Quân đội Sudan giành thế chủ động tại Darfur, đẩy lùi nhiều đợt tấn công của RSF
Mohamed Zakaria Khamis
Quân đội Sudan cùng các lực lượng đồng minh đã đẩy lùi nhiều đợt tấn công của lực lượng bán quân sự Hỗ trợ nhanh (RSF) tại khu vực Bir Saliba, Tây Darfur, qua đó giành lại thế chủ động chiến trường và siết chặt vòng vây thành trì cuối cùng của RSF. Giới chức địa phương xác nhận một chỉ huy cấp cao của RSF đã thiệt mạng, trong khi RSF được cho là đang chuyển sang dùng drone để bù đắp tổn thất. Chiến sự leo thang khiến hàng nghìn người tiếp tục phải rời bỏ nhà cửa.
Ngày 16/8, các nguồn tin quân sự và chính quyền địa phương cho biết quân đội Sudan cùng lực lượng liên minh đã đẩy lùi hai đợt tấn công liên tiếp của lực lượng bán quân sự Hỗ trợ nhanh (RSF) tại khu vực Bir Saliba, cách thành phố el-Geneina, thủ phủ bang Tây Darfur, khoảng 30 km về phía bắc. Đây được coi là thành trì quan trọng cuối cùng của RSF tại khu vực miền Tây Sudan.
Phát biểu với Hãng tin Al Jazeera, Thống đốc bang Tây Darfur, tướng Bahr al-Din Adam Karama, nhấn mạnh Bir Saliba có ý nghĩa chiến lược đặc biệt khi sở hữu mạng lưới đường bộ kết nối thủ phủ với các khu vực phía tây bắc, đặc biệt là Jebel Moon và Kulbus.
Thống đốc khu vực Darfur, Minni Arko Minnawi, xác nhận thiếu tướng Mahdi Adam, biệt danh "Jebel Moon", một trong những chỉ huy thực địa nổi bật nhất của RSF, đã thiệt mạng trong các cuộc giao tranh gần đây. RSF chưa chính thức xác nhận thông tin này, nhưng nếu đúng, đây sẽ là tổn thất lớn và tạo ra khoảng trống quyền chỉ huy trên mặt trận phía tây đối với lực lượng bán quân sự này.
Ông Minnawi cũng cho biết, Lực lượng chung của các phong trào đấu tranh vũ trang, một liên minh gồm các nhóm nổi dậy Darfur từng ký Hiệp định hòa bình Juba 2020 và hiện chiến đấu cùng quân đội Sudan, đã chặn đứng nỗ lực bao vây Bir Saliba của RSF. Một mũi tiến công của RSF từ phía bắc Kulbus trong khi một mũi khác di chuyển từ hướng Sileia thuộc khu vực Jebel Moon trước khi mở cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào lực lượng này.
"Họ đặt cược vào yếu tố bất ngờ để xuyên thủng tuyến phòng thủ của Lực lượng chung, nhưng họ đã nhận thêm một bài học," ông Minnawi nói.
Những lợi thế trên chiến trường
Thiếu tá Mutawakkil Ali Wakil Abu-Ja, phát ngôn viên Lực lượng chung, cho biết quân đội Sudan đã phá hủy hơn 38 xe chiến đấu và thu giữ 27 xe khác trong chiến dịch. Chỉ huy RSF tại khu vực này cũng bị tiêu diệt, các tay súng bỏ chạy khỏi chiến trường, bỏ lại đồng đội đã thiệt mạng.
Ông Abu-Ja nói thêm, nỗ lực đang được thực hiện nhằm kiểm soát khu vực phía tây và gia tăng sức ép lên RSF trước những gì ông mô tả là trận chiến quyết định để giành lại el-Geneina.
Thiếu tướng Othman Siraj cho biết các cuộc không kích nhằm vào các đoàn xe di chuyển gần biên giới với Chad đã cô lập thêm RSF và cắt đứt một tuyến tiếp tế quan trọng của lực lượng này. Áp lực của quân đội trên nhiều mặt trận đang ngăn RSF tập hợp lại, mở đường cho trận chiến cuối cùng mà ông tin là sẽ diễn ra tại el-Geneina.
Fadel Kaya, một lãnh đạo kiêm cố vấn của Phong trào Giải phóng Sudan/Quân đội – Hội đồng chuyển tiếp (SLM/TC), một phe nổi dậy Darfur ly khai từ phong trào ban đầu và ký Hiệp định Juba 2020, nói với Al Jazeera rằng chiến thắng của Lực lượng chung ở Tây Darfur cho thấy RSF đã chuyển từ mục tiêu giành lãnh thổ sang rút lui khỏi các vị trí then chốt.
Chiến tranh bằng máy bay không người lái
Trong diễn biến liên quan, lực lượng RSF tại bang Bắc Kordofan, miền trung Sudan, đã chuyển sang sử dụng máy bay không người lái (drone) để bù đắp cho việc mất tuyến đường chiến lược nối Omdurman với el-Obeid. Tuyến đường này từng là trục tiếp tế chính của RSF trước khi quân đội giành lại quyền kiểm soát vào ngày 27/7.
Amin Ishaq Zakaria, phát ngôn viên SLM/TC, nhận định việc RSF tăng cường dùng drone phản ánh "tình thế khó khăn trên thực địa và mất khả năng đối đầu trực diện sau khi mất các vị trí quan trọng". Quân đội Sudan cũng đã thu giữ một số máy bay không người lái tấn công dọc trục Jabra al-Sheikh trong chiến dịch phản công.
Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) báo cáo hôm 16/8 rằng các cuộc giao tranh leo thang gần đây đã khiến hơn 6.650 người từ 11 ngôi làng tại khu vực Sirba phải rời bỏ nhà cửa. Theo ước tính của Liên hợp quốc, hơn 13 triệu người đã phải di dời kể từ khi chiến tranh giữa quân đội và RSF nổ ra vào tháng 4/2023.
RSF và các đồng minh cũng đã thành lập một chính quyền đối lập, được gọi là chính phủ Tasis, nhằm chống lại chính phủ Sudan đặt trụ sở tại Port Sudan. Al Jazeera đã liên hệ với RSF và chính phủ Tasis về các diễn biến tại khu vực Bir Saliba nhưng chưa nhận được phản hồi khi bài viết được công bố.
