Tác giả kiêm đạo diễn người Pháp gốc Iran Marjane Satrapi, người nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết đồ họa tự truyện Persepolis, đã qua đời ở tuổi 56. Thông tin bà qua đời được Văn phòng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron xác nhận vào ngày 10/7 (giờ địa phương).
Gia đình bà cho biết trong một tuyên bố gửi hãng tin AFP rằng Satrapi đã chết vì “nỗi buồn” hơn một năm sau khi chồng bà, Mattias Ripa, qua đời.
Tổng thống Macron đã bày tỏ lòng kính trọng đối với bà, nói rằng “sự ra đi của bà đánh dấu sự mất mát của một nhân vật hàng đầu trong nền văn hóa Pháp và một nghệ sĩ cống hiến cho tự do, người có tác phẩm mang thông điệp phổ quát và giành được danh tiếng quốc tế to lớn”.
Bà sinh năm 1969 tại Rasht, miền bắc Iran. Năm 1983, cha mẹ bà gửi bà đến Áo để hoàn thành việc học do chủ nghĩa cực đoan ngày càng gia tăng sau cuộc cách mạng Iran năm 1979, đưa Ayatollah Ruhollah Khomeini lên nắm quyền. Tuy nhiên, bà trở về nhà vì nhớ quê hương và theo học Đại học Tehran, lấy bằng cử nhân về truyền thông thị giác – nền tảng cho con đường nghệ thuật sau này của bà.
Satrapi rời đến Pháp năm 1994 và sống phần lớn cuộc đời tại đây, nhưng luôn gắn bó sâu sắc với cội nguồn Iran qua các tác phẩm.
Cuốn tiểu thuyết đồ họa tự truyện đen trắng của bà, xuất bản lần đầu năm 2000, ra đời từ những trải nghiệm trong cuộc đời bà, đặc biệt là cuộc cách mạng Hồi giáo Iran và hậu quả của cuộc chiến với Iraq. Câu chuyện tuổi mới lớn pha trộn giữa tình yêu, rượu và nhạc punk rock, với những hình ảnh minh họa đơn sắc lôi cuốn người đọc vào thế giới của tác giả.
Bộ phim chuyển thể từ truyện tranh, do Satrapi đồng đạo diễn, đã nhận được nhiều lời khen ngợi. Tác phẩm được đề cử giải Phim hoạt hình hay nhất tại Oscar 2008, giành Giải thưởng của Ban giám khảo tại Liên hoan phim Cannes 2007 và giải César cho Phim đầu tay xuất sắc nhất.
“Những gì chúng tôi muốn nói là, nếu những con người này khiến bạn sợ hãi, hãy nhìn kỹ hơn: họ có cha mẹ, có người yêu, có hy vọng, có những câu chuyện”, bà nói với AFP trong một cuộc phỏng vấn tại Cannes năm 2007.
Satrapi tiếp tục thực hiện nhiều bộ phim khác, bao gồm Chicken with Plums, The Voices với diễn viên Ryan Reynolds, và Radioactive với Rosamund Pike thủ vai nhà khoa học Marie Curie.
Năm 2024, bà được trao tặng Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh – danh hiệu cao quý nhất của Pháp – nhưng bà đã từ chối nhận vì cho rằng nước Pháp chưa làm đủ để hỗ trợ người dân Iran đấu tranh cho dân chủ. “Ủng hộ cuộc cách mạng phụ nữ ở Iran không thể chỉ là những bức ảnh hay bài phát biểu”, bà viết trong một bức thư gửi chính quyền Pháp vào tháng 1/2025. “Khi người dân đấu tranh cho dân chủ, chúng ta nên hỗ trợ họ”.
