Quán cà phê sang trọng ở Gaza: Mặt tối của sự xa xỉ giữa đống đổ nát

Mạng xã hội tràn ngập hình ảnh những quán cà phê và nhà hàng sang trọng ở Gaza. Các tài khoản ủng hộ Israel thường dùng những bức ảnh này để khẳng định cuộc sống đã trở lại bình thường, người dân không đau khổ và không có nạn diệt chủng.

Những quán cà phê và nhà hàng đó có thật. Tôi đã tận mắt chứng kiến.

Cuối tháng 3, tôi thực hiện chuyến thăm đầu tiên tới thành phố Gaza kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Tôi bị sốc trước sự tàn phá: đống đổ nát ở mọi góc phố, không thể nhận ra đường sá, như đang đi trong mê cung. Nhưng rồi tôi đến một khu vực còn sốc hơn: đầy những quán cà phê mới chưa từng có trước chiến tranh.

Đây không phải nơi tạm bợ như người ta tưởng. Chúng được xây bằng vật liệu đắt tiền, sơn cẩn thận, trang bị bàn ghế sofa, mặt kính và đèn sáng lấp lánh. Sự xa hoa ấy lạc lõng giữa những tòa nhà đổ nát, tạo cảm giác siêu thực.

Chiến tranh khiến một số người ở Gaza trở nên giàu có, đặc biệt là những kẻ tham gia buôn lậu, cướp bóc và tích trữ trong thời kỳ khan hiếm. Sự giàu có này giờ hiện ra dưới nhiều hình thức, bao gồm cả những quán cà phê và nhà hàng xa xỉ.

Trong khi đó, đại đa số dân Gaza rơi vào cảnh nghèo đói cùng cực. Trước chiến tranh, người bình thường có thể vào quán cà phê uống nước. Giờ đây, hầu hết không dám nhìn vào những nơi này, chứ đừng nói đến vào và gọi món. Họ sống trong lều, không điện, không nước sạch, mất sinh kế, chỉ sống nhờ viện trợ ít ỏi Israel cho phép.

Gia đình tôi cũng vậy. Chúng tôi sống trong lều gần đống đổ nát của ngôi nhà ở trại Nuseirat, mất hết sinh kế. Cuộc sống thoải mái xưa kia chỉ còn là ký ức.

Những cơ sở đắt tiền phản ánh trật tự xã hội bất công đã hình thành ở Gaza: lớp người giàu lên nhờ chiến tranh, còn đại đa số chìm trong khốn khó, không được giáo dục, y tế và cả thức ăn. Diệt chủng không chỉ giết chóc, phá hủy nhà cửa, trường học; nó xóa bỏ triển vọng sống bình thường của hầu hết người dân Gaza.

Tôi không thể vào quán cà phê sang trọng, nên đi tiếp tới một nhà hàng khiêm tốn hơn, nơi tôi từng lui tới với bạn bè trước chiến tranh. Bước vào, tôi như trở về thời trước chiến tranh: cùng ghế bàn, cùng mùi hương quen thuộc. Tôi ngồi lại, nhớ về những buổi chiều sau giờ học đại học. Tôi gọi món như xưa: bánh mì gà, soda và salad nhỏ. Hóa đơn 60 shekel (20 USD) – gấp ba lần trước chiến tranh, khi gia đình tôi còn có thu nhập bình thường.

Tiền nhà hàng cộng với tiền xe (15 shekel một chiều) đã tốn một gia tài với tôi. Tôi cảm thấy có lỗi vì tiêu số tiền đó chỉ để tận hưởng chút bình thường.

Những người may mắn có tiền vào quán cà phê có thể có những giây phút thoát khỏi thực tế kinh hoàng, nhưng nó chỉ là tạm thời, thường đi kèm lo lắng khi phải trở ra đường phố đổ nát, cảnh tượng tan hoang và chấn thương.

Ngồi ở quán Al-Taboon, tôi nghĩ về những người bạn từng cùng nhau: Rama đã hy sinh, Ranan trốn sang Bỉ. Tôi ngồi một mình, giữa màu xám của đống đổ nát và ánh đèn từ máy phát điện của các quán cà phê. Diệt chủng đã tàn phá tất cả – kể cả những kẻ hưởng lợi từ nó. Không bao giờ có thể xóa bỏ thực tế đó.