong cuộc xung đột Mỹ - Israel - Iran. Đây là tên lửa đạn đạo tầm trung được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát triển.
Theo truyền thông nhà nước Iran, nước này đã sử dụng loại tên lửa này trong các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các mục tiêu quân sự Mỹ ở Jordan hồi đầu tuần này. Trước đó, ngày 20/7, IRGC công bố video cho thấy tên lửa Kheibar Shekan cùng với các loại Fateh-110, Zolfaghar và Emad được sử dụng trong các cuộc tấn công vào mục tiêu quân sự Mỹ. Ngày 16/7, IRGC thông báo đã nhắm vào một cơ sở bảo trì máy bay phản lực và một trung tâm chỉ huy - kiểm soát mới của Mỹ ở Azraq, Jordan bằng tên lửa Kheibar Shekan.
Cuộc chiến bước vào giai đoạn mới khi Mỹ không kích các bệ phóng rocket trên đảo Larak của Iran ở eo biển Hormuz, gần cảng Bandar Abbas hôm 31/8. Iran đã đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào lực lượng và tài sản quân sự Mỹ ở Jordan, Bahrain, Kuwait và Erbil (Iraq). Giới chức Iran cũng cáo buộc Mỹ tấn công nhầm vào dân thường, gồm một ngôi nhà bị ném bom trong đám cưới ở thành phố Kuhestak khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và 68 người bị thương.
Đặc điểm của tên lửa Kheibar Shekan
Kheibar Shekan là một trong những hệ thống tên lửa tầm trung mới của Iran, có tầm bắn khoảng 1.450km, với tải trọng đầu đạn từ 449kg đến 590kg. Tên lửa được công bố năm 2022, lấy tên từ Khaybar - từ chỉ một khu định cư kiên cố gắn với lịch sử Hồi giáo sơ khai. Shekan có nghĩa là kẻ phá hủy.
Đặc điểm chính của tên lửa là sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép phóng trong vài phút khi có khủng hoảng. Tên lửa nhiên liệu rắn được nạp sẵn, không cần tiếp nhiên liệu trước khi phóng như loại nhiên liệu lỏng - quá trình có thể mất nhiều giờ. Điều này giúp vận hành dễ dàng, an toàn hơn, khó bị phát hiện và cần ít hậu cần vận chuyển nhiên liệu. Nhiên liệu rắn cũng có thể lưu trữ lâu mà không bị phân hủy.
So sánh, Mỹ trong cuộc xung đột này đã sử dụng tên lửa tấn công chính xác tầm xa (PrSM) do Lockheed Martin sản xuất, có thể tấn công mục tiêu từ 60km đến hơn 499km, cùng tên lửa hành trình Tomahawk có tầm bắn lên tới 2.500km.
Kho vũ khí tên lửa của Iran
Iran sở hữu kết hợp tên lửa tầm ngắn, tầm trung và tầm xa. Tên lửa đạn đạo tầm ngắn (khoảng 150-800km) gồm các biến thể Fateh: Zolfaghar, Qiam-1 và Shahab-1/2 cũ hơn. Tên lửa tầm trung (khoảng 1.500-2.000km) gồm Shahab-3, Emad, Ghadr-1, Khorramshahr, Sejjil cùng các thiết kế mới hơn như Kheibar Shekan và Haj Qassem. Các tên lửa này đưa các mục tiêu Israel và các địa điểm liên kết Mỹ ở vùng Vịnh trong tầm bắn.
Iran cũng có kho tên lửa hành trình như Soumar, Ya-Ali, Quds, Hoveyzeh, Paveh và Ra'ad. Soumar có tầm bắn 2.500km.
Nhà lãnh đạo tối cao Iran, Giáo chủ Ali Khamenei, trước đây từng giới hạn tầm bắn tên lửa của Iran ở mức 2.200km nhưng đã dỡ bỏ giới hạn này sau cuộc chiến 12 ngày của Israel nhằm vào Iran vào tháng 6/2025.
Diễn biến mới nhất
Giao tranh leo thang đã chấm dứt giai đoạn tương đối yên tĩnh kéo dài một tháng. Mỹ nối lại các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu Iran từ ngày 31/8, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã không kích các địa điểm IRGC ở miền nam Iran. Ngày 2/9, quân đội Mỹ thông báo hoàn thành một đợt không kích khác vào các mục tiêu quân sự Iran sau khi Tehran đáp trả.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đe dọa sẽ tấn công thêm nếu Iran trả đũa, trong khi Tehran tuyên bố sẽ đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ. Giao tranh mới cũng đưa eo biển Hormuz trở lại tâm điểm khủng hoảng khi lực lượng Iran và Mỹ tranh giành kiểm soát tuyến đường thủy quan trọng, nơi 25% lượng dầu và sản phẩm dầu mỏ thế giới đi qua trong thời bình. Giá dầu tăng mạnh trong tuần này do thị trường lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển năng lượng qua tuyến đường biển này.
Các cuộc tấn công của Mỹ diễn ra ngay sau khi Washington công bố chiến dịch gây áp lực kinh tế đối với Iran, tuyên bố sẽ nhắm vào các lợi ích tài chính của Tehran trên toàn thế giới.
