Sáu nước phương Tây áp trừng phạt phối hợp nhắm vào bạo lực định cư Israel tại Bờ Tây

Ngày 14/7, sáu quốc gia gồm Anh, Australia, Canada, Pháp, New Zealand và Na Uy đã phối hợp áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào các mạng lưới có liên quan đến việc tài trợ, hỗ trợ và thực hiện các hành vi bạo lực của người định cư Do Thái chống lại người Palestine tại khu Bờ Tây bị Israel chiếm đóng.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh việc mở rộng các khu định cư trái phép và bạo lực của người định cư tại Bờ Tây gia tăng lên mức kỷ lục, theo nhiều tuyên bố từ các nước trên.

Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Noel Barrot cho biết trên mạng xã hội: “Cùng với các đối tác Anh, Canada, Australia, New Zealand và Na Uy, hôm nay chúng tôi áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào những người chịu trách nhiệm cho việc gia tăng hoạt động xâm chiếm thuộc địa và bạo lực tại Bờ Tây.”

Ông Barrot cũng tiết lộ Pháp đã cấm Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich, ba thủ lĩnh các nhóm định cư và 21 người định cư khác nhập cảnh vào nước này vì liên quan đến bạo lực tại Bờ Tây.

Sau khi công bố các lệnh trừng phạt, sáu nước cảnh báo họ sẵn sàng thực hiện các biện pháp xa hơn nếu chính phủ Israel không giải quyết thỏa đáng tình hình trên thực địa.

Phản ứng của Israel

Bộ Ngoại giao Israel ngay lập tức lên án các biện pháp trừng phạt. Người phát ngôn Oren Marmorstein tuyên bố: “Israel kiên quyết bác bỏ các biện pháp đáng hổ thẹn do chính phủ nước ngoài áp đặt lên công dân, thực thể và một bộ trưởng Israel.”

Ông Marmorstein cho rằng “bản chất thực sự của các bước này là nỗ lực áp đặt một quan điểm chính trị về quyền của người Do Thái được định cư tại Vùng đất Israel và về cuộc xung đột Israel-Palestine – được ngụy trang thành các biện pháp chống bạo lực.”

Trong khi đó, chính phủ Anh kêu gọi các doanh nghiệp và công dân nước này tránh thực hiện các hoạt động tài chính tại các khu định cư Israel ở Bờ Tây vốn bị coi là bất hợp pháp theo luật pháp quốc tế.

Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper phát biểu trước Quốc hội: “Tôi đã tăng cường hướng dẫn rủi ro kinh doanh để nói rõ ràng và không thể nhầm lẫn: nếu bạn là công dân hoặc doanh nghiệp Anh, bạn không nên tiến hành bất kỳ hoạt động kinh tế và tài chính nào tại các khu định cư Israel bất hợp pháp.”

Bà Cooper nói thêm: “Chúng tôi tin rằng các nhóm định cư bạo lực không nên hưởng lợi từ vùng đất họ đã chiếm đoạt từ người Palestine.” Bà cũng chỉ trích chính phủ Israel “đã lên án một số bạo lực của người định cư, nhưng điều đó nghe rỗng tuếch khi hầu như không có trách nhiệm giải trình.”

Chính phủ Anh nhắc lại lời kêu gọi Israel chấm dứt mở rộng khu định cư, trấn áp bạo lực định cư, truy tố những người chịu trách nhiệm và dỡ bỏ các hạn chế đang ảnh hưởng đến nền kinh tế Palestine.

‘Một bước đi, nhưng chưa đủ’

Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) đánh giá các biện pháp trừng phạt này là “một bước đi, nhưng chưa đủ.”

Kristyan Benedict, quản lý phản ứng khủng hoảng của Amnesty International tại Anh, nhấn mạnh: “Nếu các bộ trưởng thực sự nghiêm túc trong việc trừng phạt những kẻ ‘ủng hộ và bảo trợ bạo lực chống lại cộng đồng Palestine tại Bờ Tây’, họ phải hành động dựa trên thực tế rằng các khu định cư và bạo lực định cư là chính sách nhà nước – do chính quyền chỉ đạo và tài trợ từ cấp cao nhất.”

Ông Benedict cho rằng việc nhắm vào các mạng lưới tài trợ định cư trong khi các bộ trưởng điều hành chiến dịch này không phải đối mặt với hậu quả là “không có trách nhiệm giải trình thực sự – nó để lại những kẻ chủ mưu không bị đụng đến.” Ông kêu gọi Anh trừng phạt Thủ tướng Benjamin Netanyahu, các bộ trưởng Orit Strock, Israel Katz, và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Yoav Gallant, đồng thời cấm “mọi giao thương với các khu định cư và ngừng quan hệ hợp tác, đầu tư cho phép chiếm đóng và phân biệt chủng tộc.”

Israel bác bỏ cáo buộc rằng quân đội nước này bảo vệ người định cư trong các cuộc tấn công nhằm vào người Palestine tại Bờ Tây, cho rằng đó là các sự cố cá biệt vi phạm quy tắc quân đội và đang được điều tra. Tuy nhiên, một cuộc điều tra của Liên Hợp Quốc kết luận rằng chính quyền Israel có liên quan trực tiếp đến các cuộc tấn công của người định cư đã khiến người Palestine thiệt mạng, bị thương và phải di dời, trong khi lực lượng Israel cung cấp sự bảo vệ cho người định cư.

Dưới thời Thủ tướng Lao động Keir Starmer, Anh đã tạm dừng đàm phán thương mại tự do với Israel và đình chỉ một số giấy phép xuất khẩu vũ khí. Giống như Pháp, Anh cũng đã áp đặt trừng phạt đối với các bộ trưởng cực hữu trong nội các Israel là Itamar Ben-Gvir và Bezalel Smotrich.

Năm ngoái, Anh cùng với các đồng minh, bao gồm Pháp và Canada, đã công nhận nhà nước Palestine.