Tập đoàn tên lửa SpaceX của tỷ phú Elon Musk đang nhắm tới mức định giá 1.770 tỷ USD trong đợt IPO quy mô lớn, mở đường cho màn chào sân lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán.
Trong hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 12/3, SpaceX cho biết sẽ bán 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD mỗi đơn vị, qua đó huy động khoảng 75 tỷ USD.
Với mức định giá này, SpaceX sẽ trở thành công ty lớn thứ 7 thế giới tính theo vốn hóa thị trường, vượt qua hãng xe điện Tesla và gã khổng lồ mạng xã hội Meta, chỉ xếp sau nhà sản xuất chip Đài Loan TSMC. Con số này cũng lớn hơn đợt IPO của tập đoàn năng lượng Saudi Aramco năm 2019, khi đó huy động 26 tỷ USD với mức định giá 1.700 tỷ USD.
Ông Musk, người nắm khoảng 42% cổ phần tại SpaceX, dự kiến sẽ trở thành tỷ phú đầu tiên trên thế giới khi cổ phiếu lên sàn Nasdaq tại New York vào ngày 12/6. Dù IPO, Musk vẫn giữ quyền kiểm soát hiệu quả với hơn 82% quyền biểu quyết nhờ cấu trúc cổ phiếu hai lớp, trong đó một số cổ phiếu có 10 phiếu thay vì 1.
Quyết định ấn định giá cổ phiếu cụ thể trước IPO của SpaceX được coi là bước đi phá vỡ thông lệ. Thông thường, doanh nghiệp chuẩn bị IPO công bố mức giá dự kiến trong một biên độ để điều chỉnh theo nhu cầu nhà đầu tư.
“Điều bất ngờ thực sự là SpaceX đã chốt giá trước khi lộ trình gặp gỡ nhà đầu tư bắt đầu. Theo tôi, điều này phản ánh quyền kiểm soát của Musk đối với các điều khoản giao dịch và sự tự tin rằng đơn hàng sẽ lấp đầy”, chuyên gia phân tích thị trường Fabien Yip tại IG Group nhận định.
SpaceX được thành lập năm 2002 bởi Elon Musk, nổi tiếng với việc thiết kế và phóng tên lửa, tàu vũ trụ và phương tiện phóng có thể tái sử dụng cho NASA và các công ty tư nhân. Công ty cũng cung cấp dịch vụ internet qua mạng lưới Starlink và mô hình trí tuệ nhân tạo qua xAI.
Musk từng đặt tham vọng đưa SpaceX xây dựng một thành phố “tự duy trì” trên sao Hỏa và “mở rộng ánh sáng của ý thức ra các vì sao”.
IPO của SpaceX là bài kiểm tra niềm tin của nhà đầu tư vào tầm nhìn của Musk khi công ty vẫn chưa có lợi nhuận. SpaceX báo lỗ ròng 4,9 tỷ USD trong năm 2025 trên doanh thu 18,7 tỷ USD, tiếp theo là khoản lỗ 4,3 tỷ USD trong quý I năm nay.
Giáo sư danh dự Jay R Ritter tại Đại học Florida, chuyên gia về IPO, cho rằng đợt IPO của SpaceX khác biệt so với Saudi Aramco khi tập đoàn dầu mỏ nhà nước này có lịch sử tạo doanh thu và lợi nhuận lớn. “SpaceX, ngược lại, có doanh thu hàng năm dưới 20 tỷ USD và không có lợi nhuận. Định giá của một công ty dựa trên lợi nhuận đã chứng minh, công ty kia dựa trên tiềm năng”, Ritter nói. “Với SpaceX, có rủi ro dòng tiền sẽ được dùng để đưa hàng trăm nghìn người lên sao Hỏa, gây thua lỗ”.
Dù vậy, tâm lý thị trường vẫn mạnh mẽ. Theo ông Yip tại IG Group, các sản phẩm đầu tư liên quan tới IPO định giá vốn hóa thị trường cuối ngày đầu tiên của SpaceX ở mức 2.200 tỷ USD. “Có thể so sánh với Tesla – ra mắt năm 2010 khi đang lỗ và chỉ bứt phá khi có lãi quý I/2013. Các nhà đầu tư SpaceX cũng đặt cược vào tăng trưởng tương lai, với thị trường tiềm năng rộng hơn Tesla: tên lửa, internet vệ tinh, AI”, Yip nhận định.
