Phiến quân Tuareg phóng thích khoảng 60 binh sĩ Mali để đổi lấy thủ lĩnh

Các nguồn tin an ninh cho biết phiến quân Tuareg đã phóng thích khoảng 60 binh sĩ Mali để đổi lấy một thủ lĩnh của họ, Inkinane Ag Attaher, một cựu sĩ quan quân đội Mali đào tẩu sang hàng ngũ phiến quân.

Ag Attaher từng là nhân vật nổi bật trong Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) do người Tuareg lãnh đạo khi bị lực lượng an ninh Nigeria bắt giữ gần biên giới Niger-Nigeria vào năm 2025. Ông bị cáo buộc chỉ đạo các hoạt động huấn luyện drone, điều phối các vụ tấn công chết người tại Mali và đóng vai trò liên lạc quốc tế.

Một nguồn tin an ninh Mali cho hãng tin AFP biết: “Khoảng 60 binh sĩ đã được vận chuyển đến Niger hôm thứ Năm (giờ địa phương) để đổi lấy Inkinane Ag Attaher và những cá nhân bị cáo buộc có liên hệ với JNIM (Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin), một nhóm liên kết với al-Qaeda.”

Một nguồn tin an ninh thứ hai xác nhận thỏa thuận được chính phủ Niger giám sát trực tiếp.

Mohamed El Maouloud Ramadane, phát ngôn viên của FLA, hoan nghênh việc trả tự do cho Ag Attaher trong một bài đăng trên Facebook, gửi tới ông “lời chúc can đảm, sức mạnh và sự thanh thản để tiếp tục cuộc đấu tranh”.

Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi các vụ phóng thích con tin bị bắt giữ ở miền bắc Mali bởi các tay súng liên kết với al-Qaeda và phiến quân Tuareg, bao gồm cả lính đánh thuê Nga. Phiến quân Tuareg cũng cho biết một số thành viên của họ bị giam giữ trong các nhà tù Mali cũng đã được trả tự do.

Các nguồn tin tại Mali nói với Al Jazeera rằng Algeria đang hỗ trợ làm trung gian hòa giải cho việc phóng thích các binh sĩ nước này. Hôm thứ Hai, Thủ tướng Mali, Tướng Abdoulaye Maiga, đã tới Algiers nhằm tái lập các cuộc đối thoại cấp cao với chính phủ Algeria sau căng thẳng do bất đồng về an ninh khu vực.

Chính quyền Bamako công khai tuyên bố không đàm phán với các nhóm mà họ gọi là khủng bố, nhưng các vụ phóng thích con tin cho thấy các kênh liên lạc vẫn được duy trì trong khi giao tranh tiếp diễn.

JNIM và FLA từng nhận trách nhiệm cho một loạt vụ tấn công ngày 25/4 nhằm vào sân bay Bamako và nhiều địa điểm khác. Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara thiệt mạng trong một vụ đánh bom tại nơi ở của ông ở Kati. Hai nhóm này cũng nhận trách nhiệm cho các vụ tấn công nhằm vào các vị trí quân đội trên khắp Mali vào ngày 4/7.

Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Mali, Elisee Jean Dao, đã đưa ra cảnh báo tới những người tiếp tục chống lại quân đội Mali: “Bất kể kẻ thù ở đâu, chúng tôi sẽ truy đuổi và đánh bại họ, cho đến khi họ hạ vũ khí. Đối với những người Mali, đất nước chúng tôi có một tiến trình hòa bình cho phép họ trở về. Tôi muốn kêu gọi lần nữa. Vẫn chưa quá muộn. Cánh cửa vẫn đang mở.”

Phóng viên Nicolas Haque của Al Jazeera nhận định giao tranh vẫn tiếp diễn bên ngoài biên giới Mali và khắp vùng Sahel, nhưng các vụ trao đổi con tin và vai trò trung gian của Algeria có thể giúp thêm nhiều binh sĩ được trả tự do.

Mali đã trải qua cuộc nội chiến từ năm 2012, khi cuộc nổi dậy đòi ly khai của người Tuareg ở phía bắc mở đường cho các chiến dịch vũ trang của những nhóm liên kết với al-Qaeda và ISIL (ISIS). Quân đội đã nắm quyền điều hành đất nước kể từ cuộc đảo chính năm 2021, cam kết lập lại trật tự và đoàn kết đất nước.

JNIM đã gia tăng sức mạnh kể từ khi giới chức quân sự Mali trục xuất lực lượng Pháp và khoảng 15.000 binh sĩ gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, đồng thời tìm đến lực lượng bán quân sự Nga để hỗ trợ quốc phòng. Trong khi FLA tự nhận là phong trào dân tộc chủ nghĩa thế tục đòi độc lập cho vùng Azawad của Mali và JNIM là nhóm liên kết al-Qaeda, hai bên đã gác lại khác biệt về ý thức hệ để cùng đối đầu với chính phủ Mali.