Số ca Ebola tại CHDC Congo vượt 4.000, WHO khuyến nghị thử nghiệm vaccine Ervebo

Số ca nhiễm Ebola được xác nhận tại CHDC Congo đã vượt mốc 4.000, theo số liệu chính phủ công bố, trong bối cảnh ổ dịch lớn thứ hai thế giới vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Bộ Y tế CHDC Congo ghi nhận 4.053 ca nhiễm chủng virus Bundibugyo, trong đó có 1.850 ca tử vong, kể từ khi ổ dịch được công bố vào giữa tháng 5. Dịch bệnh đã lan ra 53 khu vực y tế thuộc 5 tỉnh, gồm Ituri, Bắc Kivu, Nam Kivu, Haut-Uele và Tshopo. Tỉnh Ituri là tâm dịch khi chiếm tới 87% số ca, trong khi tỉnh lân cận Bắc Kivu chiếm 11%.

Ổ dịch này được mô tả là có tốc độ lây lan nhanh nhất từng được ghi nhận, và các chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể cao hơn nhiều so với thống kê chính thức. Tính đến nay, chỉ có ổ dịch Tây Phi giai đoạn 2014-2016 là lớn hơn, với hơn 28.000 ca mắc tại Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Công tác ứng phó đang gặp nhiều thách thức do xung đột quân sự kéo dài, việc phát hiện ca bệnh bị chậm trễ và thiếu vaccine, thuốc điều trị sẵn có. Virus Ebola lây qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh.

Khuyến nghị thử nghiệm vaccine Ervebo

Ngày 28/3, các chuyên gia vaccine của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị triển khai thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn đối với Ervebo, loại vaccine Ebola duy nhất được cấp phép, nhằm kiểm tra khả năng bảo vệ chéo chống lại chủng virus Bundibugyo đang lây lan tại CHDC Congo, vốn chưa có vaccine đặc hiệu.

Ervebo đã được chứng minh an toàn và hiệu quả đối với chủng Zaire phổ biến hơn. Các chuyên gia WHO cho biết dữ liệu ban đầu, đặc biệt từ các thử nghiệm trên động vật, cho thấy vaccine này cũng có thể mang lại một số khả năng bảo vệ chống lại chủng Bundibugyo hiếm gặp.

Trong các nghiên cứu, các chuyên gia nhận thấy 3/4 loài linh trưởng không phải người được tiêm Ervebo sống sót khi nhiễm chủng Bundibugyo, trong khi tỷ lệ sống ở nhóm đối chứng chỉ là 1/4. Một nghiên cứu chưa công bố trên chồn sương cũng cho thấy phiên bản Ervebo dùng trong nghiên cứu mang lại khả năng bảo vệ 100% trước Bundibugyo, trong khi tất cả động vật đối chứng chết trong vòng 10 ngày.

“Các thành viên khuyến nghị ưu tiên đưa Ervebo, vaccine Ebola duy nhất được cấp phép, vào thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên trong bối cảnh ổ dịch hiện tại”, tuyên bố của WHO nêu rõ.

Tuy nhiên, Nhóm Cố vấn Kỹ thuật về Ưu tiên Vaccine Ứng viên của WHO (TAG-CVP) cho rằng vaccine đặc hiệu cho chủng Bundibugyo vẫn là lựa chọn ưu tiên để đối phó với ổ dịch hiện nay. Nhóm này cũng cảnh báo không nên hành động hoặc tiến hành thử nghiệm ngay khi chưa có đủ các phát hiện cần thiết.

“Cần quản lý kỳ vọng về tác dụng bảo vệ tiềm tàng nếu sử dụng trong thử nghiệm tiêm chủng vòng tròn Giai đoạn III, vì hiệu quả đối với bệnh có triệu chứng và khả năng lây truyền có thể không cao, trong khi khả năng bảo vệ chống tử vong có thể đạt được”, báo cáo nêu.

Hiện có hai loại vaccine tiềm năng cho chủng Bundibugyo đang ở giai đoạn đầu thử nghiệm lâm sàng trên người, và một loại khác đang được nghiên cứu để đưa vào giai đoạn này.

Liên minh vaccine Gavi duy trì kho dự trữ 500.000 liều Ervebo và cho biết sẽ cung cấp liều từ kho này cho các thử nghiệm, trong đó một số liều đã có mặt tại CHDC Congo.

“Đây đã là ổ dịch Ebola lớn nhất trong lịch sử CHDC Congo và có thể trở thành ổ dịch lớn nhất từ trước đến nay”, Tổng giám đốc Gavi Sania Nishtar nói. “Trước gánh nặng khủng khiếp đè lên cộng đồng và nhân viên tuyến đầu, chúng tôi được khích lệ rằng vaccine Ervebo được phê duyệt có thể giúp giảm thiểu bệnh nặng và tử vong.”