Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã từ chối bày tỏ ủng hộ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước thềm cuộc bầu cử dự kiến diễn ra ngày 27/10, với lý do muốn đứng ngoài cuộc và tập trung vào bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Mark Halperin hôm thứ Hai, ông Vance cho biết: “Tôi không phản đối việc ủng hộ ông ấy. Tôi cũng không ủng hộ ông ấy. Tôi không tham gia vào bầu cử Israel”. Ông nói thêm: “Tôi ủng hộ các ứng cử viên Mỹ và đó là nơi tôi tập trung – bầu cử giữa nhiệm kỳ”.
Bình luận của Phó Tổng thống Mỹ được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump công khai ủng hộ Thủ tướng Netanyahu. Trong hai nhiệm kỳ của mình, ông Trump đã xây dựng quan hệ gần gũi với ông Netanyahu và chính phủ cánh hữu của Israel.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã chuyển đại sứ quán Mỹ đến Tây Jerusalem, công nhận việc Israel sáp nhập Cao nguyên Golan, rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 và thúc đẩy một loạt thỏa thuận bình thường hóa quan hệ với các nước Arab, gạt vấn đề Israel – Palestine ra bên lề. Kể từ khi trở lại nắm quyền vào tháng 1/2025, chính quyền Trump tiếp tục bán vũ khí cho Israel, tham gia xung đột với Iran và gia tăng áp lực đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC).
Về phần mình, ông Vance – được xem là ứng cử viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028 – đã trở thành biểu tượng cho sự bất mãn ngày càng tăng trong đảng Cộng hòa đối với việc Washington ủng hộ Israel vô điều kiện. Cảm giác này càng sâu sắc hơn sau tác động của cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran, vốn làm tăng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ.
Mặc dù Phó Tổng thống cho rằng Mỹ nên tiếp tục ủng hộ Israel, ông vẫn vấp phải sự hoài nghi từ các đảng viên Cộng hòa gốc Do Thái về cam kết của ông với liên minh này. Hồi tháng 6, trong bối cảnh Israel phản đối kế hoạch ngừng bắn với Iran, ông Vance đã nói với Israel rằng: “Các bạn không thể chỉ giết chóc để thoát khỏi mọi vấn đề an ninh quốc gia”. Ông cũng cảnh báo nội các của ông Netanyahu không nên xa lánh ông Trump, gọi Tổng thống Mỹ là “đồng minh mạnh mẽ duy nhất” mà Israel còn lại.
Hiện chưa rõ liệu sự ủng hộ của ông Trump có giúp đảng Likud của ông Netanyahu trước thềm bỏ phiếu hay không, khi một số cuộc thăm dò dư luận cho thấy sự e ngại đối với Tổng thống Mỹ vì những nỗ lực được cho là nhằm kiềm chế các hoạt động của Israel ở Lebanon và phản đối leo thang thêm với Iran.
Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Yashar đang dẫn trước Likud trước cuộc bỏ phiếu ngày 27/10. Lãnh đạo đảng này, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Gadi Eisenkot, tuyên bố sẽ tìm cách xây dựng một khối đối lập để thành lập chính phủ.
