Cử chỉ hòa giải của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, được thực hiện với chi phí là lợi ích của một đồng minh lâu năm, đang đặt ra những câu hỏi lớn về vai trò của Washington trong việc duy trì các cam kết an ninh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Diễn biến này xảy ra vào đúng thời điểm các mối quan hệ đối tác chiến lược từ Nhật Bản đến Ấn Độ đều đang trong quá trình rà soát, đánh giá lại mức độ mà họ có thể trông cậy vào Mỹ.
Động thái của ông Trump được đưa ra sau khi ông nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp gỡ và nối lại đối thoại với ông Kim, một sự thay đổi so với chính sách cứng rắn mà chính quyền tiền nhiệm từng áp dụng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng việc ưu tiên đàm phán với Bình Nhưỡng mà không có sự phối hợp chặt chẽ với các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc có thể làm xói mòn lòng tin vào các cam kết an ninh mang tính ràng buộc của Mỹ.
Đặc biệt, Nhật Bản – nước thường xuyên chịu ảnh hưởng từ các vụ phóng tên lửa của Triều Tiên và duy trì quan điểm cứng rắn về vấn đề hạt nhân – đang lo ngại rằng một thỏa thuận mang tính nhượng bộ của Mỹ có thể bỏ qua các cơ chế bảo đảm an ninh hiện có. Trong khi đó, Ấn Độ, vốn đang tăng cường quan hệ chiến lược với Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh với Trung Quốc, cũng không khỏi băn khoăn về tính nhất quán trong chính sách đối ngoại của Washington.
Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh căng thẳng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, việc Mỹ thể hiện sự thiếu chắc chắn trong các quyết định ngoại giao có thể vô tình tạo ra khoảng trống để các cường quốc khác gia tăng ảnh hưởng. Sự tin cậy là nền tảng cho các liên minh quân sự và an ninh; và những bước đi bị coi là tùy tiện hoặc thiếu tham vấn có thể khiến các đồng minh phải tìm kiếm phương án dự phòng.
Điều này dẫn đến việc nhiều quốc gia trong khu vực đang siết chặt hơn nữa hợp tác an ninh đa phương và song phương theo cách riêng, đồng thời theo dõi sát sao diễn biến từ Washington để điều chỉnh chiến lược phù hợp. Diễn biến trên được coi là phép thử đối với cam kết của Mỹ, không chỉ với Triều Tiên mà còn với toàn bộ kiến trúc an ninh khu vực mà Washington từng là trụ cột chính.
