Pháp mở điều tra 'tội ác chiến tranh' vụ Israel đối xử với nhà hoạt động Gaza

Các công tố viên chống khủng bố Pháp cho biết họ đã mở cuộc điều tra sơ bộ về nghi ngờ 'tra tấn' và 'tội ác chiến tranh' liên quan đến cách Israel đối xử với các nhà hoạt động Pháp tham gia đoàn tàu viện trợ nhân đạo đến Gaza hồi tháng trước.

Cuộc điều tra được mở hôm thứ Sáu sau khi Bộ Ngoại giao Pháp chuyển vụ việc tới cơ quan công tố vào cuối tháng 5, theo văn phòng công tố chống khủng bố quốc gia (PNAT). Vụ việc bắt nguồn từ cáo buộc của các nhà hoạt động trên tàu Global Sumud Flotilla, những người tố cáo chính quyền Israel đã đối xử tệ bạc nghiêm trọng trong thời gian bị giam giữ.

Israel đã bắt giữ và giam giữ khoảng 430 nhà hoạt động từ khoảng 40 quốc gia sau khi chặn tàu của họ trên vùng biển quốc tế vào ngày 18/5. Những nhà hoạt động này đang thực hiện nỗ lực mới nhất trong chuỗi các hoạt động phá vỡ lệnh phong tỏa Gaza, mà Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân quyền cho là bất hợp pháp và được mô tả như hình phạt tập thể.

Chi tiết các cáo buộc

Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu Israel Itamar Ben-Gvir đã gây ra làn sóng chỉ trích rộng rãi sau khi đăng video chế nhạo các nhà hoạt động trong thời gian họ bị còng tay. Pháp sau đó đã cấm Ben-Gvir nhập cảnh và triệu tập đại sứ Israel, cùng với một số đồng minh khác của Israel phản ứng về vụ việc.

Một số nhà hoạt động Pháp mô tả trải nghiệm bạo lực và nhục nhã khi 8 người trong số họ về nước vào ngày 22/5. Hai trong số hơn 30 người Pháp trên tàu vẫn đang nằm viện tại Thổ Nhĩ Kỳ. Một người kể lại việc bị lính Israel sờ soạng và tát vào mặt trong container tối, khiến cô sợ hãi sẽ bị hãm hiếp. Người khác kể về việc các nhà hoạt động bị buộc ở 'tư thế căng thẳng', quỳ gối và trán chạm đất trong nhiều giờ đồng hồ, kèm theo quốc ca Israel phát lặp đi lặp lại.

Đánh giá từ các chuyên gia

Suhad Bishara, giám đốc pháp lý tại Adalah, trung tâm pháp lý Israel về quyền của người Palestine, cho biết nếu không có trách nhiệm giải trình, Israel sẽ tiếp tục sử dụng bạo lực đối với các nhà hoạt động. Bà mô tả vụ việc này có thể là trường hợp đối xử tệ nhất trong 10 năm qua, có khả năng lên đến mức tra tấn.

Luật sư Adalah đã ghi nhận các thông tin về bạo lực thể xác nhiều lần gây thương tích nghiêm trọng, các tư thế căng thẳng kéo dài, và quấy rối tình dục. Đoàn tàu Global Sumud Flotilla cho biết đã ghi nhận ít nhất 15 vụ lạm dụng tình dục.

Luật sư của các nhà hoạt động Pháp cũng cho biết họ sẽ đệ đơn riêng về cáo buộc hiếp dâm, tra tấn và làm nhục. Các nhà hoạt động đã từ chối gặp chính phủ Pháp để thảo luận về trải nghiệm của họ, cáo buộc chính phủ ủng hộ cuộc chiến diệt chủng của Israel ở Gaza.

Cơ quan nhà tù Israel, khi được AFP yêu cầu phản hồi, cho biết các cáo buộc là 'hoàn toàn không có cơ sở thực tế'. Trong khi đó, Francesca Albanese, chuyên gia Liên Hợp Quốc về lãnh thổ Palestine, nhận định cách đối xử với các nhà hoạt động này 'còn nhẹ nhàng so với những gì người Palestine phải chịu đựng trong các nhà tù Israel'.