Tàu chở dầu bị cướp ngoài khơi Yemen, hướng về Somalia
Daniel Tari
Ngày 24/5, lực lượng bảo vệ bờ biển Yemen thông báo tàu chở dầu 'M/T Eureka' bị các tay súng có vũ trang cướp ngoài khơi tỉnh Shabwa và đang hướng về Somalia. Đây là vụ thứ tư gần đây, cho thấy hoạt động cướp biển gia tăng giữa bối cảnh chiến tranh Iran và lực lượng hải quân bị phân tán.
Ngày 24/5, lực lượng bảo vệ bờ biển Yemen ra thông báo cho biết đang cố gắng thu hồi tàu chở dầu mang tên 'M/T Eureka' bị các tay súng có vũ trang chiếm quyền kiểm soát. Vụ việc xảy ra ngoài khơi tỉnh Shabwa, đông nam Yemen. Sau khi chiếm tàu, các kẻ cướp điều khiển phương tiện hướng đến Vịnh Aden, tiến về phía bờ biển Somalia.
Theo giới chức Yemen, vụ tấn công là ít nhất vụ thứ tư diễn ra gần Somalia trong vài tuần qua. Hoạt động cướp biển khu vực này gia tăng, được cho là phản ứng trước cuộc chiến tại Iran. Các quan chức nhận định cướp biển trở nên táo bạo hơn do lực lượng hải quân tuần tra Biển Đỏ bị phân tâm bởi phong tỏa eo biển Hormuz và các tuyến đường hàng hải dân sự bị chuyển hướng.
Lực lượng bảo vệ bờ biển cho biết đang hợp tác với các đối tác quốc tế và chính quyền liên quan tại Vịnh Aden để thu hồi tàu và đảm bảo an toàn cho thủy thủ đoàn, số phận hiện vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, họ cảnh báo năng lực bị hạn chế do tình hình kinh tế khó khăn của Yemen.
Các vụ cướp tàu ngoài khơi bờ biển Somalia trở nên thường xuyên hơn kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến tranh với Iran vào tháng 2. Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã nâng mức độ đe dọa cướp biển dọc theo bờ biển Somalia lên 'đáng kể', cảnh báo tàu thuyền 'quá cảnh thận trọng'. Lực lượng hải quân Liên minh châu Âu (EU) tuần tra khu vực cho rằng chiến tranh Iran đã tạo 'cửa sổ cơ hội' cho các nhóm cướp biển.
Ngày 21/4, một tàu chở dầu chứa khoảng 18.000 thùng dầu đã bị cướp gần bờ biển Somalia. Trong vòng 5 ngày tiếp theo, hai tàu khác cũng bị chiếm đoạt. Từ đầu đến giữa thập niên 2000, bờ biển Somalia là khu vực tồi tệ nhất thế giới về cướp biển. Ngân hàng Thế giới ước tính vào thời kỳ đỉnh điểm, cướp biển gây thiệt hại cho kinh tế toàn cầu tới 18 tỷ USD mỗi năm. Riêng năm 2011, hơn 200 vụ tấn công đã được ghi nhận.
Một liên minh hải quân quốc tế sau đó đã trấn áp mối đe dọa, giảm các vụ tấn công xuống gần như bằng 0 vào năm 2014. Tuy nhiên, các sự cố bắt đầu gia tăng trở lại từ năm 2023, một số nhà phân tích cho rằng do các cuộc tuần tra chống cướp biển bị chuyển hướng đến Biển Đỏ để đối phó với các mối đe dọa từ lực lượng Houthi nhắm vào tàu thuyền qua eo Bab al-Mandeb. Houthi cho biết các cuộc tấn công của họ là phản ứng trước việc người Palestine bị đàn áp.