Sáu con của cựu vô địch cờ vua Syria bị kết luận đã chết

Syria’s National Commission for Missing Persons (NCMP) ngày thứ Bảy thông báo đã xác nhận sáu đứa con của bác sĩ nha khoa kiêm cựu vô địch cờ vua Rania al-Abbasi, mất tích cùng cha mẹ hơn một thập kỷ trước dưới thời cựu Tổng thống Bashar al-Assad, hiện được kết luận là đã chết.

“Chúng tôi đã thu được những kết quả đáng tin cậy và nhất quán, cho phép kết luận với mức độ chắc chắn chuyên môn cao rằng các con của bác sĩ Rania al-Abbasi đã qua đời,” NCMP tuyên bố hôm thứ Bảy.

Số phận bí ẩn của những đứa trẻ trong nhiều năm qua đã trở thành biểu tượng cho cảnh ngộ của nhiều trẻ em mất tích khác trong số những người bị giam giữ và cưỡng bức mất tích dưới thời cầm quyền của al-Assad, kết thúc khi ông bị lật đổ vào năm 2024.

Theo các tổ chức nhân quyền, al-Abbasi mất tích cùng chồng, Abdul Rahman Yasin, và sáu đứa con, tuổi từ 3 đến 15, vào tháng 3/2013 sau khi lực lượng chính phủ đột kích nhà họ ở Damascus.

Ủy ban được thành lập bởi chính quyền mới của Syria vào tháng 5/2025 để điều tra các vụ mất tích và cưỡng bức mất tích, cho biết các phát hiện “dựa trên nhiều quy trình xác minh và phân tích” được thực hiện phối hợp với các cơ quan chức năng quốc gia. “Nỗ lực tìm kiếm hài cốt … vẫn đang tiếp tục,” ủy ban cho biết thêm.

Hassan al-Abbasi, anh trai của Rania, đã xác nhận cái chết của các cháu trong một video đăng trên Facebook. Anh nói gia đình đã xem được các đoạn ghi hình liên quan đến nghi phạm chính trong vụ thảm sát năm 2013 tại một quận ở Damascus, trong đó có một đoạn cho thấy người này buộc tội những đứa trẻ trong căn phòng tối là “những nhà tài trợ chính cho khủng bố”.

“Hóa ra đó là các con của chúng tôi,” Hassan al-Abbasi nói. “Cuối cùng chúng tôi đã thấy chúng … nhưng chúng đã hy sinh.”

Số phận của Rania và chồng vẫn chưa được biết chính thức sau khi mọi liên lạc với họ bị mất kể từ khi họ bị bắt với các cáo buộc liên quan đến chống đối chính phủ Assad. Các nhóm nhân quyền và báo chí cho rằng họ có thể đã chết, dù thi thể không bao giờ được tìm thấy.

Vấn đề người mất tích vẫn là một trong những vấn đề cấp bách nhất ở Syria. Con số này bao gồm các tù nhân biến mất trong nhà tù của chính phủ cũng như những người mất tích trong giao tranh, tại các trạm kiểm soát hoặc khi chạy trốn khỏi nhà trong suốt nhiều năm nội chiến. Hàng chục nghìn người đã bị giam giữ hoặc mất tích trong cuộc chiến bùng phát năm 2011 sau cuộc đàn áp tàn bạo các cuộc biểu tình chống chính phủ của al-Assad. NCMP năm ngoái cho biết số người mất tích trong nhiều thập kỷ cai trị của gia đình al-Assad có thể vượt quá 300.000.

Trong một diễn biến riêng cùng ngày thứ Bảy, Bộ Nội vụ Syria cho biết cuộc điều tra về vụ mất tích của các con al-Abbasi đã phát hiện bằng chứng liên quan Amjad Youssef – một nhân vật khét tiếng dưới thời al-Assad và là thủ phạm vụ thảm sát Tadamon năm 2013 – đến vụ giết hại các đứa trẻ. Trong một tuyên bố, bộ này cho biết việc thẩm vấn các tù nhân, cùng với video và thông tin do NCMP chia sẻ, đã giúp củng cố vụ án. Youssef bị bắt vào tháng 4, khiến nhiều người Syria yêu cầu “trừng phạt công bằng” cho người đàn ông mà họ cho là đã thực hiện vụ thảm sát một cách lạnh lùng.

Vụ Tadamon thu hút sự chú ý của quốc tế sau khi cảnh quay ghi lại vụ giết người được công bố. Năm 2022, báo The Guardian của Anh đã đăng tải đoạn phim được cho là do một người lính nghĩa vụ trong lực lượng dân quân ủng hộ chính phủ làm rò rỉ, cho thấy các thành viên của Chi nhánh 227 Tình báo Quân sự thời Assad giết ít nhất 41 người và thiêu xác. Đoạn video cho thấy một sĩ quan tình báo, được xác định là Youssef, bắn các tù nhân bị bịt mắt và trói.