Sáu tháng chiến sự Iran qua 319 bài đăng của Trump
Mohammed Haddad
Phân tích của Al Jazeera cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng ít nhất 319 bài về Iran trên Truth Social kể từ khi chiến dịch không kích chung Mỹ-Israel bắt đầu hôm 28/2, trung bình cứ 14 giờ một bài. Các bài đăng này ghi lại toàn bộ diễn biến cuộc chiến từ lúc tuyên bố, tiến hành, tuyên bố chiến thắng, đàm phán đến khi tái khởi động.
Đúng sáu tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích chung nhằm vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có ít nhất 319 bài đăng nhắc đến Iran trên nền tảng Truth Social, trung bình cứ 14 giờ một bài. Con số này nằm trong tổng số khoảng 4.189 bài đăng của ông trên Truth Social từ ngày 28/2 đến 25/8, tức trung bình 24 bài mỗi ngày.
Theo phân tích của Al Jazeera, cứ 13 bài đăng thì có một bài nhắc đến Iran. Thời điểm ông Trump đăng về Iran nhiều nhất là buổi sáng tại Washington (từ 8h đến 11h, tương ứng 13h-16h giờ GMT), trùng với chiều tối tại Tehran.
Từ khóa “Iran” xuất hiện 510 lần, gấp hơn ba lần từ xuất hiện nhiều thứ hai. Đáng chú ý, hai từ được dùng nhiều tiếp theo không phải tên các nhà lãnh đạo Iran hay chương trình hạt nhân, mà là tên của chính ông Trump và nước Mỹ. Ông tự nhắc mình là “Tổng thống Donald J Trump” hoặc “Tổng thống DJT” 221 lần, nhiều hơn tổng số lần ông nhắc đến eo biển Hormuz, vũ khí hạt nhân và Israel cộng lại.
Giai đoạn trước chiến tranh: “HÃY ĐẠT THỎA THUẬN!”
Trong hai tháng trước ngày 28/2, Iran chỉ xuất hiện 17 lần trong các bài đăng của ông Trump, khoảng ba ngày một bài. Thông điệp kết hợp giữa đe dọa cứng rắn và ngoại giao kiểu giao dịch. Ông ca ngợi giới lãnh đạo Iran hủy hơn 800 vụ treo cổ theo lịch trình, bày tỏ ủng hộ người biểu tình chống chính quyền, đe dọa áp thuế 25% với các nước làm ăn với Iran và liên tục kêu gọi Tehran đàm phán với khẩu hiệu “HÃY ĐẠT THỎA THUẬN!”.
Ngày 28/1, ông Trump tuyên bố “một hạm đội lớn đang tiến về Iran”. Một tháng sau, các thông điệp leo thang đe dọa dùng vũ lực, nhắc đến “Chiến dịch Búa Nửa Đêm” (Operation Midnight Hammer) - chiến dịch quân sự Mỹ hồi tháng 6/2025 nhằm phá hủy nghiêm trọng các cơ sở làm giàu uranium của Iran trong cuộc chiến 12 ngày với Israel.
Ngày 28/2: “Chiến dịch tác chiến lớn”
Lúc 1h35 sáng giờ miền Đông nước Mỹ (6h35 GMT) ngày 28/2, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố bắt đầu Chiến dịch Epic Fury theo chỉ đạo của tổng thống. 55 phút sau, ông Trump đăng video dài tám phút lên Truth Social, cung cấp thông tin về “chiến dịch tác chiến lớn” của Mỹ tại Iran.
Tối cùng ngày, ông viết: “Khamenei, một trong những kẻ xấu xa nhất lịch sử, đã chết”, ám chỉ Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, người lãnh đạo đất nước từ năm 1989. Hai tuần tiếp theo, ông Trump đăng 40 bài, khẳng định đúng đắn khi phát động không kích và bác bỏ mọi giải pháp ngoài “ĐẦU HÀNG VÔ ĐIỀU KIỆN!”.
