Sáu tháng sau khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát, tình hình không rơi vào vũng lầy như các nhà phê bình chính quyền Tổng thống Donald Trump từng lo ngại. Thay vào đó, ông Trump đã vạch ra một chiến lược kiên nhẫn hơn, đang từng bước tiến tới các mục tiêu đề ra.
Chiến thắng nhanh chóng mà một số người hình dung ban đầu bằng cách phá hủy sức mạnh quân sự của chế độ Iran đã nhường chỗ cho việc thắt chặt vòng vây kinh tế một cách chậm rãi và đều đặn, nhằm tước đi nguồn oxy kinh tế mà Tehran cần để tồn tại. Dù cuộc xung đột còn lâu mới kết thúc, các dấu hiệu cho thấy trọng tâm mới này đang phát huy hiệu quả.
Đáng chú ý nhất là ảnh hưởng của Iran đối với eo biển Hormuz đang suy yếu rõ rệt. Dữ liệu từ hãng phân tích Kpler cho thấy tuyến đường phía bắc mà Iran tuyên bố kiểm soát chỉ chiếm một phần nhỏ lưu lượng tàu chở dầu, trong khi hơn 80% số chuyến đi qua được phân loại là không rõ danh tính, một số tàu sử dụng tuyến đường thay thế, bao gồm hành lang phía nam Oman do Mỹ hậu thuẫn. Xuất khẩu dầu của Iran qua eo biển này cũng sụp đổ do phong tỏa hải quân của Mỹ.
Về chương trình hạt nhân, các cuộc không kích hồi tháng 6/2025 vào Natanz, Fordow và Isfahan đã gây thiệt hại thực sự khi phá hủy năng lực chuyển đổi uranium làm giàu thành kim loại phục vụ chế tạo vũ khí của Iran, đồng thời làm suy giảm đáng kể cơ sở sản xuất máy ly tâm. Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục xây dựng và gia cố tại Pickaxe Mountain, một khu phức hợp nằm sâu dưới lòng đất mà các nhà phân tích cho rằng có thể được sử dụng để tái thiết các bộ phận của chương trình làm giàu uranium.
Việc sụp đổ của Bản ghi nhớ tháng 6 đang bị phe đối lập coi là thừa nhận thất bại của Washington. Nhưng với chính quyền Trump, việc Iran tiếp tục hoạt động tại Pickaxe Mountain cùng các cuộc tấn công vào tàu thuyền xác nhận rằng Tehran không tôn trọng thỏa thuận.
Chiến dịch gây sức ép cũng gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Iran: nghèo đói gia tăng mạnh, đồng tiền gần như mất giá trị, sản lượng khí đốt tự nhiên sụt giảm nghiêm trọng do các cuộc không kích, và thương mại với Trung Quốc - khách hàng lớn nhất còn lại - suy giảm mạnh. Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đe dọa sẽ sử dụng vũ khí "hoàn toàn khác biệt" nếu giao tranh nối lại.
Việc Tổng thống Trump gần đây chủ động lùi bước khỏi các cuộc không kích tiếp theo để ưu tiên bóp nghẹt kinh tế bền vững được xem là sự kiên nhẫn chiến lược. Hai nỗ lực đàm phán trước đó vào tháng 4 và tháng 6 đều thất bại vì Iran không thiện chí. Giới phân tích cho rằng nỗ lực đàm phán mới, được hậu thuẫn bởi phong tỏa hải quân eo biển Hormuz, chiến dịch trừng phạt mở rộng và đe dọa tấn công Pickaxe Mountain, sẽ giúp Washington có lợi thế mạnh hơn so với hai lần trước.
Sáu tháng sau cuộc xung đột, Mỹ chưa giành chiến thắng, nhưng đã biến chiến thắng từ hy vọng xa vời thành khả năng hiện thực sau nhiều thập kỷ thất bại của các chính quyền Mỹ trước đây vì quá vội vàng thỏa hiệp với một chế độ không có ý định tôn trọng các cam kết.
