Số ca nghi nhiễm Ebola tại Congo tăng gấp ba trong một tuần, WHO cảnh báo lây lan nhanh
Kat Lay
Số ca nghi nhiễm Ebola tại CHDC Congo tăng gấp ba chỉ trong một tuần, lên gần 750 ca, cùng 177 ca tử vong nghi ngờ, khiến WHO nâng mức đánh giá rủi ro lên 'rất cao'. Công tác ứng phó bị cản trở bởi cắt giảm viện trợ và sự ngờ vực của cộng đồng, thể hiện qua vụ đốt vật tư y tế tại Ituri.
Đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đang diễn biến phức tạp khi số ca nghi nhiễm tăng gấp ba lần chỉ trong vòng một tuần. Ngày 28/3, WHO đã nâng mức đánh giá rủi ro đối với quốc gia này lên 'rất cao'.
Theo WHO, gần 750 trường hợp nghi nhiễm và 177 ca tử vong nghi ngờ đã được ghi nhận, tăng mạnh so với con số 246 ca và 65 ca tử vong được báo cáo vào tuần trước. Tổng giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, gọi tình hình là 'cực kỳ đáng lo ngại'.
Trong bối cảnh dịch bùng phát, ngày 27/3, một nhóm người dân đã đốt lều và vật tư y tế bên ngoài một bệnh viện tại Rwampara, tỉnh Ituri, khi các nhân viên y tế đang cố gắng thiết lập trung tâm điều trị Ebola. Theo báo cáo, đám đông tỏ ra tức giận vì không được phép nhận thi thể của một người đàn ông địa phương tử vong tại bệnh viện. Để ngăn chặn dịch lây lan, thi thể bệnh nhân Ebola bắt buộc phải được chôn cất theo quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt.
Tiến sĩ Tedros cảnh báo 'sự ngờ vực đáng kể đối với chính quyền bên ngoài trong cộng đồng địa phương' đang gây ra nhiều khó khăn cho công tác ứng phó. 'Xây dựng lòng tin trong các cộng đồng bị ảnh hưởng là yếu tố then chốt để ứng phó thành công, và đây là một trong những ưu tiên hàng đầu của chúng tôi', ông nói.
Đại diện của WHO tại DRC, Tiến sĩ Anne Ancia, nhận định vụ việc tại Rwampara sẽ 'làm tổn hại đáng kể' đến hoạt động ứng phó tại đây. Bà cho biết trung tâm điều trị bị tấn công được thiết kế để cách ly bệnh nhân Ebola khỏi những bệnh nhân khác, và hy vọng nó có thể hoạt động trở lại trong vòng 24 giờ.
Đợt bùng phát lần này do chủng virus Bundibugyo gây ra, hiện chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu. Hầu hết các ca bệnh tập trung tại tỉnh Ituri, một số ít được ghi nhận ở các khu vực khác của DRC và hai ca ở nước láng giềng Uganda.
Mặc dù số ca nhiễm tăng nhanh, các quan chức cho rằng đây có thể là 'dấu hiệu tốt' khi việc phát hiện ca bệnh đã được cải thiện. Số lượng mẫu xét nghiệm dương tính giảm nhẹ cho thấy nhiều người có triệu chứng tiềm ẩn đang được theo dõi. Tuy nhiên, Tiến sĩ Ancia thừa nhận: 'Chúng tôi đang chạy phía sau, chưa thể kiểm soát được dịch'.
Dù nâng mức rủi ro tại DRC, WHO vẫn giữ nguyên đánh giá trước đó về mức độ rủi ro cao ở cấp khu vực và thấp ở cấp toàn cầu. Các đại diện tổ chức nhân đạo tại Ituri cho biết họ chưa có đủ nguồn lực để triển khai ứng phó thích đáng. Tiến sĩ Amadou Bocoum, Giám đốc quốc gia của Care International tại DRC, cho biết việc cắt giảm viện trợ năm ngoái khiến 'hệ thống không thể hoạt động hiệu quả vì thiếu trang thiết bị', cùng với tình trạng thiếu nhân sự đã làm khó khăn thêm cho công tác truy vết. Julie Drouet, Giám đốc quốc gia của Action Against Hunger, nhận xét: 'Mọi người đang nỗ lực triển khai ứng phó càng nhanh càng tốt, nhưng thực tế vẫn chưa sẵn sàng, chưa tương xứng với tình trạng khẩn cấp hiện tại ở Congo'.
Tại cuộc họp báo của WHO, các nhà khoa học cũng thông báo đã xác định được một loại thuốc kháng virus, obeldesivir, có khả năng ngăn ngừa người tiếp xúc với ca nhiễm Bundibugyo phát triển bệnh, và đang nỗ lực thiết lập các thử nghiệm tại khu vực bị ảnh hưởng.