Eo biển Hormuz, vốn sẽ chi phối cuộc chiến trong năm tháng sau đó, không được nhắc đến cho đến ngày 10/3. Ngày 13/3, ông Trump tuyên bố CENTCOM đã “phá hủy hoàn toàn mọi mục tiêu quân sự tại hòn ngọc quý của Iran, đảo Kharg”, đồng thời nói ông chọn không phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ của đảo này “vì lý do tử tế”.
Ngày 14/3: “Chúng ta đã phá hủy 100% năng lực quân sự của Iran”
Hai tuần sau khi chiến tranh bắt đầu, ông Trump đăng: “Chúng ta đã phá hủy 100% năng lực quân sự của Iran”. Ông dành phần lớn thời gian còn lại của tháng 3 và tháng 4 để liệt kê các cuộc không kích nhằm vào đảo Kharg, cầu và nhà máy điện, đặt tối hậu thư 48 giờ và 10 ngày liên quan eo biển Hormuz, đồng thời nhắc đi nhắc lại rằng hải quân, không quân và giới lãnh đạo Iran đã “biến mất”.
Giữa các lời đe dọa, ông còn công kích NATO, Pháp, Anh, đảng Dân chủ - mà ông gọi là “Dumocrats” - và truyền thông “fake news”.
Ngày 7/4: “Cả một nền văn minh sẽ chết đêm nay”
Tối 7/4, ông Trump cảnh báo “một nền văn minh sẽ chết đêm nay” khi tuyên bố cuộc không kích “cuối cùng” vào Iran. Cuộc không kích không xảy ra. 10 giờ 26 phút sau, ông nói Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống chế Asim Munir đã đề nghị ông hoãn lại, và ông đồng ý ngừng bắn hai tuần với điều kiện Iran mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 12/4: “PHONG TỎA mọi tàu thuyền”
Sáng 12/4, ông Trump đăng bài viết đề cập phong tỏa hải quân là “quân bài tổng thống nắm giữ nếu Iran không chịu khuất phục”. Vài giờ sau, ông tuyên bố: “Hải quân Hoa Kỳ, lực lượng vĩ đại nhất thế giới, sẽ bắt đầu tiến trình PHONG TỎA mọi tàu thuyền cố vào hoặc rời eo biển Hormuz”. Việc phong tỏa, sau này được ông đặt biệt danh “BỨC TƯỜNG THÉP”, trở thành công cụ duy nhất ông không bao giờ nhượng bộ.
Ngày 20/4: “Israel chưa bao giờ thuyết phục tôi tham chiến với Iran”
Ông Trump đăng dòng này vào ngày 20/4. Tuy nhiên, dù hai nước cùng phát động chiến dịch, Israel gần như vắng bóng trong các bài đăng của ông, chỉ xuất hiện 32 lần, tức chưa đến một phần mười tổng số bài. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ được nhắc tên hai lần.
Ngày hôm sau, Pakistan đề nghị ông gia hạn lệnh ngừng bắn. Ông đồng ý nhưng vẫn duy trì phong tỏa. Ông nhiều lần nhắc lại rằng Iran đang mất 500 triệu USD mỗi ngày vì phong tỏa.
Khoảng 4h sáng ngày 29/4, ông đăng rằng “Iran vừa thông báo rằng họ đang trong ‘Tình trạng Sụp đổ’” và muốn mở lại eo biển. Sau đó, ông đăng một bức ảnh do AI tạo ra mô tả ông cầm súng trường kiểu tấn công.
Ngày 3/5: “Chiến dịch Tự do sẽ bắt đầu sáng thứ Hai”
Ngày 3/5, ông Trump công bố Chiến dịch Tự do, một chiến dịch của Hải quân Mỹ hộ tống tàu của các nước không liên quan rời khỏi eo biển. Ba ngày sau, ông tạm dừng chiến dịch “theo yêu cầu của Pakistan và các nước khác”.
