Sáu tháng chiến tranh Mỹ - Israel đánh Iran: Những con số biết nói
Theo Al Jazeera
Đúng sáu tháng kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích nhằm vào Iran, xung đột đã khiến ít nhất 7.900 người thiệt mạng, đẩy eo biển Hormuz từ hàng trăm tàu qua lại mỗi ngày xuống còn trung bình 7 tàu, đồng thời đẩy giá dầu tăng 22% và làm kho dự trữ chiến lược của Mỹ chạm mức thấp nhất kể từ 1982. Chiến tranh tiêu tốn của Washington 37,5 tỷ USD. Bất chấp các nỗ lực trung gian, thế trận vẫn bế tắc và chưa bên nào giành được ưu thế quyết định.
Đúng sáu tháng trước, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích đầu tiên nhằm vào Iran, ám sát Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei tại Tehran và đánh trúng các cơ sở hạt nhân cũng như quân sự trên khắp đất nước. Những cuộc tấn công này đã châm ngòi cho một cuộc chiến tranh kéo dài, với việc Iran đáp trả bằng các đòn tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ và cơ sở hạ tầng tại các quốc gia vùng Vịnh, còn Hezbollah bắn rocket vào miền bắc Israel.
Cho đến nay, không bên nào giành được ưu thế quyết định. Iran sử dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz để gây sức ép lên Washington và thị trường năng lượng toàn cầu. Xung đột rơi vào thế bế tắc, và các cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng vẫn chưa thể phá vỡ thế giằng co này.
Ít nhất 7.900 người thiệt mạng
Theo số liệu chính thức mới nhất, ít nhất 4.350 người được xác nhận thiệt mạng tại Lebanon, 3.527 người tại Iran và 28 người tại các quốc gia vùng Vịnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28/2. Thêm 60 người Israel và 18 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Iran. Lầu Năm Góc cho biết 757 nhân viên Mỹ đã bị thương. Các số liệu được tổng hợp từ bộ y tế và cơ quan chính thức của các nước, có thể thay đổi khi tình hình diễn biến mới.
Hơn 5.500 cuộc tấn công
Theo dự án ACLED (Armed Conflict Location and Event Data), một tổ chức giám sát xung đột có trụ sở tại Mỹ, Mỹ và Israel đã thực hiện ít nhất 3.580 cuộc tấn công vào Iran kể từ ngày 28/2. Trong cùng thời gian, Iran tiến hành ít nhất 2.053 cuộc tấn công trên khắp vùng Vịnh và Trung Đông.
Hormuz: Từ 100 tàu mỗi ngày xuống còn bảy
Trước chiến tranh, ít nhất 100 tàu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, hơn một nửa là tàu chở dầu, chở hàng chục triệu thùng dầu cùng khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và hóa dầu khác. Con số này sụp đổ chỉ trong vài ngày sau khi chiến tranh nổ ra. Sau khi IRGC tuyên bố đóng cửa eo biển vào ngày 2/3, lưu lượng tàu trung bình giảm xuống còn 5 tàu/ngày và duy trì qua lệnh ngừng bắn tháng 4 và phong tỏa cảng Iran của Mỹ. Thỏa thuận tạm thời ngày 17/6 nâng mức trung bình lên 20 tàu/ngày, nhưng vẫn chỉ bằng 1/5 bình thường, trước khi Mỹ nối lại phong tỏa vào ngày 14/7 khiến lưu lượng lại tụt xuống 5 tàu/ngày. Trung bình sáu tháng qua, mỗi ngày chỉ có 7 tàu đi qua eo biển.
70 vụ tấn công tàu thuyền được xác nhận
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), đã có 70 vụ việc liên quan đến tàu thuyền tại eo biển Hormuz được xác nhận, khiến 19 thủy thủ thiệt mạng tính đến ngày 26/8.
Chiến tranh tiêu tốn của Mỹ 37,5 tỷ USD và còn tiếp tục tăng
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết chiến tranh đến nay đã tiêu tốn 37,5 tỷ USD, tăng từ khoảng 25 tỷ USD cuối tháng 4 và 30 tỷ USD vào tháng 7. Con số này bao gồm tiền lương, chi phí vận hành, bảo trì và dự kiến đến hết năm ngân sách ngày 30/9. Tuy nhiên, con số thực tế có thể cao hơn. Truyền thông Mỹ đưa tin ước tính nội bộ của Lầu Năm Góc là 80-100 tỷ USD, bao gồm sửa chữa các căn cứ bị hư hại, thay thế máy bay bị phá hủy và bổ sung kho vũ khí. Chính quyền chưa công bố bảng phân tích chi tiết.
Giá dầu tăng 22% so với trước chiến tranh
Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, dầu Brent tăng khoảng 22%, từ 72,48 USD/thùng lên 88,58 USD vào ngày 28/8. Giá đạt đỉnh 120,88 USD vào ngày 30/4, cao hơn 67% so với trước chiến tranh, sau sáu tháng giao dịch biến động mạnh.
Kho dự trữ dầu của Mỹ xuống mức thấp nhất kể từ 1982
Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược Mỹ đã giảm xuống 290 triệu thùng, bằng khoảng 41% công suất 714 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ tháng 11/1982. Các nước khác cũng giải phóng kho dự trữ. Mỹ cam kết đóng góp phần lớn nhất trong đợt giải phóng 400 triệu thùng phối hợp vào ngày 11/3 của 32 quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) – đợt giải phóng kho dự trữ khẩn cấp lớn nhất trong lịch sử.
Israel vẫn chiếm đóng một phần Lebanon
Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Lebanon và Israel có hiệu lực từ 17/4 và được gia hạn ngày 26/6, lực lượng Israel vẫn tiếp tục chiếm đóng các khu vực tại Lebanon và tiến hành các cuộc tấn công. Trước lệnh ngừng bắn, Israel chiếm gần 1/5 lãnh thổ Lebanon – khoảng 2.000 km2. Hiện vùng đệm chiếm khoảng 6% diện tích đất nước vẫn được duy trì. Giao tranh bùng phát trở lại từ 2/3, sau khi Hezbollah do Iran hậu thuẫn bắn rocket vào Israel ủng hộ Tehran, ba ngày sau khi chiến tranh Mỹ-Israel bắt đầu. Israel đáp trả bằng chiến dịch lớn tại Lebanon, khiến ít nhất 4.350 người thiệt mạng và 12.510 người bị thương, theo Bộ Y tế Lebanon.
Tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống 33%
Tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông. Cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos kết thúc ngày 24/8 cho thấy 33% người Mỹ tán thành cách ông điều hành Nhà Trắng, trong khi 65% không tán thành, tương đương mức thấp của tháng 12/2017 trong nhiệm kỳ đầu. Cuộc thăm dò cũng cho thấy 80% người Mỹ – gồm 87% cử tri Dân chủ và 71% cử tri Cộng hòa – nghĩ rằng sự tham gia của Mỹ vào Iran “sẽ kéo dài trong một thời gian dài”. Chỉ 16% kỳ vọng xung đột kết thúc trong vài tuần.