Số ca Ebola tại CHDC Congo vượt 5.500, Giáo hoàng Leo kêu gọi hành động toàn cầu

Dịch Ebola tại CHDC Congo đang diễn biến nghiêm trọng khi số ca nhiễm đã lên tới 5.515 ca, trong đó 2.642 người đã tử vong. Theo số liệu mới nhất từ chính phủ nước này, 51 ca nhiễm mới được ghi nhận tại các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.

Cập nhật hôm Chủ nhật được đưa ra trong bối cảnh Giáo hoàng Leo kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động để kiểm soát dịch bệnh, hiện là đợt bùng phát Ebola chết chóc nhất trong lịch sử CHDC Congo.

Dịch được công bố từ giữa tháng 5, là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại nước này. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đây là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế, mức cảnh báo cao nhất, đồng thời cũng bao phủ cả nước láng giềng Uganda.

Dịch hiện có nguy cơ vượt qua đợt bùng phát Ebola chết chóc nhất từng được ghi nhận, đó là đợt dịch Tây Phi giai đoạn 2014–2016 khiến hơn 11.000 người thiệt mạng.

Số liệu chính phủ cho thấy tỷ lệ tử vong tại CHDC Congo đã tăng từ khoảng 20% đầu tháng 6 lên gần 48% hiện nay, nghĩa là gần một nửa số người nhiễm bệnh đã tử vong. Tuy nhiên, hoạt động truy vết tiếp xúc đã được cải thiện đáng kể, từ 30% trong tháng 6 lên hơn 85%.

Dịch bệnh cũng gây tổn thất nặng nề đối với đội ngũ y tế. Theo WHO, khoảng 160 nhân viên y tế đã nhiễm bệnh, trong đó khoảng 45 người tử vong.

Nỗ lực kiểm soát dịch gặp nhiều trở ngại do xung đột vũ trang tại các tỉnh bị ảnh hưởng, tình trạng di dời, các cuộc tấn công nhằm vào nhân viên và cơ sở y tế, dân số di biến động cũng như thiếu cơ sở hạ tầng quan trọng.

Vaccine đến CHDC Congo

Hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị được phê duyệt cho chủng Ebola đặc biệt này, được gọi là Bundibugyo, hiếm gặp hơn chủng virus gây ra hầu hết các đợt bùng phát trước đây.

WHO đã cam kết cung cấp 70.000 liều vaccine Ervebo, được cấp phép cho Ebola và đã phát huy hiệu quả trong các đợt dịch trước. Dữ liệu ban đầu từ thử nghiệm trên động vật cho thấy vaccine này có thể mang lại một số khả năng bảo vệ chống lại chủng Bundibugyo. Khoảng 16.250 liều vaccine đã đến CHDC Congo hôm thứ Sáu.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cùng các quan chức khác cho rằng cần tăng cường gấp hai đến ba lần phản ứng tại CHDC Congo để kiểm soát dịch và tiếp cận mọi khu vực bị ảnh hưởng. Họ cũng kêu gọi hỗ trợ và bảo vệ nhiều hơn cho nhân viên y tế tuyến đầu, bao gồm trang thiết bị bảo hộ, trả lương kịp thời, tiếp cận chẩn đoán nhanh và dịch vụ chăm sóc chất lượng cao nếu họ mắc bệnh.

Abdulsalami Nasidi, chuyên gia tư vấn y tế công cộng từng tham gia thành lập Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi, nhận định với Al Jazeera rằng dịch bệnh đang “vượt khỏi tầm kiểm soát”. Ông chỉ trích các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn yếu kém và sự thiếu tin tưởng giữa chính quyền và cộng đồng bị ảnh hưởng là nguyên nhân khiến dịch tiếp tục lây lan.

“Đây không còn là vấn đề quốc gia hay khu vực nữa, mà là vấn đề toàn cầu. Nếu dịch lan sang những khu vực lân cận có miễn dịch thấp, đó sẽ là thảm họa”, Nasidi nói thêm.

WHO hiện đánh giá rủi ro đối với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp, nhưng cảnh báo nguy cơ trong nước CHDC Congo vẫn rất cao.

Dù số ca tiếp tục tăng, Uganda và một số khu vực y tế tại Ituri và Nam Kivu của CHDC Congo đã chặn được chuỗi lây truyền, theo WHO đây là bằng chứng cho thấy phát hiện nhanh, lãnh đạo quyết đoán và hợp tác cộng đồng có thể phá vỡ chuỗi lây truyền.

Tại Vatican hôm Chủ nhật, Giáo hoàng Leo đã cầu nguyện cho CHDC Congo “trước sự lây lan của dịch Ebola, đáng buồn là đang cướp đi nhiều sinh mạng”. Ngài cũng kêu gọi hành động toàn cầu để giúp cứu sống người dân.

“Tôi kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng theo cách có sự tham gia của cộng đồng địa phương trong các nỗ lực phòng ngừa để cứu được càng nhiều sinh mạng càng tốt”, Giáo hoàng nhấn mạnh.