Từ tháng 5 đến tháng 6, chiến tranh trở thành một cuộc đàm phán diễn ra công khai. Ngày 18/5, ông nói đã hủy một cuộc tấn công theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo vùng Vịnh. Năm ngày sau, ông đăng từ Phòng Bầu dục sau cuộc gọi với các nhà lãnh đạo này cùng quan chức Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, đàm phán một Biên bản ghi nhớ về hòa bình. Israel không tham gia cuộc gọi, ông nói đã trao đổi riêng với Netanyahu.
Bốn tuần tiếp theo, chiến tranh được tiến hành qua phong tỏa thay vì không kích. Ngày 29/5, ông đưa ra các điều kiện của mình và mô tả Iran là một “QUỐC GIA THẤT BẠI” không thể trả lương cho quân đội. Ngày 11/6, ông hứa sẽ tấn công Iran “RẤT MẠNH ĐÊM NAY”, rồi hủy bỏ vài giờ sau đó.
Ngày 14/6: “Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất”
Ngày 14/6, ông Trump tuyên bố thỏa thuận hoàn tất và kêu gọi tàu thuyền thế giới nổ máy. Cùng ngày, ông chỉ trích cuộc không kích của Israel vào Beirut, nói rằng “lẽ ra không nên xảy ra”.
Thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ. Ngày 26/6, giữa hai bài đăng về tỷ lệ tín nhiệm tốt của mình, ông nói Iran đã bắn ít nhất bốn máy bay không người lái vào tàu ở eo biển, một quả trúng boong tàu chở hàng. Hai ngày sau, máy bay Mỹ tấn công kho tên lửa và radar bờ biển Iran vì “vi phạm Thỏa thuận Ngừng bắn, LẦN NỮA!”. Ông kết bài bằng cảnh báo: “Có thể đến lúc chúng ta không thể tiếp tục kiên nhẫn và sẽ buộc phải hoàn thành công việc bằng quân sự. Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại!”.
Ngày 8/7, ông đăng ảnh một vụ hỏa hoạn tại Chabahar, đông nam Iran, được chia sẻ lại từ một tài khoản tình báo nguồn mở thân Israel, kèm chú thích đây là “sự trả đũa cho vụ đánh bom tàu của Iran hôm qua”.
Ngày 10/7: “Lệnh ngừng bắn đã KẾT THÚC!”
Ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn “ĐÃ KẾT THÚC” vào ngày 10/7. Ba ngày sau, phong tỏa được tái lập, ông viết “chúng tôi đang tái áp đặt LỆNH PHONG TỎA IRAN”. Ngày 22/7, ông đặt ra quy tắc: cứ mỗi lần Iran bắn vào tàu ở eo biển, Mỹ sẽ phá hủy “MỘT CÂY CẦU HOẶC NHÀ MÁY ĐIỆN”. Ngày 2/8, ông hủy một cuộc tấn công theo kế hoạch khác, lần này theo yêu cầu của Iran và các nước trong khu vực không được nêu tên.
Ngày 10/8: “Donald Trump đã thắng cuộc chiến Iran”
Ngày 10/8, ông Trump đăng link một bài báo có tiêu đề “Donald Trump đã thắng cuộc chiến Iran”. Đến tháng 8, cuộc chiến chuyển sang kinh tế. Biên bản ghi nhớ 60 ngày hết hạn mà không có văn bản thay thế. Ông nói sẽ tuyên bố eo biển là “lãnh thổ” của Mỹ và ngày 19/8 công bố “CHIẾN DỊCH KINH TẾ HỦY DIỆT NHẤT TỪNG ĐƯỢC TIẾN HÀNH CHỐNG LẠI BẤT KỲ QUỐC GIA NÀO”, đe dọa bất kỳ nước nào tiếp tay tài chính cho Iran.
Như vậy, qua 32.478 từ trong sáu tháng, cuộc chiến với Iran đến với công chúng từng bài đăng một, bằng chính lời lẽ của tổng thống Mỹ.