Syria cải tổ nội các lần đầu sau khi lật đổ chính quyền al-Assad

Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa hôm 26/4 (giờ địa phương) đã công bố một loạt thay đổi nhân sự trong chính phủ, bao gồm việc thay thế anh trai mình khỏi vị trí người đứng đầu văn phòng tổng thống, theo hãng tin nhà nước SANA.

Cụ thể, ông al-Sharaa bổ nhiệm cựu Thống đốc Homs Abdul Rahman Badreddine al-Aama làm Tổng thư ký phủ tổng thống, thay thế người anh trai Maher. Việc bổ nhiệm Maher trước đây từng vấp phải nhiều chỉ trích vì bị cho là thiên vị người thân.

Đây là đợt cải tổ nội các đầu tiên kể từ khi Tổng thống Bashar al-Assad bị lật đổ vào cuối năm 2024. Động thái diễn ra sau khoảng một năm rưỡi giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 5 năm được ấn định trong tuyên bố hiến pháp của Syria.

Theo SANA, các sắc lệnh của tổng thống đã bổ nhiệm ông Khaled Zaarour làm Bộ trưởng Thông tin thay thế ông Hamza Mustafa, người được điều chuyển sang làm Bộ trưởng Ngoại giao. Ông Bassel Sweidan – người đứng đầu ủy ban chuyên giải quyết các thỏa thuận với các ông trùm kinh doanh từng liên kết với giới tinh hoa thời al-Assad – được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nông nghiệp.

Ông al-Sharaa cũng thay thế các thống đốc ở các tỉnh Homs, Quneitra và Deir Az Zor – tỉnh phía đông nơi có phần lớn các mỏ dầu của Syria.

Mặc dù không có lý do chính thức nào được đưa ra cho những thay đổi này, nhưng nhà báo Resul Sardar Atas của Al Jazeera từng đưa tin rằng sau khi ông al-Sharaa công bố chính phủ chuyển tiếp vào tháng 3/2025, các lựa chọn quan chức của ông đã bị chỉ trích. “Người dân chỉ trích tổng thống vì trước đó ông đã bổ nhiệm tất cả bạn bè thân thiết của mình vào các vị trí bộ trưởng”, ông Atas nói.

Trong những tháng gần đây, các cuộc biểu tình và chiến dịch trên mạng xã hội đã nổ ra do điều kiện kinh tế ngày càng tồi tệ và cái mà giới phê bình gọi là quản trị yếu kém, cho thấy một lý do khác dẫn đến việc cải tổ nội các của ông al-Sharaa.

Bên cạnh việc thay đổi nhân sự, chính quyền của ông al-Sharaa từ tháng trước cũng bắt đầu mở các phiên xét xử đối với các quan chức thời al-Assad, sau khi hứng chỉ trích về việc chậm trễ trong quá trình chuyển đổi công lý đã hứa hẹn sau cuộc nội chiến kéo dài 14 năm, khiến ước tính khoảng nửa triệu người thiệt mạng.

Ngày 26/4, phiên điều trần chuẩn bị xét xử đã khai mạc tại Damascus đối với ông Atef Najib, cựu Giám đốc An ninh chính trị tỉnh Deraa ở miền nam Syria. Ông bị cáo buộc đã giám sát một cuộc đàn áp bạo lực đối với những người biểu tình ở đó trong cuộc nổi dậy năm 2011, vốn đã châm ngòi cho cuộc nội chiến, và phải đối mặt với các cáo buộc liên quan đến “tội ác chống lại người dân Syria”, theo SANA.

Ông Najib, một người anh em họ của cựu Tổng thống al-Assad, là bị cáo duy nhất có mặt tại tòa trong phiên điều trần chuẩn bị và phiên xử dự kiến sẽ tiếp tục trong tháng này. Những người bị buộc tội vắng mặt gồm ông al-Assad và em trai Maher, cựu chỉ huy Sư đoàn Thiết giáp số 4 của quân đội Syria, cùng với các quan chức an ninh cấp cao khác. Họ bị buộc tội giết người, tra tấn, tống tiền và buôn bán ma túy.